రెండవ నరసింహవర్మ రేయూరు శాసనం

రేయూరు దానపత్రం రెండవ నరసింహవర్మ తెలిసిన ఏకైక శాసన పత్రం, ఆయన తేదీ ఉన్న ఏకైక శాసనం.¹ పొరుగున ఉన్న కర్మరాష్ట్ర జిల్లాను చాళుక్యులు తీసుకున్న తర్వాత, సుమారు 700 నాటి ఒక పల్లవ రాజు నెల్లూరు ప్రాంతంలో ఒక గ్రామాన్ని దానం చేయడాన్ని అది చూపిస్తుంది.²

కనుగొనడం, వర్ణన

రేకులను చిత్తూరు జిల్లాలోని కాళహస్తి రాజా దస్తావేజుల భాండాగారంలో ఉంచారు.³ వేటూరి ప్రభాకర శాస్త్రి (Veturi Prabhakara Sastri) వాటిని కనుగొని, తిరుపతి శ్రీ వేంకటేశ్వర ప్రాచ్య పరిశోధనా సంస్థ పత్రికలో తెలుగులో సంపాదకత్వం వహించారు.³⁴ పి. బి. దేశాయ్ (P. B. Desai) అసలు రేకుల నుంచి, ముద్రల నుంచి వాటిని మళ్లీ సంపాదకత్వం వహించారు.³⁴

గుండ్రని ముద్ర గల ఉంగరంపై ఐదు రేకులు ఉన్నాయి.³⁵ ముద్ర ఐదు రేకుల తామరను, ముందుకు చూస్తూ పడుకున్న మూపురం గల ఎద్దును, ఇరువైపులా ఒక్కొక్క చామరాన్ని, పైన చంద్రవంకను చూపిస్తుంది, కానీ అక్షరాలు లేవు.⁵ సముదాయం 80 తులాల బరువు.⁵ ఈ ముద్రపై ఉన్న ఎద్దు అప్పటికి తెలిసిన అత్యుత్తమ పల్లవ చిహ్నం అని దేశాయ్ భావించారు.⁵

లిపి, భాష

అక్షరాలు 8వ శతాబ్దం ప్రారంభపు కన్నడ-తెలుగు.⁵ రెండు శతాబ్దాలు పాతది అయినా, అందంలో దేశాయ్ వాటిని ఉరువుపల్లి దానపత్రంతో పోల్చారు.⁵ భాష సంస్కృతం, ఎక్కువగా వచనం.⁵

రాజు తండ్రి కూరం రేకుల లాగా కాకుండా ఈ దానపత్రం సాదాగా, చిన్నగా ఉందని దేశాయ్ గుర్తించారు.⁶ దాని పదబంధాలలో చాలావాటిని అది ఉరువుపల్లి, పికీర, విలవట్టి దానపత్రాల వంటి తొలి పల్లవ సంస్కృత శాసన పత్రాల నుంచి తీసుకుంటుంది.⁶

విషయం

దానపత్రాన్ని కాంచీపురం నుంచి జారీ చేశారు. అది రాజు తాత మహేంద్రవిక్రమవర్మను, తండ్రి పరమేశ్వరవర్మను పేర్కొని, రాజును విష్ణువు, శివుడు, బ్రాహ్మణుల భక్తుడు అని పిలుస్తుంది.⁶¹

నరసింహవర్మ తన పాలన 12వ సంవత్సరంలో, వైశాఖ పౌర్ణమి నాడు, చంద్రగ్రహణంతో ఆ దానం చేశాడు.¹⁷ మేల్-ముండరాష్ట్రంలో అసిధారపురానికి ఉత్తరాన ఉన్న రేయూరు గ్రామాన్ని ఆయన బ్రాహ్మణ దానంగా ఇచ్చాడు.¹⁷ దానగ్రహీత రథీతర గోత్రానికి (వంశానికి) చెందిన, సోమయాగం చేసిన, కురవశ్రీకి చెందిన కుమారమందశర్మ.¹⁷ ఆయన తండ్రి, తాత రెండు వేదాలలో పండితులు.¹⁷

గ్రామం నుంచి, ముఖ్యంగా పర్యటనలో ఉన్నప్పుడు, ఏ పన్నులూ వసూలు చేయవద్దని మంత్రులు, అధికారులు, సభికులను ఆదేశించారు.⁷ దానపత్రం రాజు తండ్రికి అశ్వమేధాన్ని ఆపాదిస్తుంది.⁷ రాసినవాడు ఆ ప్రకటనను పాత పల్లవ శాసన పత్రాల నుంచి తీసుకున్నాడని దేశాయ్ నిర్ధారించారు.⁷

ప్రదేశాలు

“పడమటి ముండరాష్ట్రం” అయిన మేల్-ముండరాష్ట్రం, కోవూరు చుట్టూ ఉన్న పూర్వ దానపత్రాల ముండరాష్ట్రానికి పడమటగా ఉందని దేశాయ్ భావించారు.⁷² అది ప్రధానంగా నెల్లూరు ఆత్మకూరు తాలూకాను కలిగి ఉందని ఆయన భావించారు.⁷² ప్రభాకర శాస్త్రిని అనుసరించి, ఆయన రేయూరును ఆ తాలూకాలోని రేవూరుగా గుర్తించారు.⁷²

664 నాటి ఒక తూర్పు చాళుక్య దానపత్రంలో కూడా కర్మరాష్ట్రంలోని రేయూరు అనే గ్రామాన్ని దానం చేశారు.² అది అదే గ్రామం కావచ్చని దేశాయ్ భావించి, రెండవ నరసింహవర్మ గానీ ఆయన తండ్రి గానీ కర్మరాష్ట్రంలోని ఈ భాగాన్ని తూర్పు చాళుక్యుల నుంచి తిరిగి గెలుచుకున్నారని సూచించారు.² అలాంటి విజయానికి ప్రత్యక్ష సాక్ష్యం లేదని ఆయన ఒప్పుకున్నారు.²

అమలుదారు కేంద్రమైన నందకుర్రను దేశాయ్ ఉదయగిరి తాలూకాలోని నందవరంగా గుర్తించారు.²⁴ కురవశ్రీ సత్తెనపల్లి తాలూకాలోని క్రోసూరు కావచ్చని ఆయన సూచించారు.²⁴

తేదీ

701, 702, 711, 720లలో వైశాఖ పౌర్ణమి నాడు చంద్రగ్రహణాలను దేశాయ్ కనుగొన్నారు.¹ పాలన సుమారు 700లో మొదలయ్యేలా ఆయన 711ని ఎంచుకున్నారు.¹ డి. సి. సర్కార్ (D. C. Sircar) మొదట రాజు తండ్రి వున్న గురవయపాలెం రేకుల తేదీని నిర్ణయించారు.⁸ ఆ తర్వాత రెండవ నరసింహవర్మ సుమారు 690–691లో లేదా 700లో సింహాసనం ఎక్కాడని ఆయన భావించారు.⁸

Footnotes

1. Desai, “Reyuru Grant” (EI XXIX), p. 92 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸

2. Desai, “Reyuru Grant” (EI XXIX), p. 94 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸ ↩⁹

3. P. B. Desai, “Reyuru Grant of Pallava Narasimhavarman; Year 12”, Epigraphia Indica XXIX (1951–52), p. 89 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴

4. Desai, “Reyuru Grant” (EI XXIX), p. 95 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴

5. Desai, “Reyuru Grant” (EI XXIX), p. 90 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷

6. Desai, “Reyuru Grant” (EI XXIX), p. 91 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³

7. Desai, “Reyuru Grant” (EI XXIX), p. 93 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸ ↩⁹ ↩¹⁰

8. D. C. Sircar and P. Seshadri Sastri, “Vunna Guravayapalem Plates of Paramesvaravarman I, Year 19”, Epigraphia Indica XXXII (1957–58), p. 96 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩²