ప్రచురితమైన ఆధారాలతో నిర్మించిన కొత్త సైట్. ఏదైనా పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి
తెలుగు చరిత్రTelugu History

మాటేడు

వరంగల్–ఖమ్మం రోడ్డుపై శివ, విష్ణు జంట ఆలయాలున్న గ్రామం. రెండవ ప్రోలరాజు సైనికుడైన మల్లెనాయకుడు కట్టించిన ఆలయాలను అక్కడి 1120 నాటి స్తంభ శాసనాలు నమోదు చేస్తాయి. ప్రతాపరుద్రుడి పాలనలో గ్రామస్తులు ఇచ్చిన ఒక సుంకాన్ని 1310 నాటి ఒక శాసనం నమోదు చేస్తుంది.

ఆలయాలు

మాటేడు ఒకప్పటి మహబూబాబాద్ తాలూకాలో, వరంగల్ నుంచి ఖమ్మం వెళ్లే రోడ్డుపై వరంగల్‌కు సుమారు 40 మైళ్ల దూరంలో ఉంది.1 రోడ్డుకు కొంచెం దూరంలో ఒకే ప్రాకారంలో రెండు ఆలయాలు పక్కపక్కనే ఉన్నాయి. ఒకటి శివుడికి, మరొకటి విష్ణువుకు.12

అక్కడి ఒక రాతి స్తంభంపై ఉన్న తెలుగు శాసనాలు వేమబోల కుటుంబానికి చెందిన మల్లెనాయకుడి పనిని నమోదు చేస్తాయి.342 ఆయన కాకతీయ రెండవ ప్రోలరాజు సేవలో ఉన్న సైనికుడు.342 1120లో ఆయన ఆలయాలు కట్టించి, వాటికి మల్లసముద్రం వద్ద భూమి ఇచ్చాడు.342 అదే స్తంభంపై ఆయన కుటుంబం గురించిన పద్య కథనం ఆయన తండ్రి రేవ కాకతీయుల కోసం పోరాడాడని చెబుతుంది.342 మాటేడు శాసనం (వేమబోల మల్లెనాయకుడు) పేజీ చూడండి.

1310 నాటి శాసనం

మాటేడులోని గోపాలస్వామి ఆలయంలో ఒక పలకపై ఉన్న తెలుగు శాసనం తేదీ శక 1232 (1310; శక అనేది సంవత్సరాలను లెక్కించే ఒక భారతీయ పద్ధతి), ప్రతాపరుద్రుడి పాలన కాలం.5 గ్రామంలోని పద్దెనిమిది ప్రజలు (సమాజాలు) అందరూ కలిసి ఆలయానికి ఇచ్చిన దానాన్ని అది నమోదు చేస్తుంది.56 తమ సిద్ధాయం పన్నులోని ప్రతి మాడ (ఒక నాణెం)పై ఐదు వీసాల సుంకాన్ని వారు ఇచ్చారు.56

అప్పటికి సిద్ధాయం భూమిపై డబ్బు రూపంలో విధించే సుంకం అనడానికి పి. వి. పరబ్రహ్మ శాస్త్రి (P. V. Parabrahma Sastry) దీన్ని ఆధారంగా వాడారు. దానం చేసిన ఇతర సంఘాలతో పాటు పట్టణ సంఘాన్ని (నగరము) కూడా అది పేర్కొంటుందని ఆయన గుర్తించారు.78

Footnotes

  1. P. Sreenivasachar (ed.), A Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of Andhra Pradesh, Part III (1956), p. 139, No. Wg. 10 (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩2

  2. Gajjala Vasanta Lakshmi (ed.), Epigraphia Telanganica, vol. 2 (2023), pp. 54–55, Nos. 22–23. Paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  3. Sreenivasachar, Corpus, Part III (1956), p. 140, No. Wg. 10 (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  4. Sreenivasachar, Corpus, Part III (1956), p. 143, No. Wg. 12 (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  5. Sreenivasachar, Corpus, Part III (1956), p. 145, No. Wg. 13 (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩2 ↩3

  6. Sreenivasachar, Corpus, Part III (1956), p. 146, No. Wg. 13 (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩2

  7. P. V. Parabrahma Sastry, The Kakatiyas of Warangal (1978), p. 184. ↩

  8. Parabrahma Sastry, The Kakatiyas of Warangal (1978), p. 213. ↩

చిత్రాలు

శాసనాలు

మాటేడు శాసనం (వేమబోల మల్లెనాయకుడు)

క్రీ.శ. 1120

మాటేడులోని ఒక రాతి స్తంభంపై ఉన్న 1120 నాటి తెలుగు శాసనాలు. చాళుక్య రాజు ఆరవ విక్రమాదిత్యుడి కింద ఉన్న కాకతీయ రెండవ ప్రోలరాజు సైనికుడు, వేమబోల కుటుంబానికి చెందిన మల్లెనాయకుడు కట్టించిన ఆలయాలను అవి నమోదు చేస్తాయి. ఒక పులింద కుటుంబపు పద్య వంశ చరిత్ర, ఆయన తండ్రి రేవ కాకతీయ రాజులను స్థాపించడంలో సాయపడ్డాడని చెబుతుంది.

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (3)
  1. P. Sreenivasachar (ed.), A Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of Andhra Pradesh, Part III (opens in a new tab), Government of Andhra Pradesh, 1956, pp. 139–146. Paraphrased. [Public domain in India]
  2. Gajjala Vasanta Lakshmi (ed.); Gautam Pingle (gen. ed.), Epigraphia Telanganica, Vol. 2: Imperial Kakatiyas (opens in a new tab), Dr MCR Human Resource Development Institute, Government of Telangana, 2023, pp. 54–55. Paraphrased. [All rights reserved (cited, not reproduced)]
  3. P. V. Parabrahma Sastry, The Kakatiyas of Warangal, Government of Andhra Pradesh, 1978, pp. 184, 213. Paraphrased. [All rights reserved (cited, not reproduced)]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: