ప్రచురితమైన ఆధారాలతో నిర్మించిన కొత్త సైట్. ఏదైనా పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి
తెలుగు చరిత్రTelugu History

కోటిలింగాల

పాత కరీంనగర్ జిల్లాలో, పెద్దవాగు గోదావరిలో కలిసే చోట, గోదావరి దక్షిణ ఒడ్డున ఉన్న గ్రామం. మట్టికోట చుట్టూ ఉన్న దాని పెద్ద ప్రాచీన దిబ్బ, దాని తవ్వకాల నివేదిక దక్కన్‌లో పేర్లు ఉన్న అతి తొలి నాణేలు అని పిలిచే వాటిని ఇచ్చింది. అవి గోభద, కంవాయ, నారన, సమగోప అనే స్థానిక రాజుల పేర్లు చెబుతాయి. శాతవాహనుల మొదటి రాజు సిముకుని తెలిసిన ఏకైక నాణేలు కూడా ఇక్కడివే. ఈ రాజులు శాతవాహనులకు ముందు పాలించారా, వారి కింద పాలించారా, వారి పక్కన పాలించారా అనే విషయంపై పండితులు ఏకీభవించరు.

కోటిలింగాల తెలంగాణలోని పాత కరీంనగర్ జిల్లాలో, గోదావరి దక్షిణ ఒడ్డున ఉన్న గ్రామం.12 దాని పక్కన మట్టికోట చుట్టూ ఉన్న పెద్ద ప్రాచీన దిబ్బ ఉంది.1 ఇక్కడ దొరికిన నాణేలు క్రీ.పూ. చివరి రెండు శతాబ్దాలలో పాలించిన స్థానిక రాజుల పేర్లను, మొదటి శాతవాహన రాజు సిముకుని పేరును చెబుతాయి.34 ఆ రాజులు శాతవాహనులకు ముందు పాలించారా, వారి కింద పాలించారా, వారి పక్కన పాలించారా అనే విషయంపై పండితులు ఏకీభవించరు.56

ఆధారాల గురించి. ఈ పేజీ ప్రధానంగా చరిత్ర సేకరణలోని మూడు అధ్యయనాలపై ఆధారపడుతుంది. అప్పుడు రాష్ట్ర పురావస్తు శాఖలో తవ్వకాల సహాయ సంచాలకుడైన వి. వి. కృష్ణశాస్త్రి (V. V. Krishna Sastry) 1978 నాటి తన పరిశోధనా గ్రంథంలో దిబ్బను వర్ణించారు.7 ఆ గ్రంథం కరీంనగర్ ప్రాంతంలో ఆయన సొంత తవ్వకాలు, సర్వేలపై ఆధారపడుతుంది.7 అజయ్ మిత్ర శాస్త్రి (Ajay Mitra Shastri) 1987లో నాణేలను చర్చించారు.8 రచనా లోడాయ (Rachna Lodaya) తర్వాతి పరిశోధనా గ్రంథం 2006 నాటి తవ్వకాల నివేదికను సంక్షిప్తం చేస్తుంది. ఆ నివేదికను ఇక్కడ సంప్రదించలేదు.9 ఈ మూడింటినీ ఉదహరించాము, ఉల్లేఖించలేదు.

ఎక్కడ ఉంది

పెద్దపల్లి తాలూకాలో పెద్దవాగు గోదావరిలో కలిసే చోట కోటిలింగాల ఉందని కృష్ణశాస్త్రి చెప్పారు.1 కరీంనగర్ నుంచి దాని దూరాన్ని ఆయన దాదాపు 65 కి.మీ. అని ఇచ్చారు.1 1961 జనాభా లెక్కలలో అది సుల్తానాబాద్ తాలూకాలోని కప్పరావుపేట గ్రామానికి చెందిన ఒక పల్లె.2 కరీంనగర్ జిల్లా తెలుగు స్థానిక చరిత్ర ఒకటి దానిని వెల్గటూరు మండలంలో, కరీంనగర్–లక్షెట్టిపేట రోడ్డుకు 3 కి.మీ. తూర్పున ఉంచుతుంది.10

దిబ్బ, మట్టికోట

కృష్ణశాస్త్రి ప్రకారం, దిబ్బ మైదానం కంటే దాదాపు 6 మీ. ఎత్తులో, దాదాపు 50 హెక్టార్ల మేర ఉంది.1 కరీంనగర్ ప్రాంతంలో ఇప్పటివరకు దొరికిన అతిపెద్ద దిబ్బ అని ఆయన దానిని అన్నారు.111

నాలుగు దిక్కులకు ఎదురుగా ద్వారాలున్న మట్టికోట దిబ్బను చుట్టుముడుతుంది.1 దాని ప్రాకారం మైదానం కంటే 6 నుంచి 9 మీ. ఎత్తు ఉంది.12 ఉత్తరాన గోదావరి, తూర్పు, దక్షిణాలలో కప్పరావుపేట వాగు దానిని రక్షిస్తాయి.12 ప్రధాన ద్వారం దక్షిణాన ఒక రహదారి వైపు ఉంది.12 నది వైపు వరదలు ప్రాకారాన్ని అరగదీశాయి. కానీ దాని మధ్యలో ఒక ద్వారాన్ని ఇంకా గుర్తించగలిగారు.12 సరుకులు, నీరు దాని గుండా లోపలికి వచ్చాయని కృష్ణశాస్త్రి భావించారు.12 మూలల్లోని ఎత్తైన దిబ్బలు పాత బురుజులను (గోపురాలు) సూచిస్తాయి.12

దిబ్బ అడ్డంగా ఉన్న వాన గుంటలు 2 నుంచి 2.5 మీ. మందమైన నివాస పొరలను, చాలా ఇంటి నేలలను చూపించాయి.13 ప్రాచీన ఇటుకలు 55 నుంచి 60 సెం.మీ. పొడవు ఉన్నాయి. గ్రామస్థులు వాటిలో చాలా వరకు తమ సొంత ఇళ్లు కట్టుకోవడానికి తీసుకెళ్లారు.113 ఇనుప కిట్టం, ఖనిజం పుష్కలంగా పడి ఉన్నాయి.13

కోట బయట, ఉత్తరాన, నది వెంబడి ఇటుక కట్టడాల వరుస ఉంది.13 అవి ఒక రేవును సూచిస్తాయని కృష్ణశాస్త్రి సూచించారు.13 ఆయన అభిప్రాయంలో కోట, రేవు వ్యాపారానికి, అధికారానికి కేంద్రమైన పట్టణాన్ని చూపిస్తాయి.13 ఆయన ఆ చోటును తొలి శాతవాహనుల బలమైన కేంద్రాలలో ఒకటి అన్నారు.13 నదులు దానిని రక్షించినందువల్ల ఆయన దానిని జలదుర్గం (నీటి కోట)గా కూడా లెక్కించారు.14

తెలంగాణలో శాతవాహన నివాసాన్ని చూపించే చోట్లలో కాకతీయుల చరిత్రకారుడు పరబ్రహ్మశాస్త్రి (Parabrahma Sastry) అదే జిల్లాలోని పెదుబంకూరుతో పాటు కోటిలింగాల పేరు చెప్పారు.15 పెద్దబొంకూరు చూడండి.

శాసనాలు

కోటిలింగాల నుంచి మునులగుట్ట కొండకు వెళ్లే దారిలో, ఒక పొలం గోడలోని రాతి పలకపై కృష్ణశాస్త్రి చిన్న పేరు శాసనాలను కనుగొన్నారు.13 వాటి బ్రాహ్మీ అక్షరాలను (ఒక ప్రాచీన భారతీయ లిపి) ఆయన క్రీ.పూ. 2వ–1వ శతాబ్దాలకు చెందినవిగా చెప్పారు.13 దాదాపు ఒక కిలోమీటరు దూరంలో వరి పొలంలోని ఇసుకరాతి స్తంభంపై, క్రీ.శ. 1వ శతాబ్దపు అక్షరాలలో “Nagegopinikeya” అనే పేరును ఆయన చదివారు.13

మునులగుట్ట కోటిలింగాల నుంచి దాదాపు 5 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.1 దాని పైన ప్రాచీన రాతి కట్టడాలు, రాతి ఆశ్రయాలు ఉన్నాయి. వాటిలో ఒకదానిపై తొలి బ్రాహ్మీ పేరు శాసనం ఉంది.1 బౌద్ధ లేదా జైన సన్యాసులు ఆ ఆశ్రయాలలో నివసించారని కృష్ణశాస్త్రి భావించారు.1

నాణేలు ఎలా వెలుగులోకి వచ్చాయి

దక్కన్‌లో దొరికిన చాలా శాతవాహన నాణేలలో ఏదీ సిముకుని నాణెం కాదని 1978లో కృష్ణశాస్త్రి గుర్తించారు.16 తర్వాత నరహరి అనే వ్యక్తి ఉపరితలం నుంచి సేకరించిన దాదాపు ఆరు నాణేలను శాసన పరిశోధకుడు పి. వి. పరబ్రహ్మశాస్త్రికి ఇచ్చారు.1617 ఆయన వాటిని సిముకుని నాణేలుగా గుర్తించారు.1617 ఈ నాణేలను కోటిలింగాలలో సేకరించారని కృష్ణశాస్త్రి నమోదు చేశారు.13 Numismatic Digest (నాణేల సంగ్రహం), సంపుటం IIలో వాటి ప్రచురణను శాస్త్రి ఉదహరిస్తారు.1819

ఆంధ్రప్రదేశ్ పురావస్తు, ప్రదర్శనశాలల శాఖ 1979 నుంచి 1983 వరకు ఆ చోటును తవ్వింది.9 దాని నివేదిక 2006లో వచ్చిందని లోడాయ రాశారు.9 ఆమె ప్రకారం, దక్కన్‌లో పేర్లు ఉన్న అతి తొలి నాణేలు ఇక్కడివే అని నివేదిక చెబుతుంది.3 వాటి అక్షరాలు క్రీ.పూ. 2వ నుంచి 1వ శతాబ్దాల అశోకుని తర్వాతి బ్రాహ్మీలో ఉన్నాయి.3 చాలా నాణేలు తవ్వకపు స్పష్టమైన పొరల నుంచి, కొన్ని ఉపరితలం నుంచి వచ్చాయి.3

పేర్లు ఉన్న నాణేలను లోడాయ రెండు బృందాలుగా విభజిస్తారు: శాతవాహనులకు ముందువి, తొలి శాతవాహన రాజులవి.320 ఆమె కథనంలో ముందటి బృందంలో రెండు రకాల నాణేలు ఉన్నాయి20:

  • తమను తాము రాజ (రాజు) అని పిలుచుకునే నలుగురు రాజుల నాణేలు: గోభద, కంవాయ, నారన, సమగోప20
  • మహాసేనాపతి, మహాతలవర బిరుదులు గల నాణేలు320

ఉపరితలంపై, తవ్వకపు పొరలలో రెండింటిలోనూ ఏ అక్షరాలూ లేని నాణేలు కూడా దొరికాయి.21

నాణేలలోని నలుగురు రాజులు

నాణేల శైలి నుంచి, అక్షరాల ఆకారాల నుంచి లోడాయ నలుగురు రాజులను ఈ వరుసలో ఉంచుతారు: గోభద, కంవాయ, నారన, సమగోప.20 వారు ఒకరికొకరు ఏమవుతారో చెప్పడం అసాధ్యమని ఆమె భావిస్తారు.6 నాణేలపై అక్షరాలను కింద ఆధారాలు ముద్రించిన విధంగానే ఇచ్చాము.

గోభద

గోభద (సంస్కృతంలో గోభద్ర) తవ్వకాలలో దొరికిన పదిహేను నాణేల ద్వారా తెలుసు.3 స్పష్టమైన పొరలలో దొరికిన నాలుగు నాణేలు చతురస్రాకార లేదా దీర్ఘచతురస్రాకార పెద్ద రాగి ముక్కలు. వాటి వెనుక వైపు ఖాళీగా ఉంది.36 వాటి అక్షరాలు Rajno Gobhadasa అని ఉన్నాయి.3 తన పేరును నాణేలపై వేసిన దక్కన్‌లోని మొదటి స్థానిక రాజుగా లోడాయ ఆయనను లెక్కిస్తారు.6 గోభద (గోభద్ర) చూడండి.

కంవాయ

తవ్వకాల నుంచి కంవాయ రెండు నాణేలు వచ్చాయి.22 అవి చిన్నవి, పలుచనివి, దీర్ఘచతురస్రాకారమైనవి. ముందు వైపు త్రిభుజాకార తల గల ధ్వజం, విల్లంబులు ఉన్నాయి.22 అక్షరాలు Rano Siri Kamavayasa లేదా Rajno Kamavayasa Siri అని ఉన్నాయి.22 దాని అక్షరాలు గోభద నాణేలపై ఉన్నవాటిని పోలి ఉన్నాయి.22 కాబట్టి లోడాయ కంవాయను గోభద తర్వాత, క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దం చివరి భాగంలో ఉంచుతారు.22

నారన

నారన (సంస్కృతంలో నారాయణ) మూడు చతురస్రాకార రాగి నాణేలు దొరికాయి.22 వాటి అక్షరాలు దాదాపు క్రీ.పూ. 1వ శతాబ్దపు లిపిలో Siri Naranasa అని ఉన్నాయి.22 దాని కింద ఒక చెట్టు, తోక పైకెత్తిన సింహం, త్రిభుజాకార తల గల ధ్వజం ఉన్నాయి.22 వెనుక వైపు పైన త్రిరత్నం (బౌద్ధమతంతో ముడిపడిన చిహ్నం) గల కొండ గుర్తు ఉంది.22

దక్కన్ నాణేలపై త్రిరత్నం మొదటి వాడకం ఇదే అని లోడాయ గుర్తించారు.22 నారన బౌద్ధమతం వైపు మొగ్గు చూపాడని అది సూచించవచ్చని ఆమె రాశారు.22 ఆమె ప్రకారం, పేర్లు ఉన్న నాణేలపై ఉజ్జయిని చిహ్నం మొదటి వాడకాన్ని కూడా తవ్వకందారులు ఆయన నాణేలపై చూశారు.6 ఆ చిహ్నం ఒక అడ్డగీతతో కలిపిన నాలుగు వృత్తాలు.23

సమగోప

సమగోప (సామ గోప, సంస్కృతంలో స్వామిగోప) మిగిలిన ముగ్గురి కంటే చాలా ఎక్కువ నాణేలను, చాలా రకాలలో, లోహాలలో జారీ చేశాడు.222425 ఆయన నాణేలు పెద్దబొంకూరు, ధూళికట్టలలో, మహారాష్ట్రలోని చంద్రాపూర్‌లో కూడా దొరికాయి.224 వాటిలో కొన్నింటిపై తర్వాత ఉజ్జయిని చిహ్నాన్ని మళ్లీ ముద్రించారు.26 సమగోప (సామగోప) చూడండి.

ఇతర తొలి నాణేలు

కోటిలింగాల నుంచి వచ్చిన ఒక చిన్న చతురస్రాకార రాగి నాణెం ఎడమ వైపు చూస్తున్న గుర్రాన్ని చూపిస్తుంది.27 దాని అక్షరాలు మహాతలవర బిరుదులో భాగమైన Ma Ha Taతో మొదలవుతాయి.27 మరో రాగి నాణెం మధ్యలో పెద్ద స్వస్తిక (శుభ సూచక అడ్డగుర్తు) ఉంది.28 దాని అక్షరాలు Ma Ha Se Na Pa Ti Sa Ga Ma Na Sa Ta (Sa) అని ఉన్నాయి.28

మౌర్యుల స్థానిక పాలకులలో లోడాయ మహాసేనాపతులను, మహాతలవరులను లెక్కిస్తారు.29 ఆమె అభిప్రాయంలో అలాంటి పాలకులు సొంత రాజ్యాలను ఏర్పాటు చేసుకుని నాణేలు జారీ చేశారు.29 తర్వాత శాతవాహనులు వారిని కలుపుకున్నారని ఆమె రాశారు.29

శాతవాహన నాణేలు

కృష్ణశాస్త్రి సిముకుని నాణేలను ఇలా వర్ణిస్తారు.1617 ముందు వైపు ఎడమ వైపు చూస్తున్న ఏనుగు, ఉజ్జయిని చిహ్నపు జాడలు ఉన్నాయి.1617 అక్షరాలు “Siri Chimuka Sata” అని ఉన్నాయి.1617 వెనుక వైపు రెండు వృత్తాలు, నెలవంకతో ఉజ్జయిని చిహ్నం ఉంది.1617

నానాఘాట్ పేరు శాసనంలోని, పురాణాల రాజుల జాబితాలలోని సిముకునిగా పరబ్రహ్మశాస్త్రి చిముకుని గుర్తించారు.1630 అక్షరాల నుంచి ఆయన నాణేలను క్రీ.పూ. 1వ శతాబ్దం చివరి భాగానికి చెందినవిగా చెప్పారు.1630 నాణేలు ఆ పేరును ఛిముక అని రాస్తాయని శాస్త్రి చూపించారు.31 ఆయన అభిప్రాయంలో ఇది పురాణాలలోని ఆ పేరు రూపాలలో ఒకటైన ఛిస్మకను వివరిస్తుంది.31

శాస్త్రి ప్రకారం, ఇక్కడ సిముకుని నాణేలు చెప్పుకోదగిన సంఖ్యలో దొరికాయి.8 అవి మొదటి శాతకర్ణి నాణేలతో, శాతవాహన అనే రాజు నాణేలతో కలిసి వచ్చాయి.8 శాతవాహన రాజు నాణేలను ఇక్కడ ఉపరితలంపై ఏరుకున్నారని ఆయన జోడిస్తారు.32 ఆ చోటు నుంచి చిముక, సిరి శాతకణి (శ్రీ శాతకర్ణి), పులుమావి నాణేలను లోడాయ జాబితా చేస్తారు.4

ఈ నాణేలు చౌక లోహంతో చేసినవి.8 కాబట్టి అవి చాలా దూరం ప్రయాణించలేదని, దొరికిన చోటే వాడబడ్డాయని శాస్త్రి వాదించారు.8 ఇప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కొంత భాగం మొదటి నుంచి శాతవాహనులకు చెందిందనడానికి ఆయన వాటిని రుజువుగా తీసుకున్నారు.8 సిముకుని నాణేలు దక్కన్‌లో మరెక్కడా దొరకనందువల్ల ఆయన పాలన తెలంగాణలో మొదలైందని లోడాయ కూడా వాదించారు.6 విదర్భలోని పవనార్ నుంచి నివేదించిన సిముకుని రెండు నాణేలను కూడా ఆమె గుర్తిస్తారు.4

ఆలయం, నదీ ఉత్సవం

1961లో కోటిలింగాలలోని పూజా స్థలం రాతి లింగం (శివుని చిహ్నం) గల కోటేశ్వరస్వామి ఆలయం.2 పుష్య మాసం (డిసెంబర్–జనవరి)లోని ఆదివారాలలో యాత్రికులు గోదావరిపై స్నాన ఘట్టమైన జీడి మడుగులో స్నానం చేశారు.2 ఈ రోజులలో ఒక చిన్న జాతర జరిగేది.2

శివాలయం పాత కోట లోపల, కోటేశ్వర, సిద్ధేశ్వర సన్నిధులతో ఉందని తెలుగు స్థానిక చరిత్ర చెబుతుంది.1033 గ్రామం పేరు కోట, లింగం నుంచి గానీ, కోటేశ్వర దేవుని నుంచి గానీ వచ్చిందని అది సూచిస్తుంది.10

ఆధారాలు ఏకీభవించని చోట

శుంగ రాజులా, స్థానిక రాజులా? గోభద, సమగోప నాణేలపై పరబ్రహ్మశాస్త్రి 1978 నాటి అభిప్రాయాన్ని కృష్ణశాస్త్రి నివేదిస్తారు.5 పరబ్రహ్మశాస్త్రి గోభదను ఐదవ శుంగ రాజు భాగభద్రునిగా భావించారు.5 సమగోపను ఆయన తొమ్మిదవ శుంగ రాజుగా భావించారు. కృష్ణశాస్త్రి ఆ రాజు పేరును సమభాఘ లేదా భాగవత అని చెబుతారు.5 ఈ పఠనంలో, విదిశ శుంగులు ఆంధ్ర దేశాన్ని పాలించారని, తొలి శాతవాహనులు వారి సామంతులని అవుతుందని కృష్ణశాస్త్రి రాశారు.5 విదర్భ దాటి శుంగ పాలనను మరే ఆధారమూ చూపించదని కృష్ణశాస్త్రి సమాధానం ఇచ్చారు.5 ఒక్క యాదృచ్ఛిక ఆవిష్కరణ ఆ ప్రశ్నను పరిష్కరించలేదని ఆయన రాశారు.5

లోడాయ కూడా శుంగ సంబంధాన్ని తిరస్కరించారు.634 శుంగులు, కణ్వులు దక్కన్‌లో పాలన చేసినట్లు ఏ సూచనా లేకుండా విదిశ చుట్టూ పాలించారని ఆమె గుర్తించారు.634 ఆమె ప్రకారం, పి. ఎల్. గుప్తా (P. L. Gupta) కూడా సమగోపను దక్కన్ స్థానిక పాలకునిగా భావించారు.6

శాతవాహనులకు ముందా, వారి కిందా, వారి పక్కనా? శాతవాహనులకు ముందు జారీ అయిన నాణేలలో శాస్త్రి సమగోప, కంవాయ నాణేలను లెక్కించారు.25 వాటి నుంచి శాతవాహనులు క్రీ.పూ. 1వ శతాబ్దం మధ్య కంటే ముందు ఎదిగి ఉండలేరని ఆయన వాదించారు.258 నలుగురు రాజులు శాతవాహనులకు ముందు వచ్చారని లోడాయ ఒప్పుకున్నారు.634 వెనుక వైపు తప్ప వారి నాణేలు ఒకేలా ఉన్నందువల్ల, సిముకుడు సమగోప కింద అధికారి అయి ఉండవచ్చని ఆమె సూచించారు.6 శాతవాహన చిహ్నంతో మళ్లీ ముద్రించిన సమగోప నాణేలు శాతవాహనులు ఆయనను జయించారని ఆమెకు సూచించాయి.4

కృష్ణశాస్త్రి వివరించినట్లు, పరబ్రహ్మశాస్త్రి పఠనం దానికి బదులు తొలి శాతవాహనులను శుంగుల సామంతులుగా చేస్తుంది.5 కరీంనగర్ ప్రాంతాన్ని తొలి శాతవాహనుల కింద గానీ మరో శక్తి కింద గానీ మహారథులు, మహాతలవరులు పాలించారని కృష్ణశాస్త్రి రాశారు.35 శాతవాహనులు ఎదిగినప్పుడు ప్రతి స్థానిక కుటుంబమూ అదృశ్యం కావాల్సిన అవసరం లేదని లోడాయ స్వయంగా హెచ్చరించారు.29 కొన్ని కుటుంబాలు ఆ వంశపు బలహీన సంవత్సరాలలో మళ్లీ పాలించి ఉండవచ్చని ఆమె భావించారు.29

తేదీలు. లోడాయ నివేదించిన విధంగా, తవ్వకందారులు గోభద నాణేలను క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దం మొదటి భాగానికి చెందినవిగా చెప్పారు.3 కె. డి. బాజ్‌పాయ్ (K. D. Bajpai) గోభదను దాదాపు క్రీ.పూ. 125–100లో ఉంచారు.3 తవ్వకందారులు సమగోపను క్రీ.పూ. 1వ శతాబ్దానికి చెందినవానిగా చెప్పారు.26 కరీంనగర్ ప్రాంతంలో సిముకుని ఎదుగుదలను లోడాయ దాదాపు క్రీ.పూ. 52 నాటిదిగా చెప్పారు.636 పరబ్రహ్మశాస్త్రి సిముకుని నాణేలను క్రీ.పూ. 1వ శతాబ్దం చివరి భాగానికి చెందినవిగా చెప్పారు.16 వంశ ప్రారంభానికి క్రీ.పూ. 232 తర్వాత కొద్ది కాలం (ఇ. జె. రాప్సన్) లేదా క్రీ.పూ. 240–230 (విన్సెంట్ స్మిత్) వంటి పాత తేదీలతో శాస్త్రి ఈ ఆలస్య తేదీలను పోల్చారు.31 శాతవాహనులు చూడండి.

రాజధానా? తెలుగు స్థానిక చరిత్ర కోటిలింగాలను శాతవాహనుల మొదటి రాజధాని అంటుంది.1037 కృష్ణశాస్త్రి దానిని వారి బలమైన కేంద్రాలలో ఒకటి అని మాత్రమే అన్నారు.13 సిముకుడు కృష్ణా నదిపై ధాన్యకటకంలో తన రాజధానిని ఏర్పాటు చేశాడని లోడాయ రాశారు.34 పాత అస్మక దేశపు రాజధాని పోతలి అనడానికి బోధన్ కంటే కోటిలింగాల వంటి గోదావరి స్థలానికే ఎక్కువ అర్హత ఉందని కూడా కృష్ణశాస్త్రి వాదించారు.38 అయితే అదే గ్రంథంలో అంతకుముందు ఆయన పోతలిని పైఠాన్‌గా గుర్తించారు.39

Footnotes

  1. Krishna Sastry, Proto and Early History of the Karimnagar Region (1978), p. 210 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9 ↩10 ↩11

  2. A. Chandra Sekhar (Census of India), Fairs and Festivals, Karimnagar District (1964), p. 63, Sultanabad taluk, No. 1, Kapparaopet. Paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  3. Lodaya, Pre-Satavahana Coinage of the Deccan (not before 2011), p. 123, citing the Kotalingala excavation report (2006), K. D. Bajpai (1999) and P. Suryanarayana Reddy (1985) (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9 ↩10 ↩11

  4. Lodaya, Pre-Satavahana Coinage of the Deccan (not before 2011), p. 129, citing P. P. Kulkarni (1990) (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  5. Krishna Sastry, Proto and Early History of the Karimnagar Region (1978), p. 205 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8

  6. Lodaya, Pre-Satavahana Coinage of the Deccan (not before 2011), p. 130 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9 ↩10 ↩11 ↩12

  7. V. V. Krishna Sastry, Proto and Early History of the Karimnagar Region (PhD thesis, Karnatak University, 1978), title page and supervisor’s certificate dated 30 August 1978 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2

  8. Shastri, Early History of the Deccan: Problems and Perspectives (1987), p. 11 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7

  9. Lodaya, Pre-Satavahana Coinage of the Deccan (not before 2011), p. 122 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3

  10. Karimnagar History and Culture (Telugu), Part 3 (undated), p. 333 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  11. Krishna Sastry, Proto and Early History of the Karimnagar Region (1978), p. 384 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  12. Krishna Sastry, Proto and Early History of the Karimnagar Region (1978), p. 221 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6

  13. Krishna Sastry, Proto and Early History of the Karimnagar Region (1978), p. 211 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9 ↩10 ↩11 ↩12

  14. Krishna Sastry, Proto and Early History of the Karimnagar Region (1978), p. 337 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  15. P. V. Parabrahma Sastry, The Kakatiyas of Warangal (1978), p. 197 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  16. Krishna Sastry, Proto and Early History of the Karimnagar Region (1978), p. 204 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9 ↩10

  17. Krishna Sastry, Proto and Early History of the Karimnagar Region (1978), p. 328 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6

  18. Shastri, Early History of the Deccan: Problems and Perspectives (1987), p. 15, notes 52–53, citing Numismatic Digest II, part i, pp. 10 ff. and 13 ff. (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  19. Shastri, Early History of the Deccan: Problems and Perspectives (1987), p. 117, note citing Numismatic Digest II, part i, pp. 10–13 and 18–21, and part ii, pp. 24–33 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  20. Lodaya, Pre-Satavahana Coinage of the Deccan (not before 2011), p. 199 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  21. Rachna Shamji Lodaya, An Integrated Approach to the Pre-Satavahana Coinage of the Deccan (PhD thesis, Deccan College, Pune, not before 2011), p. 76 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  22. Lodaya, Pre-Satavahana Coinage of the Deccan (not before 2011), p. 124 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9 ↩10 ↩11 ↩12 ↩13

  23. Krishna Sastry, Proto and Early History of the Karimnagar Region (1978), p. 334 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  24. Lodaya, Pre-Satavahana Coinage of the Deccan (not before 2011), p. 125 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  25. Ajay Mitra Shastri, Early History of the Deccan: Problems and Perspectives (1987), p. 9 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3

  26. Lodaya, Pre-Satavahana Coinage of the Deccan (not before 2011), p. 128, citing A. H. Siddiqui, K. Sandhya and Bhanu Kumari (1994) (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2

  27. Lodaya, Pre-Satavahana Coinage of the Deccan (not before 2011), p. 93, Mahatalavara coin (vi) (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2

  28. Lodaya, Pre-Satavahana Coinage of the Deccan (not before 2011), p. 101, Mahasenapati coin from Kotalingala (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2

  29. Lodaya, Pre-Satavahana Coinage of the Deccan (not before 2011), p. 91 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  30. Krishna Sastry, Proto and Early History of the Karimnagar Region (1978), p. 329 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2

  31. Shastri, Early History of the Deccan: Problems and Perspectives (1987), p. 12 and note 1 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3

  32. Shastri, Early History of the Deccan: Problems and Perspectives (1987), p. 41 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  33. Karimnagar History and Culture (Telugu), Part 3 (undated), p. 334 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  34. Lodaya, Pre-Satavahana Coinage of the Deccan (not before 2011), p. 131 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  35. Krishna Sastry, Proto and Early History of the Karimnagar Region (1978), p. 218 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  36. Lodaya, Pre-Satavahana Coinage of the Deccan (not before 2011), p. 200 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  37. Karimnagar History and Culture (Telugu), Part 3 (undated), p. 406 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  38. Krishna Sastry, Proto and Early History of the Karimnagar Region (1978), p. 214 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  39. Krishna Sastry, Proto and Early History of the Karimnagar Region (1978), p. 201 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

వ్యక్తులు

గోభద (గోభద్ర)

గోదావరిపై కోటిలింగాలలో దొరికిన, 'Rajno Gobhadasa' అనే అక్షరాలు గల రాగి నాణేల ద్వారా మాత్రమే తెలిసిన రాజు. తన పేరును నాణేలపై వేసిన దక్కన్‌లోని మొదటి స్థానిక రాజుగా రచనా లోడాయ ఆయనను లెక్కిస్తారు. తవ్వకందారులు ఆయన నాణేలను క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దం మొదటి భాగానికి, కె. డి. బాజ్‌పాయ్ దాదాపు క్రీ.పూ. 125–100కు చెందినవిగా చెప్పారు. పి. వి. పరబ్రహ్మశాస్త్రి ఆయనను శుంగ రాజు భాగభద్రునిగా భావించారు. లోడాయ ఆ గుర్తింపును తిరస్కరిస్తారు.

సమగోప (సామగోప)

తన నాణేల ద్వారా మాత్రమే తెలిసిన రాజు. అవి పాత కరీంనగర్ జిల్లాలోని కోటిలింగాల, పెద్దబొంకూరు, ధూళికట్టలలో, మహారాష్ట్రలోని చంద్రాపూర్‌లో దొరికాయి. కోటిలింగాలలోని మరే రాజు కంటే ఆయన ఎక్కువ నాణేలు జారీ చేశాడు. శాతవాహనులకు ముందరి చివరి స్థానిక రాజుగా, దాదాపు క్రీ.పూ. 52లో సిముకుడు తొలగించినవానిగా రచనా లోడాయ ఆయనను భావిస్తారు. పి. వి. పరబ్రహ్మశాస్త్రి ఆయనను శుంగ రాజుగా భావించారు.

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (6)
  1. V. V. Krishna Sastry, Proto and Early History of the Karimnagar Region (opens in a new tab), Karnatak University, Dharwar (PhD thesis, supervisor B. K. Gururaja Rao), 1978, pp. 204–205, 210–211, 214, 218, 221, 328–329, 337, 384. Cite-only; paraphrased. [All rights reserved (cited, not reproduced)]
  2. Rachna Shamji Lodaya, An Integrated Approach to the Pre-Satavahana Coinage of the Deccan (opens in a new tab), Deccan College Post-Graduate and Research Institute, Pune (PhD thesis, guide V. D. Gogte), not before 2011, pp. 68, 76, 91, 93, 101, 122–131, 199–200. Cite-only; paraphrased. [All rights reserved (cited, not reproduced)]
  3. Ajay Mitra Shastri, Early History of the Deccan: Problems and Perspectives (opens in a new tab), Sundeep Prakashan, Delhi, 1987, pp. 9, 11–12, 15, 41, 117. Cite-only; paraphrased. [All rights reserved (cited, not reproduced)]
  4. P. V. Parabrahma Sastry, The Kakatiyas of Warangal, Government of Andhra Pradesh, 1978, pp. 197. Cite-only; paraphrased. [All rights reserved (cited, not reproduced)]
  5. A. Chandra Sekhar (Census of India), Census of India 1961, Vol. II: Andhra Pradesh, Part VII-B (17): Fairs and Festivals, Karimnagar District (opens in a new tab), Superintendent of Census Operations, Andhra Pradesh, 1964, pp. 63. Public domain in India; paraphrased. [Public domain in India]
  6. Karimnagar History and Culture (Telugu), Part 3 (opens in a new tab), pp. 333–334, 406–407. Telugu; cite-only; paraphrased. [All rights reserved (cited, not reproduced)]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: