తెలుగు చరిత్రTelugu History

లార్డ్ నేపియర్ (మద్రాసు)

లార్డ్ నేపియర్ ఆఫ్ మెర్చిస్టౌన్ 1866 నుంచి 1872 వరకు మద్రాసు గవర్నర్; లార్డ్ మేయో మరణం తర్వాత తాత్కాలిక వైస్రాయిగా వెళ్లాడు. కర్నూలులో చదువు వెనకబడి ఉండటం చూసి, అక్కడ రెండు చిన్న తాలూకా పాఠశాలలు తెరిపించాడు; అయితే తర్వాత అవి మూతపడ్డాయి. 1869లో నెల్లూరు వ్యవసాయ ప్రదర్శన, పశువుల ప్రదర్శనకు హాజరయ్యాడు; ఆ ఏడాది ప్రదర్శన అసాధారణంగా విజయవంతమైంది.

లార్డ్ నేపియర్ ఆఫ్ మెర్చిస్టౌన్ 1866 నుంచి 1872 వరకు మద్రాసును పాలించాడు.1 కర్నూలులో పాఠశాలల ప్రయత్నం కోసం, నెల్లూరు ప్రదర్శనకు వచ్చినందుకు తెలుగు రికార్డులు ఆయనను గుర్తుచేసుకుంటాయి.23 బ్రిటిష్ రాజ్ (మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ) చూడండి.

మద్రాసు గవర్నర్

మెక్లీన్ గవర్నర్ల జాబితా ప్రకారం లార్డ్ నేపియర్ ఆఫ్ మెర్చిస్టౌన్ 1866 మార్చి 27 నుంచి 1872 ఫిబ్రవరి 19 వరకు పదవిలో ఉన్నాడు.1 ఎర్ల్ ఆఫ్ మేయో మరణం తర్వాత భారతదేశ తాత్కాలిక వైస్రాయ్, గవర్నర్ జనరల్‌గా పనిచేయడానికి 1872 ఫిబ్రవరి 19న ఆయన కలకత్తాకు ఓడలో బయలుదేరాడు.1

కర్నూలుకు పాఠశాలలు

“కర్నూలులోని మేధోపరమైన స్తబ్దత ప్రత్యేకంగా దృష్టిని ఆకర్షించింది” అని 1875–76 మద్రాసు విద్యా నివేదిక చెబుతుంది.2 దానికి “ప్రభుత్వం చురుకుగా జోక్యం చేసుకోవాలి” అని లార్డ్ నేపియర్ భావించాడు.2

దాని ఫలితంగా రెండు చిన్న తాలూకా పాఠశాలలు వచ్చాయి.2 అవి “కొన్నేళ్లు నీరసంగా నడిచి, చివరికి కనుమరుగయ్యాయి”.2 దానికి బదులు జిల్లా పాఠశాలను ఉన్నత స్థాయికి పెంచి, విద్యార్థులను కళాశాలకు సిద్ధం చేసి ఉంటే బాగుండేదని నివేదిక రచయిత అభిప్రాయపడ్డాడు.2 కర్నూలు, పాఠశాలలు, విద్య చూడండి.

నెల్లూరు ప్రదర్శన, 1869

మంచి పశుజాతిని ప్రోత్సహించడానికి ప్రభుత్వం ఏటా జనవరిలో అద్దంకిలో పశువుల ప్రదర్శన నిర్వహించేది.4 దాదాపు నెల తర్వాత నెల్లూరులో వ్యవసాయ ప్రదర్శన జరిగేది; అందులో పశువుల ప్రదర్శనతో పాటు పంటలు, వ్యవసాయ పనిముట్లు కూడా ప్రదర్శించేవారు.34

1869 ప్రదర్శన “గవర్నర్ లార్డ్ నేపియర్ రాకతో గౌరవం పొందింది”, “అసాధారణంగా విజయవంతమైంది” అని నెల్లూరు మాన్యువల్ చెబుతుంది.3 అందులో పని ఎద్దులతో కలిపి 287 పశువులు, 93 నాటు గుర్రాలు, 46 పొట్టేళ్లు, ఒక గొర్రెల మంద, 28 మేకలను ప్రదర్శించారు.3 నెల్లూరు చూడండి.

Footnotes

  1. C. D. Maclean (ed.), Manual of the Administration of the Madras Presidency, Vol. II (1885), p. 270, list of Governors of Fort St. George (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  2. Report on Public Instruction in the Madras Presidency for 1875–76 (1877), p. 128 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6

  3. Boswell, Nellore District (1873), p. 79 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  4. John A. C. Boswell, A Manual of the Nellore District (1873), p. 74 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

రాజవంశాలు

బ్రిటిష్ రాజ్ (మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ)

క్రీ.శ. 1858–1947

1858లో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ భూభాగాల బదిలీ నుంచి 1947లో స్వాతంత్ర్యం వరకు మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలోని తెలుగు జిల్లాలపై బ్రిటిష్ రాజ్ (Crown) పాలన. మద్రాసులో గవర్నర్ ఇన్ కౌన్సిల్ కింద, తీరాన్ని, రాయలసీమను కలెక్టర్లు, రెవెన్యూ బోర్డు, జిల్లా, తాలూకా బోర్డులు, మునిసిపాలిటీల ద్వారా పాలించారు. జిల్లాల సరిహద్దులను మళ్లీ మళ్లీ మార్చారు (1859లో గోదావరి, కిస్ట్నా, 1882లో అనంతపురం, 1904లో గుంటూరు, 1911లో చిత్తూరు, 1925లో పశ్చిమ గోదావరి). 1860లో నిజాం భద్రాచలం, రేకపల్లి తాలూకాలను అప్పగించాడు. రైత్వారీ భూములను సర్వే చేసి శిస్తు నిర్ణయించారు. ఈనాం కమిషన్ ఈనాంలను నమోదు చేసింది. విజయనగరం, బొబ్బిలి, పిఠాపురం, వెంకటగిరి, కాళహస్తి, కార్వేటినగరం పెద్ద జమీందారీలు తమ శాశ్వత శిస్తు ఒప్పందాలను నిలుపుకున్నాయి. గోదావరి, కృష్ణా డెల్టాలకు సాగునీరు వచ్చింది. రైల్వేలు బెజవాడ, వాల్తేరు చేరాయి. 1876–78 మహా కరువు దత్త మండలాలను ఖాళీ చేసింది. 1879–80 రంప తిరుగుబాటు ప్రెసిడెన్సీలో క్రమబద్ధ సైన్యం అవసరమైన చివరి తిరుగుబాటు.

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (3)
  1. C. D. Maclean (ed.), Manual of the Administration of the Madras Presidency, Vol. II (Appendices) (opens in a new tab), Government Press, Madras, 1885, pp. 270. [Public domain]
  2. John A. C. Boswell, A Manual of the Nellore District in the Presidency of Madras (opens in a new tab), Government of Madras, 1873, pp. 74, 79. [Public domain]
  3. Director of Public Instruction, Madras, Report on Public Instruction in the Madras Presidency for 1875-76 (opens in a new tab), Government Press, Madras (Selections from the Records of the Madras Government, No. LVIII), 1877, pp. 128. [Public domain]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: