ప్రచురితమైన ఆధారాలతో నిర్మించిన కొత్త సైట్. ఏదైనా పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి
తెలుగు చరిత్రTelugu History

గిడుగు వెంకట రామమూర్తి

పాత గ్రాంథిక శైలికి బదులు ఆధునిక వ్యావహారిక తెలుగులో పుస్తకాలు రాయాలనే 20వ శతాబ్దం మొదటి ఉద్యమానికి నాయకత్వం వహించిన పర్లాకిమిడికి చెందిన తెలుగు పండితులు. 1913లో జయంతి రామయ్యతో సహా ఆయన ప్రత్యర్థులు ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్తు ద్వారా ఆయనతో పోరాడారు. కానీ విశ్వవిద్యాలయాలు వ్యావహారిక శైలిని అంగీకరించడం చూసే వరకు ఆయన జీవించారని 1943లో కె. సీతారామయ్య రాశారు. విశాఖపట్నం కొండ ప్రాంతాలలోని సవర భాషను కూడా ఆయన నేర్చుకుని, తెలుగు-సవర నిఘంటువు (1914)ను సంకలనం చేశారు.

A faded black-and-white half-tone photograph of a seated man in a cap and a long buttoned coat, with his hands folded in his lap.
A faded black-and-white half-tone photograph of a seated man in a cap and a long buttoned coat, with his hands folded in his lap. · Andhra Patrika, annual number 1911 (opens in a new tab) · Public domain

గిడుగు వెంకట రామమూర్తి పర్లాకిమిడి (అప్పుడు పర్లాకిమెడి)కి చెందిన తెలుగు పండితులు.12 20వ శతాబ్దం మొదట్లో తెలుగు పుస్తకాలను ఆధునిక వ్యావహారిక భాషలో రాయాలనే ఉద్యమానికి ఆయన నాయకత్వం వహించారు.23 ఆ సమయంలో తెలుగు పుస్తకాలను ప్రజలు మాట్లాడే భాషకు చాలా దూరంగా ఉన్న గ్రాంథిక శైలిలో రాసేవారు.4 ఈ ఉద్యమం తెలుగును రాసే, బోధించే పద్ధతిని మార్చింది.56

పండితుడు, ఉపాధ్యాయుడు

ఆయన తెలుగు-సవర నిఘంటువు (1914) శీర్షిక పుట ఆయనను “రావు సాహెబ్ జి. వి. రామమూర్తి, బి.ఎ., ఎం.ఆర్.ఎ.ఎస్.” అంటుంది.1 ఆయన ఇంతకు ముందు పర్లాకిమిడిలోని రాజా కళాశాలలో చరిత్ర అధ్యాపకుడిగా ఉన్నారని అది చెబుతుంది.1 పి. చెంచయ్య (P. Chenchiah), రాజా ఎం. భుజంగరావు (Raja M. Bhujanga Rao) తమ తెలుగు సాహిత్య చరిత్ర (1928)లో ద్రావిడ భాషలను పోల్చిన ప్రముఖ పండితులలో ఆయన పేరు చెప్పారు.7

సవర భాష

సవరలు విశాఖపట్నం (అప్పుడు విజగపటం) ఏజెన్సీలోని ఒక కొండ జాతి ప్రజలు.5 రామమూర్తి వారి మధ్య నివసించి వారి భాషను నేర్చుకున్నారని 1943లో హైదరాబాద్‌లో రాసిన కె. సీతారామయ్య (K. Sitaramaiya) రాశారు.5 అప్పటి వరకు ఆ భాష మాట్లాడటానికి మాత్రమే ఉండేది.5 ఆయన దానికి ఒక లిపిని తయారు చేసి, అందులో చాలా పుస్తకాలు, ఒక నిఘంటువు రాశారు.5

ఆయన Telugu-Savara Dictionary (తెలుగు-సవర నిఘంటువు)ను 1914లో మద్రాసులోని ప్రభుత్వ ముద్రణాలయంలో ముద్రించారు.1 దానిని “ప్రజా విద్యా డైరెక్టర్ అధికారంతో ప్రచురించారు”.1

వ్యావహారిక తెలుగు ఉద్యమం

చెంచయ్య, భుజంగరావు గ్రాంథిక, వ్యావహారిక భాషల మధ్య వివాదాన్ని “కటువైన మాటల యుద్ధం” అన్నారు.4 వారు నాయకుల పేర్లు చెప్పలేదు.4 మరో పక్షపు కరపత్రం చెబుతుంది.2

1913లో జయంతి రామయ్య (Jayanti Ramayya) కొత్త ఉద్యమానికి వ్యతిరేకంగా A Defence of Literary Telugu (గ్రాంథిక తెలుగు సమర్థన) రాశారు.2 ఆయన ముగ్గురిని దాని నాయకులుగా పేర్కొన్నారు:2

  • విశాఖపట్నానికి చెందిన పి. టి. శ్రీనివాస అయ్యంగార్
  • విజయనగరానికి చెందిన గురజాడ అప్పారావు
  • “పర్లాకిమెడికి చెందిన రావు సాహెబ్ జి. వి. రామమూర్తి”2

తన లక్ష్యాల విషయంలో అప్పారావు కంటే రామమూర్తి స్పష్టంగా ఉన్నారని రామయ్య భావించారు.89 ఆయన ప్రణాళిక ప్రకారం అన్ని పాఠశాలల్లో “ఆధునిక తెలుగు” బోధిస్తారని రామయ్య రాశారు.9 గ్రాంథిక భాష, దాని సాహిత్యం ఐచ్ఛికం అవుతాయి.9 రామమూర్తి తన “ఆధునిక తెలుగు”ను “ఇప్పుడు తెలుగు సమాజంలోని విద్యావంతుల మధ్య వాడుకలో ఉన్న” మాండలికంగా నిర్వచించారు.10 దీని వల్ల పాత గ్రాంథిక భాష తర్వాతి తరాలకు మృత భాష అవుతుందని రామయ్య భయపడ్డారు.10

సీతారామయ్య మరో వైపు నుంచి ఈ కథ చెప్పారు.311 వ్యావహారిక శైలిలో ఉన్న ఒక పుస్తకాన్ని పాఠ్యపుస్తకంగా నిర్ణయించారు. దాంతో “పెద్ద గగ్గోలు” మొదలైంది.11 ఆ ఉద్యమంతో పోరాడడానికి సంప్రదాయ పండితులు ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్తును స్థాపించారు.11 కొంత కాలం వారు గెలిచినట్లు కనిపించారు.11 చాలా మంది యువ మద్దతుదారులతో రామమూర్తి పోరాటం కొనసాగించారు, తెనుగు అనే పత్రికను నడిపించారు.1112

ఆయన పద్ధతి, ఆయన విజయం

రామమూర్తి దాదాపు మొత్తం పాత తెలుగు సాహిత్యాన్ని శోధించారని సీతారామయ్య రాశారు.11 వ్యాకరణాల నియమాలను ఉల్లంఘించే పాత కావ్యాలలోని రూపాలను ఆయన జాబితాగా ఇచ్చారు.11 దీని నుంచి సజీవ భాషకు స్థిరమైన వ్యాకరణం రాయలేమని ఆయన వాదించారు.11 జీవించి ఉన్న పండితులు తమ సొంత నియమాలనే ఉల్లంఘించారని కూడా ఆయన చూపించారు.5

రామమూర్తి “తన విజయాన్ని చూసే వరకు జీవించారు” అని సీతారామయ్య రాశారు.5 1943 నాటికి విశ్వవిద్యాలయాలు కూడా వ్యావహారిక శైలి (వ్యావహారిక)లో పాఠ్యపుస్తకాలను నిర్ణయించవలసి వచ్చిందని ఆయన చెప్పారు.5 రామమూర్తి సంపూర్ణ రచనలను గుంటూరులోని నవ్య సాహిత్య పరిషత్తు ప్రచురించిందని 1944లో పి. టి. రాజు (P. T. Raju) రాశారు.13

ఆధారాలు ఏకీభవించని చోట

  • ఉద్యమానికి ఎవరు నాయకత్వం వహించారు. 1913లో జయంతి రామయ్య గురజాడ అప్పారావుతో సహా ముగ్గురు నాయకుల పేర్లు చెప్పారు.2 సీతారామయ్య రామమూర్తిని నాయకుడిగా, గురజాడ, ఇతరులు ఆయనతో చేరినట్లు చూపిస్తారు.11 రాజు తన ప్రత్యర్థులకు వ్యతిరేకంగా రామమూర్తి పేరు ఒక్కటే చెబుతారు.14
  • అది ఎలా ముగిసింది. పోరాటం మధ్యలో రాసిన రామయ్య ఆ ఉద్యమాన్ని తెలుగుకు ప్రమాదంగా చూశారు.10 ముప్పై సంవత్సరాల తర్వాత సీతారామయ్య అది రామమూర్తికి అనుకూలంగా పరిష్కారమైనట్లు చూశారు.56 “రెండు పక్షాలకూ ఇప్పుడు చాలా మంది రచయితలు అనుచరులుగా ఉన్నారు” అని రాజు మరింత జాగ్రత్తగా రాశారు.14

Footnotes

  1. G. V. Ramamurti (comp.), Telugu-Savara Dictionary (Madras, 1914), title page (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  2. J. Ramayya Pantulu, A Defence of Literary Telugu (1913), p. 6 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7

  3. K. Sitaramaiya, A Hand Book of Telugu Literature (1943), p. 86 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2

  4. P. Chenchiah and Raja M. Bhujanga Rao, A History of Telugu Literature (1928), p. 109 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  5. Sitaramaiya, A Hand Book of Telugu Literature (1943), p. 88 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9

  6. Sitaramaiya, A Hand Book of Telugu Literature (1943), p. 89 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2

  7. Chenchiah and Bhujanga Rao, A History of Telugu Literature (1928), p. 111 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  8. Ramayya, A Defence of Literary Telugu (1913), p. 7 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  9. Ramayya, A Defence of Literary Telugu (1913), p. 8 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  10. Ramayya, A Defence of Literary Telugu (1913), p. 9 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  11. Sitaramaiya, A Hand Book of Telugu Literature (1943), p. 87 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9

  12. Raju, Telugu Literature (1944), p. 87 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  13. Raju, Telugu Literature (1944), p. 86 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  14. P. T. Raju, Telugu Literature (1944), p. 80 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2

చిత్రాలు

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (5)
  1. G. V. Ramamurti (compiler), Telugu-Savara Dictionary (తెలుగు సవర నిఘంటువు) (opens in a new tab), Superintendent, Government Press, Madras (published under the authority of the Director of Public Instruction), 1914, title page. [Public domain]
  2. J. Ramayya Pantulu, A Defence of Literary Telugu (opens in a new tab), Telugu Academy (the author was Chairman of its Senate), 1913, pp. 6–9. [Public domain]
  3. P. Chenchiah and Raja M. Bhujanga Rao, A History of Telugu Literature (The Heritage of India Series) (opens in a new tab), Association Press (Y.M.C.A.), Calcutta / Oxford University Press, London, 1928, pp. 109, 111. [Public domain]
  4. K. Sitaramaiya, A Hand Book of Telugu Literature (opens in a new tab), Hyderabad Telugu Academy, Hyderabad (Deccan), 1943, pp. 79–80, 86–89. Cite-only; paraphrased. [All rights reserved (cited, not reproduced)]
  5. P. T. Raju, Telugu Literature (Andhra Literature) (The P. E. N. Books, The Indian Literatures, No. XV) (opens in a new tab), International Book House, Bombay, for the P. E. N. All-India Centre, 1944, pp. 80, 86–87. Cite-only; paraphrased. [All rights reserved (cited, not reproduced)]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: