ప్రచురితమైన ఆధారాలతో నిర్మించిన కొత్త సైట్. ఏదైనా పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి
తెలుగు చరిత్రTelugu History

గద్వాల

తెలంగాణలోని పట్టణం. 1909లో ఇది హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలోని రాయచూరు జిల్లాలో గద్వాల సంస్థానం (కప్పం చెల్లించే ఎస్టేట్)కు కేంద్రం. చాళుక్య రాజు మొదటి విక్రమాదిత్యుడి 674 నాటి గద్వాల రేకులను అక్కడి ఒక ఇంట్లో ఉంచారు. అవి దాని పొలాలలో దొరికాయని చెప్పేవారు.

1909లో Imperial Gazetteer (సామ్రాజ్య గెజిటీర్) అసఫ్ జాహీలు (నిజాములు) పాలించిన హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలోని రాయచూరు జిల్లాలో ఎనిమిది తాలూకాలతో పాటు ఉన్న రెండు సంస్థానాలలో (కప్పం చెల్లించే ఎస్టేట్లలో) ఒకటిగా గద్వాలను జాబితా చేసింది.1

గద్వాల రేకులు

చాళుక్య రాజు మొదటి విక్రమాదిత్యుడి (బాదామి చాళుక్య) గద్వాల రేకులు కర్నూలులోని ఒక పాఠశాల విద్యార్థి దగ్గర ఉండేవి.2 అవి గద్వాలలోని తన ఇంట్లో ఉండేవని, “అవి పొలాలలో దొరికాయని ఒక ముసలావిడ చెబుతూ ఉండేదని” అతను చెప్పాడు.2 ఇ. హుల్ష్ (E. Hultzsch) వాటిని Epigraphia Indica (శాసనాల పత్రిక) Xలో సంపాదకత్వం వహించి ప్రచురించారు.2

Footnotes

  1. Imperial Gazetteer of India, Provincial Series: Hyderabad State (1909), p. 273 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  2. E. Hultzsch, “Gadval Plates of Vikramaditya I; A.D. 674”, Epigraphia Indica X (1910), p. 100 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

చిత్రాలు

వ్యక్తులు

మొదటి విక్రమాదిత్యుడు (బాదామి చాళుక్య)

సుమారు క్రీ.శ. 655–680

బాదామి చాళుక్య రాజు (దాదాపు 655–680), రెండవ పులకేశి కొడుకు. పల్లవులు బాదామిని తీసుకున్న తర్వాత ఆయన రాజ్యాన్ని పునరుద్ధరించి, ముగ్గురు పల్లవ రాజులతో పోరాడి, కాంచిని తీసుకున్నాడు. ఆయన రాగి ఫలకాల దానశాసనాలు తెలుగు దేశం నుంచి వచ్చాయి: ఇప్పటి తెలంగాణలోని అముదాలపాడు, గద్వాల, కర్నూలు జిల్లా, నెల్లూరు దగ్గర తలమంచి, హైదరాబాద్. 660 నాటి ఆయన అముదాలపాడు ఫలకాలు ఆయన శైవ దీక్షను నమోదు చేస్తాయి. ఆయన రాణి ఒకరు అలంపూర్‌లో ఒక లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించారు.

రణమస్త్ ఖాన్ (మునవ్వర్ ఖాన్, కర్నూలు నవాబు)

క్రీ.శ. 1752–1792

1752 నుంచి 1792 వరకు కర్నూలు పఠాన్ నవాబు, హిమ్మత్ బహదూర్ ఖాన్ సోదరుడు. ఆయనను రణమస్త్ ఖాన్ అని, మునవ్వర్ ఖాన్ అని పిలిచారు. ఆయన సోదరుడు చనిపోయాడు, 1751లో ఫ్రెంచి వారు కర్నూలును ఆక్రమించారు. ఆయన ఆర్కాటు నుంచి తిరిగి వచ్చి, కడప నవాబు డబ్బుతో, కర్నూలు దేశ్‌ముఖ్ సాయంతో సైన్యాన్ని సమకూర్చాడు. 1752లో ఆయన నిజాం అధికారి, గద్వాల రాజా నుంచి తన రాజధానిని తిరిగి గెలుచుకున్నాడు. ఆయన నిజాంకు, 1769 నుంచి లేదా దాదాపు 1775 నుంచి హైదర్ అలీకి కప్పం చెల్లించాడు. ఒక సాధువు హైదర్‌ను భయపెట్టడానికి చేసిన ప్రయత్నం విఫలమైన తర్వాత ఆయన హైదర్‌కు చెల్లించాడని స్థానిక సంప్రదాయం చెబుతుంది. చెల్లించని కప్పం కోసం టిప్పు సుల్తాన్ ఆయనపై ఒత్తిడి తెచ్చాడు. 1790–92లో టిప్పుకు వ్యతిరేకంగా నిజాం సైన్యంతో ఆయన కొడుకు అలిఫ్ ఖాన్ ఆయన అశ్వికులకు నాయకత్వం వహించాడు. ఆయన 1792లో చనిపోయాడు.

శాసనాలు

మొదటి విక్రమాదిత్యుని గద్వాల శాసనం

క్రీ.శ. 674

674 ఏప్రిల్ 25 నాటి, చాళుక్య రాజు మొదటి విక్రమాదిత్యుని 20వ సంవత్సరపు సంస్కృత తామ్ర దానపత్రం. అది గద్వాలలో (అప్పట్లో హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో, ఇప్పుడు తెలంగాణలో) ఉంచబడింది. అక్కడి పొలాల్లో దొరికిందని చెబుతారు. కావేరి దక్షిణ ఒడ్డున ఉరగపురం వద్ద ఒక శిబిరం నుండి ఇచ్చిన ఈ దానపత్రం విక్రమాదిత్యుడు ఓడించిన ముగ్గురు పల్లవ రాజుల పేర్లు చెబుతుంది. దానిలో ధాన్యం కొలతలకు సంబంధించిన రెండు తెలుగు పదాలను ఇ. హుల్ష్ గుర్తించారు.

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (2)
  1. Sten Konow and V. Venkayya (eds.), Epigraphia Indica, Vol. X (1909–10) (opens in a new tab), Government Printing, India, Calcutta, 1910, pp. 100. E. Hultzsch, Gadval Plates of Vikramaditya I. [Public domain]
  2. Government of India, Imperial Gazetteer of India, Provincial Series: Hyderabad State (opens in a new tab), Superintendent of Government Printing, Calcutta, 1909, pp. 273. [Public domain]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: