ప్రచురితమైన ఆధారాలతో నిర్మించిన కొత్త సైట్. ఏదైనా పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి
తెలుగు చరిత్రTelugu History

తాటికొండ

పాత వరంగల్ జిల్లాలో చిన్న కొండల మధ్య ఉన్న గ్రామం. ఇక్కడ రెండు శిథిల కోటలు ఉన్నాయి, ఒకటి కొండపై, ఒకటి దాని పాదాల వద్ద. స్థానిక సంప్రదాయం వాటిని పద్దెనిమిదవ శతాబ్దం ప్రారంభపు తిరుగుబాటుదారు సర్వాయి పాపడు (పాప్ రాయ్)కు ఆపాదిస్తుంది. 1961 జనాభా లెక్కలు ఇక్కడ అతని కథను నమోదు చేశాయి: తొమ్మిది నెలల అతని చివరి పోరాటం, అతనికి జరిగిన ద్రోహం, అతని ఉంపుడుగత్తె ఎరుకల నాంచారి బావి.

1961 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, తాటికొండ వరంగల్‌కు సుమారు 24 మైళ్లు, ఘన్‌పూర్ రైల్వే స్టేషన్‌కు 8 మైళ్ల దూరంలో, చిన్న కొండల మధ్య ఉంది. జనాభా లెక్కలు గ్రామంలో 3,735 మందిని లెక్కించాయి. అవి రెండు కోటలను నమోదు చేస్తాయి, ఒకటి చిన్న కొండపై, ఒకటి దాని పాదాల వద్ద.1 వాటిని గౌండ్ల (కల్లు గీసే) కులానికి చెందిన సర్వాయి పాపడు కట్టించాడని చెబుతారు.1 సర్వాయి పాపడు (పాప్ రాయ్), తెలుగు దేశంలో మొఘలులు పేజీలు చూడండి.

తాటికొండలోని కథ

గ్రామంలో చెప్పుకునే కథకు జనాభా లెక్కలు అనేక రూపాలను ఇస్తాయి. వాటిలో పాపడు తాటికొండలో పెరిగాడు, ఇక్కడ, షాపూర్‌లో కోటలు కట్టించాడు. ఆ రెండింటినీ ఒక సొరంగంతో కలిపాడని నమ్మేవారు. వరంగల్‌పై దాడి తర్వాత బహదూర్ షా పంపిన సేనానులు తాటికొండలో అతన్ని తొమ్మిది నెలలు ముట్టడించారు. అతని సొంత మనుషులే అతనికి ద్రోహం చేశారు, అతను చంపబడ్డాడు. కొండపై ఉన్న ఒక బావికి అతని ఉంపుడుగత్తె ఎరుకల నాంచారి పేరు ఉంది.12 కొండపై విగ్రహం లేని ఒక ఆలయాన్ని అతని కాలంలో కట్టారని చెబుతారు.12

గ్రామంలోని రెండు రామాలయాలు, ఒక శివాలయం, ఒక పోశమ్మ గుడిని కూడా జనాభా లెక్కలు గుర్తిస్తాయి.2 చైత్ర మాసంలో రాముడికి జరిగే తొమ్మిది రోజుల ఉత్సవాన్ని అవి నమోదు చేస్తాయి.2

చరిత్ర గ్రంథం

మొఘల్ చరిత్రకారుడు ఖాఫీ ఖాన్ “దోపిడీదారు పాప్ రాయ్” గురించి ఒక కథనం రాశాడు. దాన్ని ఎలియట్, డౌసన్ (Elliot and Dowson) ముద్రించారు.3 హిజ్రీ 1120 (1708; హిజ్రీ అనేది సంవత్సరాలను లెక్కించే ఇస్లామిక్ పద్ధతి)లో వరంగల్‌ను దోచుకున్న తర్వాత తిరుగుబాటుదారు “తారికండ” దగ్గర మరో కోటను కట్టించాడని అతను చెబుతాడు.3 అది షాపూర్‌లోని అతని మొదటి దుర్గానికి నాలుగు కోసుల (దూర ప్రమాణం) దూరంలో ఉండేది.3 అక్కడ తొమ్మిది నెలల ముట్టడి తర్వాత అతని మనుషులు అతన్ని వదిలేశారు. అతను పారిపోయాడు, ద్రోహానికి గురై ఉరితీయబడ్డాడు.3

జనాభా లెక్కల సంప్రదాయం తాటికొండను ఈ చివరి ముట్టడి జరిగిన చోటుగా పేర్కొంటుంది.23 ఆధారాలు స్వయంగా తారికండను తాటికొండతో సమానం చేయవు.23

Footnotes

  1. A. Chandra Sekhar (ed.), Census of India 1961, Vol. II, Part VII-B (18): Fairs and Festivals, Warangal District (1964), p. 18, entry “Thatikonda” (PDF p. 41) (censusindia.gov.in (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  2. Chandra Sekhar (ed.), Census of India 1961, Vol. II, Part VII-B (18): Fairs and Festivals, Warangal District (1964), p. 19, entry “Thatikonda” (PDF p. 42) (censusindia.gov.in (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6

  3. Khafi Khan, Muntakhabu-l Lubab, in H. M. Elliot and John Dowson (eds.), The History of India as Told by Its Own Historians, Vol. VII (1877), p. 412 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6

వ్యక్తులు

సర్వాయి పాపడు (పాప్ రాయ్)

సుమారు క్రీ.శ. 1708

18వ శతాబ్దం మొదటి భాగపు తెలంగాణ తిరుగుబాటుదారుడు, కులపరంగా కల్లు గీసేవాడు. మొఘల్ చరిత్రకారుడు ఖాఫీ ఖాన్ ఆయనను పాప్ రాయ్ అంటాడు. భువనగిరి ప్రాంతంలోని షాపూర్‌లో, మరో దుర్గంలో ఉన్న కోటల నుంచి ఆయన దారులను దోచుకుని, మొఘల్ అధికారులను చంపాడు. 1708లో ఆయన వరంగల్‌ను దోచుకున్నాడు. ఆయనకు ద్రోహం జరిగి, పట్టుబడి, ఉరితీయబడ్డాడు. ఆయన తలను చక్రవర్తి దర్బారుకు పంపారు. ధనికులను దోచి పేదలకు అన్నం పెట్టిన, గోల్కొండను మూడు గంటలు ఆధీనంలో ఉంచుకున్న గౌండ్ల వీరుడు సర్వాయి పాపడుగా తెలంగాణ సంప్రదాయం ఆయనను గుర్తుంచుకుంటుంది.

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (2)
  1. A. Chandra Sekhar (Census of India), Census of India 1961, Vol. II: Andhra Pradesh, Part VII-B (18): Fairs and Festivals, Warangal District (opens in a new tab), Superintendent of Census Operations, Andhra Pradesh, 1964, pp. 18–19. Public domain in India; paraphrased. [Public domain in India]
  2. H. M. Elliot and John Dowson (eds.), The History of India as Told by Its Own Historians: The Muhammadan Period, Vol. VII (opens in a new tab), Trübner and Co., London, 1877, pp. 412. Khafi Khan. [Public domain]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: