ముద్దుపళని

ముద్దుపళని 18వ శతాబ్దంలో తంజావూరు (అప్పుడు టాంజోర్)లో నివసించిన తెలుగు కవయిత్రి.¹² ఆమె నాలుగు ఆశ్వాసాల ప్రేమ కావ్యం రాధికా సాంత్వనము (రాధను ఓదార్చడం) రాసింది.¹³ తెలుగు పద్యంలో దీర్ఘ కావ్యాలు రాసిన చాలా కొద్ది మంది స్త్రీలలో వీరేశలింగం ఆమెను లెక్కించారు.¹ ఆమె కావ్యం దాని నైపుణ్యానికి ప్రశంసలు, ప్రేమ విషయంలో దాని బాహాటత్వానికి నిందలు పొందింది.⁴²

జీవితం

కందుకూరి వీరేశలింగం తన ఆంధ్ర కవుల చరిత్రము (తెలుగు కవుల జీవితాలు) మూడవ భాగంలో ఆమె గురించి రాశారు.¹ ఆయన ఆమెను వేశ్యాంగన, వేశ్య అన్నారు.¹ ఆమె కావ్యపు వచన కొలఫన్ ఆమె తల్లి పేరును ముత్యాలు అని ఇస్తుంది.⁴ కొలఫన్ నుంచి, ముత్యాలు తంజావూరు మరాఠా పాలకుడు ప్రతాపసింహుని ఉంపుడుగత్తె అని వీరేశలింగం నిర్ణయించారు.⁴

ప్రతాపసింహుడు 1765లో చనిపోయాడని వీరేశలింగం రాశారు.⁴ కాబట్టి ముద్దుపళని దాదాపు 1760లో తంజావూరులో జీవిస్తోంది.⁴ తాను సంగీతం, కవిత్వం, నృత్యాలలో నిపుణురాలినని ఆమె కావ్యంలో చెబుతుంది.⁴ మరాఠాలు, తెలుగు దేశం చూడండి.

రాధికా సాంత్వనము

ఆ కావ్యంలో నాలుగు ఆశ్వాసాలు ఉన్నాయి. దానిని ఇలాదేవీయము అని కూడా పిలుస్తారు.¹⁴ 1852లో చార్లెస్ ఫిలిప్ బ్రౌన్ (Charles Philip Brown) 650 పద్యాలు లెక్కించారు.³ ఆయన దాని రచయిత్రిని “టాంజోర్‌లోని ఒక నటి” అని వర్ణించారు.³ ఆయన అభిప్రాయంలో ఆ కావ్యం పాత రచన రాధా మాధవ సంవాదం నమూనాలో రాయబడింది.³

ఆమె పద్యం మధురంగా, బాగా కూర్చినదిగా ఉందని, ఆమెకు సంస్కృతం, తెలుగులో మంచి జ్ఞానం ఉందని వీరేశలింగం భావించారు.⁴ కొన్ని లోపాలను ఆయన ఒప్పుకున్నారు, కానీ పురుషుల కవిత్వంలోనూ అవి ఉన్నాయని చెప్పారు.⁴ కానీ ఒక స్త్రీ రాయడానికి గానీ, స్త్రీలు వినడానికి గానీ మరీ బాహాటంగా ఉన్న చాలా భాగాలను ఆయన కనుగొన్నారు.⁴

ఆధారాలు ఏకీభవించని చోట

ఆస్థానంలో ఆమె స్థానం విషయంలో, ఆమె కావ్యం విషయంలో ఆధారాలు భిన్నంగా ఉన్నాయి.

• ఆస్థానంలో ఆమె స్థానం. పి. చెంచయ్య (P. Chenchiah), రాజా ఎం. భుజంగరావు (Raja M. Bhujanga Rao) తమ తెలుగు సాహిత్య చరిత్ర (1928)లో ఆమెను “ప్రతాపసింహుని వేశ్య” అంటారు.⁵ 1943లో కె. సీతారామయ్య (K. Sitaramaiya) ఆమెను ప్రతాపసింహుని ఆస్థానానికి అనుబంధంగా ఉన్న కవయిత్రి అంటారు.⁶ రాజు ఉంపుడుగత్తె ఆమె తల్లి అని వీరేశలింగం చెబుతారు.⁴
• ఆమె కావ్యం. చెంచయ్య, భుజంగరావు ఆమె “ప్రవహించే, చక్కని ప్రాసలను” ప్రశంసించారు, కానీ ఆ కావ్యం “చెడ్డ అభిరుచి, పూర్తి సభ్యతా లోపంతో దెబ్బతింది” అని రాశారు.² వీరేశలింగం ఆమె నైపుణ్యాన్ని అంగీకరించి, ఆ కావ్యపు బాహాటత్వాన్ని వేశ్యల సమాజంలో ఆమె జన్మతో ముడిపెట్టారు.⁴ 1944లో పి. టి. రాజు (P. T. Raju) ఆమెను “ప్రస్తావనకు అర్హులైన” కవయిత్రులలో కేవలం పేర్కొన్నారు.⁷

Footnotes

1. Kandukuri Veeresalingam, Andhra Kavula Charitramu, Part III (1911), p. 100 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶

2. Chenchiah and Bhujanga Rao, A History of Telugu Literature (1928), p. 104 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³

3. Charles Philip Brown, A Dictionary, Telugu and English (1852), p. x (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴

4. Veeresalingam, Andhra Kavula Charitramu, Part III (1911), p. 101 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸ ↩⁹ ↩¹⁰ ↩¹¹ ↩¹²

5. P. Chenchiah and Raja M. Bhujanga Rao, A History of Telugu Literature (1928), p. 92 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩

6. K. Sitaramaiya, A Hand Book of Telugu Literature (1943), p. 57 (archive.org↗ (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

7. P. T. Raju, Telugu Literature (1944), p. 42 (archive.org↗ (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩