కంకంటి పాపరాజు

అయోధ్యకు తిరిగి వచ్చిన తర్వాతి రాముని కథ అయిన ఒక ప్రసిద్ధ తెలుగు ఉత్తర రామాయణముపై ఉన్న పేరు కంకంటి పాపరాజు.¹² 19వ శతాబ్దం నాటికి అది ఆ కథ పాత తెలుగు రూపాలను పక్కకు నెట్టేసింది.² కానీ తెలుగు ఇంగ్లీషు పండితుడు చార్లెస్ ఫిలిప్ బ్రౌన్ (Charles Philip Brown) పాపరాజు దాని నిజమైన రచయిత కాదనే ఒక కథను నమోదు చేశారు.² తొలి తెలుగు నాటకాలలో ఒకదాని రచయితగా కూడా ఆయన పేరు ఉంది.³

ఉత్తర రామాయణము

ఉత్తర రామాయణం రామ కథలో చివరి భాగం.¹ అది ఆయన పాలన, ఆయన కొడుకుల జననం, ఆయన మరణం గురించి చెబుతుంది.¹ పి. చెంచయ్య (P. Chenchiah), రాజా ఎం. భుజంగరావు (Raja M. Bhujanga Rao) తమ తెలుగు సాహిత్య చరిత్ర (1928)లో మూడు తెలుగు రూపాలను జాబితా చేశారు.¹ తిక్కన పూర్తిగా పద్యంలో ఒకటి, కచవిభుడు ద్విపదలో ఒకటి, “కర్మ్‌కంటి పాపరాజు” గద్య పద్యాల మిశ్రమమైన చంపువులో ఒకటి రాశారు.¹

1860లో విలియం టేలర్ (William Taylor) మద్రాసు పాత కాలేజీ వ్రాతప్రతులను జాబితా చేశారు.⁴ ఆయన “కౌకటి పాపు రాజు రచించిన ఉత్తర రామాయణం” ప్రతిని వర్ణించారు.⁴ అది రాముని దగ్గరికి అగస్త్య మహర్షి రాకతో మొదలై, రావణుని కుటుంబం, జననం వరకు సాగుతుంది.⁴ ఆ ప్రతిలో కొన్ని సర్గల భాగాలు లేవు.⁴

రచయిత్వం గురించి బ్రౌన్ కథ

1852 నాటి తన తెలుగు నిఘంటువులో ఉదహరించిన పుస్తకాల జాబితాలో బ్రౌన్ ఆ కావ్యాన్ని వర్ణించారు.² ఆయన ఎనిమిది కాండాలు, 3,500 పద్యాలు లెక్కించారు.² “పుష్పగిరి తిమ్మన్న దాని రచయిత” అని ఆయన రాశారు.² ఆ కావ్యానికి మరో పేరు ఎలా వచ్చిందనే దాని గురించి చెప్పుకునే మాటలను ఆయన నివేదించారు:²

• తిమ్మన్న పులికాట్‌లో అమీన్ (ఆదాయ అధికారి) అయిన “కనకంటి పాప రాజు”కు డబ్బు బాకీ ఉన్నాడు
• పాపరాజు ఆ అప్పుకు బదులుగా పుస్తకాన్ని తీసుకున్నాడు
• దాదాపు 1790 సంవత్సరంలో ఆయన దానిని తన సొంత పేరుతో ప్రచురించాడు²

బ్రౌన్ ఆ కావ్యాన్ని “కేవలం కల్పన” అన్నారు, కానీ అది “పాత రూపాలను పక్కకు నెట్టేసేంత ప్రజాదరణ పొందింది” అన్నారు.² మరో పదంలో ఆయన పుష్పగిరి తిమ్మన్నను దశావతార, ఉత్తర రామాయణం రాసిన “గొప్ప ప్రతిష్ఠ ఉన్న ఆధునిక కవి” అన్నారు.⁵ “ఏ రచనా ఆయన సొంత పేరుతో లేదు” అని ఆయన జోడించారు.⁵

ఒక నాటకం

చెంచయ్య, భుజంగరావు కొన్ని తొలి తెలుగు నాటకాలను మాత్రమే లెక్కించారు.³ కాకతీయ యుగపు వినుకొండ వల్లభరాయుని క్రీడాభిరామము తర్వాత, తర్వాతి నాటకాలు 18వ శతాబ్దంలో వచ్చాయని వారు రాశారు.³ వారు బాలసరస్వతి రంగకౌముది, “కర్మ్‌కంటి పాప రాజు విష్ణు మాయా విలాస” పేర్లు చెప్పారు.³

ఆధారాలు ఏకీభవించని చోట

• ఉత్తర రామాయణము ఎవరు రాశారు. చెంచయ్య, భుజంగరావు, టేలర్ ఎలాంటి వ్యాఖ్య లేకుండా దానిని పాపరాజుకు ఇస్తారు.¹⁴ దానిని పుష్పగిరి తిమ్మన్న రాశాడని, పాపరాజు పేరుతో కేవలం ప్రచురించారని బ్రౌన్ చెబుతారు.²⁵
• విష్ణుమాయా విలాసము ఎవరు రాశారు. ఒక అధ్యాయంలో చెంచయ్య, భుజంగరావు ఈ నాటకాన్ని పాపరాజుకు ఇస్తారు.³ మరో అధ్యాయంలో వారు ఆ పేరున్న నాటకాన్ని 17వ శతాబ్దం చివరి నూతనకవి సూరన్నకు ఇస్తారు.⁶

Footnotes

1. P. Chenchiah and Raja M. Bhujanga Rao, A History of Telugu Literature (1928), p. 54 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶

2. Charles Philip Brown, A Dictionary, Telugu and English (1852), p. x (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸ ↩⁹ ↩¹⁰

3. Chenchiah and Bhujanga Rao, A History of Telugu Literature (1928), p. 114 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵

4. William Taylor, A Catalogue Raisonnée of Oriental Manuscripts in the Library of the (late) College, Fort Saint George, Vol. II (1860), p. 612, No. 418 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵

5. Brown, A Dictionary, Telugu and English (1852), p. xi (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³

6. Chenchiah and Bhujanga Rao, A History of Telugu Literature (1928), p. 90 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩