గోభద (గోభద్ర)
గోదావరిపై కోటిలింగాలలో దొరికిన, 'Rajno Gobhadasa' అనే అక్షరాలు గల రాగి నాణేల ద్వారా మాత్రమే తెలిసిన రాజు. తన పేరును నాణేలపై వేసిన దక్కన్లోని మొదటి స్థానిక రాజుగా రచనా లోడాయ ఆయనను లెక్కిస్తారు. తవ్వకందారులు ఆయన నాణేలను క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దం మొదటి భాగానికి, కె. డి. బాజ్పాయ్ దాదాపు క్రీ.పూ. 125–100కు చెందినవిగా చెప్పారు. పి. వి. పరబ్రహ్మశాస్త్రి ఆయనను శుంగ రాజు భాగభద్రునిగా భావించారు. లోడాయ ఆ గుర్తింపును తిరస్కరిస్తారు.
గోభద (సంస్కృతంలో గోభద్ర) గోదావరిపై కోటిలింగాలలో దొరికిన తన నాణేల ద్వారా మాత్రమే తెలిసిన రాజు.12 తన పేరును నాణేలపై వేసిన దక్కన్లోని మొదటి స్థానిక రాజుగా రచనా లోడాయ (Rachna Lodaya) ఆయనను లెక్కిస్తారు.3 కోటిలింగాల రాజుల ఆమె వరుసలో కంవాయ, నారన, సమగోపల కంటే ముందు ఆయన మొదట వస్తాడు.4
ఆయన నాణేలు
కోటిలింగాల తవ్వకాలు గోభద పదిహేను నాణేలను ఇచ్చాయి.2 వాటిలో నాలుగు తవ్వకపు స్పష్టమైన పొరల నుంచి వచ్చాయి.2 ఈ నాలుగూ దీర్ఘచతురస్రాకారం నుంచి చతురస్రాకారం వరకు ఉన్న, 2.20 నుంచి 3.75 గ్రాముల బరువు గల పెద్ద, మందమైన రాగి ముక్కలు.2 ముందు వైపు విల్లంబులు, మూడు వంపుల కొండ, చుక్కలతో కూడిన గీత ఉన్నాయి.2 వెనుక వైపు ఖాళీగా ఉంది.2
ముందు వైపు అక్షరాలు బ్రాహ్మీ లిపిలో (ఒక ప్రాచీన భారతీయ లిపి) Rajno Gobhadasa అని ఉన్నాయి.2 రూపకల్పనలో చాలా వరకు అచ్చు (ఒక ముద్ర)తో ముద్రించారు, కానీ కొన్ని చిహ్నాలను, అక్షరాలను గుద్దారు.2 పి. సూర్యనారాయణరెడ్డి (P. Suryanarayana Reddy) సీసంతో చేసిన గోభద నాణేన్ని నివేదించారు.2 ఆయన మిగిలిన నాణేలన్నీ రాగివి కాబట్టి అది అసాధారణమైనదని లోడాయ గుర్తించారు.2
1978లో పి. వి. పరబ్రహ్మశాస్త్రి (P. V. Parabrahma Sastry) ఆయన మరో రెండు రాగి నాణేలను ప్రచురించారు.25 ఒకటి GO BHA DA SA అనే అక్షరాల కింద మూడు వంపుల కొండను చూపిస్తుంది.2 మరొకటి (Ra) NO GO BHA (DA SA) కింద ఒక చెట్టును చూపిస్తుంది.5 రాగి, సీసాల మిశ్రమలోహమైన పొటిన్తో చేసిన గోభద రెండు నాణేలను కూడా శాస్త్రి నివేదించారు.56
ఒక వైపు మాత్రమే చిహ్నాలు గల నాణేలు రెండు వైపులా చిహ్నాలు గల నాణేల కంటే పాతవని లోడాయ చూపిస్తారు.3 గోభద నాణేల వెనుక వైపు ఎప్పుడూ ఖాళీగా ఉంటుంది. వాటి అక్షరాలు పెద్దవి, మోటువి.3 అందుకే ఆయన నాణేలు మొదట వస్తాయని ఆమె భావిస్తారు.3
ఆధారాలు ఏకీభవించని చోట
తేదీలు. లోడాయ ప్రకారం, తవ్వకందారులు ఆయన నాణేలపై అక్షరాలను క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దం మొదటి భాగానికి చెందినవిగా చెప్పారు.2 కె. డి. బాజ్పాయ్ (K. D. Bajpai) కూడా అక్షరాల నుంచి, గోభదను దాదాపు క్రీ.పూ. 125, 100 మధ్య ఉంచారు.2
శుంగ రాజా? పరబ్రహ్మశాస్త్రి గోభదను విదిశ శుంగ వంశపు ఐదవ రాజు భాగభద్రునిగా గుర్తించారు.7 ఆయన గోభదను శుంగ–కణ్వ కుటుంబ సభ్యుడు అన్నట్లు లోడాయ నివేదిస్తారు.5 ఈ నాణేలు తప్ప విదర్భ దాటి శుంగ పాలనను మరే ఆధారమూ చూపించదని వి. వి. కృష్ణశాస్త్రి (V. V. Krishna Sastry) సమాధానం ఇచ్చారు.7 లోడాయ కూడా శుంగ సంబంధాన్ని తిరస్కరించారు.38 ఆమె అభిప్రాయంలో గోభద శాతవాహనులకు ముందు కరీంనగర్ ప్రాంతపు స్థానిక పాలకుడు.8
Footnotes
-
Lodaya, Pre-Satavahana Coinage of the Deccan (not before 2011), p. 122 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩
-
Lodaya, Pre-Satavahana Coinage of the Deccan (not before 2011), p. 123, citing the Kotalingala excavation report (2006), K. D. Bajpai (1999), P. Suryanarayana Reddy (1985) and P. V. Parabrahma Sastry (1978) (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9 ↩10 ↩11 ↩12 ↩13 ↩14
-
Lodaya, Pre-Satavahana Coinage of the Deccan (not before 2011), p. 130 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5
-
Lodaya, Pre-Satavahana Coinage of the Deccan (not before 2011), p. 199 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩
-
Lodaya, Pre-Satavahana Coinage of the Deccan (not before 2011), p. 124 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4
-
Rachna Shamji Lodaya, An Integrated Approach to the Pre-Satavahana Coinage of the Deccan (PhD thesis, Deccan College, Pune, not before 2011), p. 68 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩
-
V. V. Krishna Sastry, Proto and Early History of the Karimnagar Region (PhD thesis, Karnatak University, 1978), p. 205 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2
-
Lodaya, Pre-Satavahana Coinage of the Deccan (not before 2011), p. 131 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2
ఆధారసూచికలు
గమనికలు (0)
ఆధారాలు (2)
ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి
చివరి సవరణ: