తెలుగు చరిత్రTelugu History

సర్ చార్లెస్ ఓక్లీ

సర్ చార్లెస్ ఓక్లీ 1792 నుంచి 1794 వరకు మద్రాసు గవర్నర్. ఆయన కాలంలో కట్టని కప్పం కోసం కంపెనీ విజయనగరం ఎస్టేట్‌ను స్వాధీనం చేసుకుంది; రాజా విజయరామ రాజును జిల్లా వదిలి వెళ్లమని ఆదేశించింది. ఓక్లీ స్వయంగా రాజాకు ఉత్తరం రాసి, బలప్రయోగం జరుగుతుందని హెచ్చరించాడు. రాజా ఒప్పుకోకపోవడంతో 1794 జూలై 10న కంపెనీ సైన్యం పద్మనాభంలోని ఆయన శిబిరంపై దాడి చేసింది; రాజా చనిపోయాడు. తర్వాత కుటుంబం తిరిగి వస్తే ఆయన చిన్న కొడుకుకు రక్షణ ఇస్తామని ఓక్లీ వాగ్దానం చేశాడు.

విజయనగరం రాజుల బలాన్ని కంపెనీ విరగ్గొట్టినప్పుడు మద్రాసు గవర్నర్ సర్ చార్లెస్ ఓక్లీ. ఆ పోరు 1794 జూలైలో విశాఖపట్నం దగ్గరి పద్మనాభంలో జరిగింది.1 రాజాను హెచ్చరించిన ఉత్తరాన్నీ, ఆయన కొడుకును తిరిగి రప్పించిన వాగ్దానాన్నీ రాసింది ఓక్లీయే.12 ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ, రెండవ విజయరామ రాజు చూడండి.

మద్రాసు గవర్నర్

మెక్లీన్ గవర్నర్ల జాబితా ప్రకారం ఓక్లీ 1792 ఆగస్టు 1 నుంచి 1794 సెప్టెంబర్ 7 వరకు పదవిలో ఉన్నాడు.3

విజయనగరం ఎస్టేట్ స్వాధీనం

రాజా విజయరామ రాజు తన పేష్‌కష్ (కప్పం) కట్టడంలో బాగా వెనకబడ్డాడు.4 1793 నాటికి బాకీ ఎనిమిది లక్షల రూపాయలు దాటింది.4 ఎస్టేట్‌ను స్వాధీనం చేసుకుంటామని మద్రాసు ప్రభుత్వం బెదిరించి, లెఫ్టినెంట్ కల్నల్ ప్రెండర్‌గాస్ట్ నాయకత్వంలో సైన్యాన్ని పంపింది.4 బాకీలో కొంత భాగాన్ని వాయిదాల్లో కడతానని రాజా అన్నాడు; కానీ రెవెన్యూ బోర్డు, ప్రభుత్వం ఒప్పుకోలేదు.4 1793 ఆగస్టు 2న ప్రెండర్‌గాస్ట్ విజయనగరం కోటను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.4

రెవెన్యూ బోర్డుకు కావలసింది డబ్బు ఒక్కటే కాదు.5 రాజా సైన్యాన్ని తగ్గించాలి; ఆయన భూముల నుంచి వెళ్లగొట్టిన చిన్న జమీందారులకు న్యాయం చేయాలి.5 అందుకే భత్యం ఇచ్చి మచిలీపట్నం వెళ్లమని రాజాను ఆదేశించారు.5 ఆయన కొన్ని మైళ్లు వెళ్లి ఆగిపోయాడు.5 తర్వాత విజయనగరానికీ భీమునిపట్నానికీ మధ్య ఉన్న పద్మనాభానికి తన శిబిరాన్ని మార్చాడు.5

ఓక్లీ హెచ్చరిక

బుస్సీకి ఎదురుగా బొబ్బిలి కుటుంబం చేసినట్లే రాజా కూడా చివరిదాకా పోరాడాలనుకుంటున్నాడని గూఢచారులు చెప్పారు.6 ఈ వార్త మద్రాసు చేరగానే ఓక్లీ స్వయంగా రాజాకు ఉత్తరం రాశాడు.1 రాజా సైనికుల న్యాయమైన బాకీలన్నీ కంపెనీ తీరుస్తుందని మాట ఇచ్చాడు.1 కానీ రాజా తన మామూలు పరివారంతో మాత్రమే వెంటనే విశాఖపట్నానికి రావాలి.1 రాకపోతే ఆయనను “సాయుధంగా, కావాలని ఆజ్ఞను ధిక్కరించినవాడి”గా పరిగణిస్తామని, సైన్యం ఆయనపై చర్య తీసుకుంటుందని హెచ్చరించాడు.1

జవాబు రాలేదు.1 రాజాకు ఇరవై నాలుగు గంటల గడువు ఇచ్చి, ప్రభుత్వ ఆదేశాన్ని అమలు చేయమని జూలై 5న ప్రెండర్‌గాస్ట్‌కు ఆదేశం వచ్చింది.1 1794 జూలై 10 తెల్లవారుజామున ఆయన పద్మనాభంలోని శిబిరంపై దాడి చేశాడు.1 రాజా, ఆయన అనుచరుల్లో చాలామంది చనిపోయారు.1 పద్మనాభం చూడండి.

చిన్న రాజాకు వాగ్దానం

రాజా కొడుకు నారాయణ రాజు ఎనిమిదేళ్ల బాలుడు.7 అతని సంరక్షకులు అతన్ని తీసుకుని కొండల్లోకి పారిపోయారు; సాయుధులు అతని చుట్టూ చేరారు.7 అప్పుడు ఓక్లీ 1794 ఆగస్టు 20 తేదీతో, తన చేతి సంతకంతో ఒక హామీపత్రం పంపాడు.2 బాలుడు, చనిపోయిన రాజా కుటుంబం, అనుచరులు అందరూ ముప్పై రోజుల్లో తిరిగి వస్తే కంపెనీ రక్షణ ఇస్తామని అది వాగ్దానం చేసింది.2

1794 సెప్టెంబర్ 7న ఓక్లీ పదవి నుంచి దిగిపోయాడు.3 ఆయన తర్వాత వచ్చిన లార్డ్ హోబార్ట్ అదే షరతులతో కొత్త కౌల్ (రాతపూర్వక హామీ) పంపాడని కార్మైకేల్ విశాఖపట్నం మాన్యువల్ చెబుతుంది.8 నారాయణ రాజు వచ్చి దాన్ని అందుకున్నాడు.8 లార్డ్ హోబార్ట్, విజయనగరం చూడండి.

Footnotes

  1. Francis, Vizagapatam (1907), p. 53 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9 ↩10

  2. Francis, Vizagapatam (1907), p. 55 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  3. C. D. Maclean (ed.), Manual of the Administration of the Madras Presidency, Vol. II (1885), p. 269, list of Governors of Fort St. George (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  4. W. Francis, Madras District Gazetteers: Vizagapatam, Vol. I (1907), p. 50 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  5. Francis, Vizagapatam (1907), p. 51 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  6. Francis, Vizagapatam (1907), p. 52 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  7. Francis, Vizagapatam (1907), p. 54 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  8. D. F. Carmichael, A Manual of the District of Vizagapatam (1869), p. 223 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

రాజవంశాలు

ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ

క్రీ.శ. 1759–1858

1611లో తీరంపై మొదట అడుగుపెట్టినప్పటి నుంచి 1858లో రాజ్ (Crown) పాలన చేపట్టే వరకు తెలుగు దేశంలో ఇంగ్లీషు ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ చరిత్ర. నూట యాభై సంవత్సరాల పాటు అది గోల్కొండ రాజులు, మొఘలుల ఫర్మానాల కింద మచిలీపట్నం, నిజాంపట్నం, మాదాపొలం, వీరవాసరం, విశాఖపట్నం, ఇంజరం, బెండమూర్లంకలలోని ఫ్యాక్టరీల (వ్యాపార కేంద్రాల) ద్వారా వ్యాపారం చేసింది. మద్రాసులోని దాని కోట 1639లో నాయకుడు దామెర్ల వెంకటాద్రి ద్వారా మంజూరైన భూమిపై ఉంది. ఫోర్డ్ ఫ్రెంచివారిని వెళ్లగొట్టిన తర్వాత దానికి మచిలీపట్నం ప్రాంతం (1759), 1765 చక్రవర్తి మంజూరు, 1766, 1768 నిజాం ఒప్పందాల ద్వారా ఐదు ఉత్తర సర్కారులు, గుంటూరు (1788), రాయలసీమ దత్త మండలాలు (1800), కర్ణాటకతో పాటు నెల్లూరు (1801) లభించాయి. అది చీఫ్‌లు, కౌన్సిళ్ల ద్వారా, తర్వాత కలెక్టర్ల ద్వారా పాలించింది. 1802–03లో తీర జమీందారులతో శాశ్వత శిస్తు ఒప్పందం చేసుకుంది. రాయలసీమ రైతులతో థామస్ మన్రో రైత్వారీ విధానం కింద శిస్తు నిర్ణయించింది. పద్మనాభం (1794) వద్ద విజయనగరం రాజా అధికారాన్ని, పాలెగాళ్ల అధికారాన్ని విరిచింది. 1832–33 గుంటూరు కరువు తర్వాత గోదావరి, కృష్ణా ఆనకట్టలు కట్టింది.

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (3)
  1. C. D. Maclean (ed.), Manual of the Administration of the Madras Presidency, Vol. II (Appendices) (opens in a new tab), Government Press, Madras, 1885, pp. 269. [Public domain]
  2. W. Francis, Madras District Gazetteers: Vizagapatam, Vol. I (opens in a new tab), Government Press, Madras, 1907, pp. 50–55. [Public domain]
  3. D. F. Carmichael, A Manual of the District of Vizagapatam in the Presidency of Madras (opens in a new tab), Government of Madras (Asylum Press), 1869, pp. 223. [Public domain]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: