కళా వెంకటరావు

గోదావరి జిల్లాలోని అమలాపురానికి చెందిన కాంగ్రెస్ నిర్వాహకుడు. 1920–21 సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమంలో ఆయన మచిలీపట్నంలో బి.ఎస్సీ. చదువు వదిలేసి, అప్పుడే జైలుకు వెళ్లారు. 1932లో ప్రజా కార్యక్రమాల నుంచి నిషేధించబడిన నాయకులలో ఆయన ఒకరు. 1940–41 సత్యాగ్రహంలో ఆయనకు శిక్ష పడింది. 1942 జూలై 29న ఆయన కర్నూలు సర్క్యులర్ అని పేరు పొందిన ఆంధ్ర కాంగ్రెస్ సూచనలను రూపొందించారు.

ఒక్క చూపులో

కళా వెంకటరావు గోదావరి జిల్లాలోని అమలాపురానికి చెందిన కాంగ్రెస్ కార్యకర్త. 1920లో ఆయన మచిలీపట్నం నోబుల్ కళాశాలలో బి.ఎస్‌సి. చివరి సంవత్సరం చదువు వదిలేశారు. 1921–22 సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమంలో ఆయన జైలుకు వెళ్లారు.^1,2,3

1932లో ఉద్యమానికి సహాయపడకూడదని ఆదేశాలు అందుకున్న నాయకులలో ఆయన ఒకరు. 1940–41లో జైలు శిక్ష పడిన ఆంధ్ర నాయకులలో ఆయన ఒకరు.^6,7

1942 జూలై 29న తర్వాత 'కర్నూలు సర్క్యులర్' అని పేరు వచ్చిన ఆంధ్ర కాంగ్రెస్ సర్క్యులర్‌ను ఆయన రూపొందించారని రేగాని రాశారు. దాని పూర్తి పాఠం కర్నూలు జిల్లా కమిటీ కార్యాలయంలో మాత్రమే దొరికినందువల్ల దానికి ఆ పేరు వచ్చింది.⁴

కళా వెంకటరావు గోదావరి జిల్లాలోని అమలాపురానికి చెందిన కాంగ్రెస్ కార్యకర్త.¹ 1920లో విద్యార్థిగా ఆయన జాతీయ ఉద్యమంలో చేరి, సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమంలో జైలుకు వెళ్లారు.²³ 1942 జూలైలో “కర్నూలు సర్క్యులర్” అని పేరు వచ్చిన ఆంధ్ర కాంగ్రెస్ సూచనలను ఆయన రూపొందించారు.⁴ ఈ పేజీకి ఆధారం సరోజినీ రేగాని (Sarojini Regani) Highlights of the Freedom Movement in Andhra Pradesh (ఆంధ్రప్రదేశ్ స్వాతంత్ర్య ఉద్యమ ముఖ్యాంశాలు).⁴

సహాయ నిరాకరణలో విద్యార్థి, 1920–1922

1920లో బ్రిటిష్‌వారు నడిపే కళాశాలలను వదిలేయమని కాంగ్రెస్ విద్యార్థులను పిలిచింది.² అప్పుడు మచిలీపట్నంలోని నోబుల్ కళాశాలలో బి.ఎస్సీ. చివరి సంవత్సరంలో ఉన్న కళా వెంకటరావు అలా వదిలినవారిలో ఒకరని రేగాని రాశారు.² 1921–22లో చదువు వదులుకున్న విద్యార్థులలో ఆమె ఆయన పేరు మళ్లీ చెబుతారు.⁵¹

1921–22 సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమంలో జైలుకు వెళ్లిన తెలుగు జిల్లాల దాదాపు 300 మందిలో కూడా ఆమె ఆయనను జాబితా చేస్తారు.³

1930లు

1932 శాసనోల్లంఘన ఉద్యమ సమయంలో ప్రభుత్వం కాంగ్రెస్ నాయకులపై నేర విచారణ స్మృతి సెక్షన్ 144ను ఉపయోగించింది.⁶ ఉద్యమానికి సహాయపడే ఏ మాటా చెప్పకూడదని, ఏ పనీ చేయకూడదని ఆదేశాలు అందుకున్న వారిలో కళా వెంకటరావు ఒకరు.⁶ 1940–41లో యుద్ధానికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన సత్యాగ్రహంలో జైలు శిక్ష పడిన ఆంధ్ర నాయకులలో ఆయన ఒకరు.⁷

కర్నూలు సర్క్యులర్, 1942

1942 ఆగస్టులో అఖిల భారత కాంగ్రెస్ కమిటీ క్విట్ ఇండియా సమావేశానికి ముందు, ఆంధ్ర ప్రాంతీయ కాంగ్రెస్ కమిటీ ఒక సర్క్యులర్ పంపింది.⁴ కళా వెంకటరావు 1942 జూలై 29న దానిని రూపొందించారని రేగాని రాశారు.⁴ ఆమోదం కోసం దానిని పట్టాభి సీతారామయ్య ద్వారా కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ కమిటీకి పంపారు.⁴ పూర్తి పాఠం కర్నూలు జిల్లా కమిటీ కార్యాలయంలో మాత్రమే దొరికినందువల్ల దానిని “కర్నూలు సర్క్యులర్” అన్నారని రేగాని చెబుతారు.⁴

కాంగ్రెస్ కార్యకర్తలను ఆ సర్క్యులర్ ఏమి చేయమని కోరిందో సంస్కరణ, స్వాతంత్ర్య, ప్రజా ఉద్యమాలు పేజీ వర్ణిస్తుంది.

యుద్ధం తర్వాత

1945–46 ఎన్నికలలో టి. ప్రకాశం, ఇతరులతో కలిసి ఆంధ్రలో కాంగ్రెస్ కోసం ప్రచారం చేసిన నాయకులలో ఆయన ఒకరు.⁸

Regani, Highlights (1956), p. 77 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩²
Sarojini Regani, Highlights of the Freedom Movement in Andhra Pradesh (1956), p. 69 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³
Regani, Highlights (1956), p. 74 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩²
Regani, Highlights (1956), p. 148 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶
Regani, Highlights (1956), p. 73 (archive.org (opens in a new tab)). ↩
Regani, Highlights (1956), p. 130 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩²
Regani, Highlights (1956), p. 145 (archive.org (opens in a new tab)). ↩
Regani, Highlights (1956), p. 162 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

సహాయ నిరాకరణలో విద్యార్థి, 1920–1922

1930లు

కర్నూలు సర్క్యులర్, 1942

యుద్ధం తర్వాత

Footnotes

ఆధారసూచికలు