సర్ జార్జ్ బార్లో

సర్ జార్జ్ బార్లో బెంగాల్ నుంచి మద్రాసుకు వచ్చాడు.¹ బెంగాల్‌లో భూమి శిస్తును జమీందారులతో ఒప్పందం చేసుకుని వసూలు చేసేవారు.¹ తెలుగు జిల్లాల్లో థామస్ మన్రో రైత్వారీ పద్ధతిని ఆయన ప్రభుత్వం కొంతకాలం రద్దు చేసింది.¹ నెల్లూరు కలెక్టర్‌పై హఠాత్తుగా విచారణ కూడా జరిపించింది.² ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ చూడండి.

మద్రాసు గవర్నర్

మెక్లీన్ గవర్నర్ల జాబితా ప్రకారం బార్లో 1807 డిసెంబర్ 24 నుంచి 1813 మే 21 వరకు పదవిలో ఉన్నాడు.³ ఆర్బత్నాట్ రాసిన మన్రో జీవిత చిత్రణ ఆయనను “బెంగాల్ సివిల్ అధికారి” అంటుంది.¹ ఆయన లార్డ్ కార్న్‌వాలిస్ కింద కార్యదర్శిగా, లార్డ్ వెల్లెస్లీ కౌన్సిల్‌లో సభ్యుడిగా పనిచేశాడు.¹ రెండు పదవుల్లోనూ ఆయన “బెంగాల్ జమీందారీ శిస్తు పద్ధతికి చురుకైన మద్దతుదారు”.¹

రైత్వారీ బదులు గ్రామ కౌళ్లు

రైత్వారీ పద్ధతిలో ప్రతి పొలం నమోదైన యజమాని ప్రభుత్వంతో నేరుగా వ్యవహరిస్తాడు.⁴ ఈ పద్ధతికి బార్లో నుంచి “గట్టి వ్యతిరేకత” ఎదురైందని ఆర్బత్నాట్ చెబుతాడు.¹ 1808 ప్రారంభంలో, ఏటేటా చేసుకునే రైత్వారీ ఒప్పందాల బదులు మూడేళ్ల గ్రామ కౌళ్లు తేవాలని రెవెన్యూ బోర్డు ప్రతిపాదించింది.⁵

1808 ప్రారంభంలోనే ఆ ఆదేశం వచ్చిందని అనంతపురం గెజిటీర్ చెబుతుంది.⁶ శిస్తు ఒప్పందం కాని జిల్లాలన్నిటిలో గ్రామాలను మూడేళ్లకు గ్రామ పెద్దలకు, ముఖ్య రైతులకు, వారు లేకపోతే బయటివారికి కౌలుకు ఇవ్వాలి.⁶ పంటలు పండని ఏళ్లలోనూ కౌలు తగ్గించరు.⁶

అలా మన్రో వెళ్లిపోయిన కొద్ది కాలానికే దత్త మండలాల్లో రైత్వారీ స్థానంలో గ్రామ కౌళ్లు వచ్చాయి.¹ శాశ్వత ఒప్పందం వైపు ఒక అడుగుగా తర్వాత పదేళ్ల కౌళ్లు వచ్చాయి.¹ ఈ రెండింటి వల్లా “ఆదాయానికి భారీ నష్టాలు” వచ్చాయని ఆర్బత్నాట్ అంటాడు.¹ ఎనిమిదేళ్ల తర్వాత మళ్లీ రైత్వారీకి వెళ్లమని డైరెక్టర్ల సభ ఆదేశించింది.¹ అనంతపురం, బళ్లారి చూడండి.

నెల్లూరులో కలెక్టర్ ట్రావర్స్ ఆధ్వర్యంలో రైత్వారీ ఆరేళ్లు నడిచింది.⁷ 1808లో అక్కడ కూడా గ్రామ కౌళ్లు తేవాలని, మొదట మూడేళ్లకు, ప్రభుత్వం ఆదేశించింది.⁷ దీనివల్ల తర్వాత శాశ్వత ఒప్పందం తేవడం సులువవుతుందని అది చెప్పింది.⁷

నెల్లూరు అర్జీ

1808 చివర్లో కొందరు మద్రాసుకు వచ్చి బార్లోకు ఒక అర్జీ ఇచ్చారు.⁷ నెల్లూరు కలెక్టర్, ఆయన పేష్కార్ (ముఖ్య భారతీయ సహాయకుడు) వీరస్వామి నాయుడు, ఇతర అధికారులు కలిసి 1,30,950 వరహాలు కాజేశారని అందులో ఉంది.⁷ రెవెన్యూ బోర్డును సంప్రదించి, “పూర్తి రహస్యంగా, వెంటనే” విచారించమని గవర్నర్ కౌన్సిల్ విలియం థాకరేను పంపింది.²

ఈ తొందరపాటును నెల్లూరు మాన్యువల్ విమర్శిస్తుంది.² అర్జీదారులు ఎవరో, నెల్లూరు ప్రజలు నిజంగా వారిని పంపారో లేదో ఎవరూ చూడలేదు.² థాకరే వెంటనే పేష్కార్‌ను సస్పెండ్ చేసి, మరికొందరు అధికారులను తొలగించమని ఆదేశించాడు.² చివరికి కలెక్టర్‌పై తమ ఆరోపణలకు “ఏ కోశానా ఆధారం లేదని” అర్జీదారులే ఒప్పుకోవాల్సి వచ్చింది.⁸ నెల్లూరు చూడండి.

Footnotes

1. Alexander J. Arbuthnot (ed.), Major-General Sir Thomas Munro: Selections from his Minutes, Vol. I (1881), memoir, p. xcix (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸ ↩⁹ ↩¹⁰ ↩¹¹

2. Boswell, Nellore District (1873), p. 520 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵

3. C. D. Maclean (ed.), Manual of the Administration of the Madras Presidency, Vol. II (1885), p. 269, list of Governors of Fort St. George (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩

4. Imperial Gazetteer of India: Madras, Vol. I (1908), p. 94 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩

5. W. K. Firminger (ed.), The Fifth Report from the Select Committee … on the Affairs of the East India Company, Vol. I (1917), p. 309 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩

6. W. Francis, Madras District Gazetteers: Anantapur (1905), p. 111 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³

7. John A. C. Boswell, A Manual of the Nellore District (1873), p. 519 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵

8. Boswell, Nellore District (1873), p. 521 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩