తెలుగు చరిత్రTelugu History

నిజాం కళాశాల

హైదరాబాద్ నగరంలో ఇంగ్లీషులో బోధించిన కళాశాల. ఇది మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధంగా ఉండేది. చాదర్‌ఘాట్ హైస్కూల్ సుమారు 1880లో కళాశాల కావడమే దీని మూలమని Imperial Gazetteer చెబుతుంది. పాత హైదరాబాద్ కళాశాలను మదరసా-ఎ-ఆలియాతో కలిపి 1888లో నిజాం కళాశాలను ఏర్పరిచారని క్యాంప్‌బెల్ అంటారు. 1936లో ఒక కమిటీ దీన్ని ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంతో కలపాలని సూచించింది.

A large group of teachers and students of the Nizam College, seated and standing in rows in front of a building with lattice windows.
A large group of teachers and students of the Nizam College, seated and standing in rows in front of a building with lattice windows. · A. Claude Campbell (ed.) (opens in a new tab) · Public domain

హైదరాబాద్ నగరంలో ఇంగ్లీషులో బోధించి, తన విద్యార్థులను మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయ పరీక్షలకు పంపిన కళాశాల నిజాం కళాశాల.12 1918లో ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం రాకముందు రాష్ట్రంలో ఉన్నత విద్యకు ఉన్న రెండు చోట్లలో ఇది ఒకటి.2 ఎంతోమంది సంస్థానాధీశుల, ఉన్నత కుటుంబాల పిల్లలు ఇక్కడ, దీనికి అనుబంధంగా ఉన్న బడిలో చదువుకున్నారు.3

చాదర్‌ఘాట్ బడి నుంచి

1909 నాటి Imperial Gazetteer ప్రకారం ఈ కళాశాల చాదర్‌ఘాట్ హైస్కూల్ నుంచి ఎదిగింది.4 1877లో రాష్ట్రం నగరంలోని తన ఆంగ్లో-వర్నాక్యులర్ హైస్కూలును మూసేసి, అక్కడి విద్యార్థులను చాదర్‌ఘాట్ బడికి పంపింది.4 సుమారు 1880లో చాదర్‌ఘాట్ హైస్కూల్ మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయానికి సెకండ్-గ్రేడ్ కళాశాల అయింది.4 1881లో బి.ఎ. వరకు బోధించే ఫస్ట్-గ్రేడ్ కళాశాల అయింది.4

దాని సిబ్బందిలో కొందరిని ఇంగ్లండ్ నుంచి తెచ్చుకున్నారు.4 రాష్ట్ర విద్యాశాఖలో అలా ఇంగ్లండ్ నుంచి వచ్చిన అధికారులు వీరే.4 గెజిటీర్ దాన్ని “ఇప్పుడు నిజాం కళాశాల అని పిలుస్తున్న చాదర్‌ఘాట్ హైస్కూల్” అంటుంది.4

ఎ. క్లాడ్ క్యాంప్‌బెల్ రాసిన Glimpses of the Nizam’s Dominions (1898) ఈ కథను వేరుగా చెబుతుంది.5 పాత హైదరాబాద్ కళాశాలను 1888లో మదరసా-ఎ-ఆలియాతో కలిపారని, రెండూ కలిసి నిజాం కళాశాల అనే పేరు తీసుకున్నాయని ఆయన అంటారు.5

1890లలో కళాశాల

1898లో క్యాంప్‌బెల్ దీన్ని “విశ్వవిద్యాలయ పట్టభద్రులతో కూడిన అద్భుతమైన సిబ్బంది” ఉన్న ఫస్ట్-గ్రేడ్ కళాశాల అన్నారు.3 దాని ప్రిన్సిపాల్ ఆక్స్‌ఫర్డ్ పట్టభద్రుడైన ఇ. ఎ. సీటన్.3 సీటన్ 1882లో మదరసా-ఎ-ఆలియా ప్రధానోపాధ్యాయుడిగా ఇంగ్లండ్ నుంచి వచ్చారు.6 నిజాం కళాశాల ఏర్పడినప్పుడు ప్రిన్సిపాల్ హాడ్సన్ కింద ఆయన వైస్-ప్రిన్సిపాల్ అయ్యారు.6 హాడ్సన్ చనిపోయాక సీటన్ ఆ స్థానంలోకి వచ్చారు.6 హాడ్సన్ మరణం తర్వాత 1895లో కళాశాలను పునర్వ్యవస్థీకరించారు.7

కిండర్‌గార్టెన్‌తో కూడిన హైస్కూలు అయిన మదరసా-ఎ-ఆలియా కళాశాలకు అనుబంధంగా ఉండేది.3 కళాశాల అందరికీ తెరిచి ఉన్నా, దాని హాజరు పట్టీలో సంస్థానాధీశుల, ఉన్నత కుటుంబాల పిల్లలే ఉన్నారని క్యాంప్‌బెల్ అంటారు.3 దాన్ని ఇంగ్లీషు పబ్లిక్ స్కూలు పద్ధతిలో నడిపారు.3 చదువుతో పాటు పిల్లల నడవడిక, ఆటల మీద కూడా శ్రద్ధ పెట్టారు.3 1896లో కళాశాలలో 55 మంది విద్యార్థులు ఉన్నారు, అంతకుముందు ఏడాది 42 మంది.3

1909లో గెజిటీర్ దాని వసతి గృహాన్ని మెచ్చుకుంది.1 కానీ అందులో చోటు చాలా తక్కువని, నగరం బయటి నుంచి వచ్చే పేద విద్యార్థులకు ఫీజులు ఎక్కువని చెప్పింది.1

మద్రాసా, ఉస్మానియానా?

ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం ఉర్దూలో బోధించడం మొదలుపెట్టాక కూడా నిజాం కళాశాల మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయ కోర్సులనే అనుసరించింది.28 రాష్ట్ర విద్యపై మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయ అదుపు పోవాలని 1936లో హైదరాబాద్ కమిటీ కోరింది.8 రాష్ట్రంలో విశ్వవిద్యాలయ బోధనకు ఒకే సంస్థ ఉండాలని అది అంది.8 కానీ కొందరు విద్యార్థులు ఉర్దూలో చదవలేరు.8 అందుకే నిజాం కళాశాలను ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధ కళాశాలగా చేయాలని సూచించింది.8 అది ఉస్మానియా కోర్సులను ఇంగ్లీషులో బోధిస్తూ, తన సొంత పాలక మండలిని కొనసాగిస్తుంది.8

ఐదు మైళ్ల లోపే ఉన్న ఈ రెండు సంస్థలూ ఎం.ఎ., ఎం.ఎస్‌సి. బోధించడం కమిటీకి ఇష్టం లేదు.8 ఉర్దూ కోర్సులు ఉపయోగించుకోలేని వారి కోసం నిజాం కళాశాల ఉండాలని అది మళ్లీ చెప్పింది.9 కమిటీ ముందు సాక్ష్యం ఇచ్చిన కళాశాల ప్రొఫెసర్ ఎస్. హనుమంతరావు, కొన్నేళ్లలోనే అక్కడ ఉర్దూను బోధనా మాధ్యమం చేయవచ్చని అభిప్రాయపడ్డారు.10 ఆంధ్ర, మరాఠా జిల్లాల పిల్లలు సులభంగా ఉర్దూ నేర్చుకుని ఉస్మానియాలో బాగా రాణించారని ఆయన చెప్పారు.10

ఆధారాల మధ్య భేదాలు

కళాశాల పుట్టుకను రెండు ప్రధాన ఆధారాలు వేర్వేరుగా చెబుతాయి:

  • చాదర్‌ఘాట్ హైస్కూల్ సుమారు 1880లో కళాశాల అయిందని, దాన్ని “ఇప్పుడు నిజాం కళాశాల అంటున్నారని” Imperial Gazetteer (1909) చెబుతుంది.4
  • పాత హైదరాబాద్ కళాశాలను మదరసా-ఎ-ఆలియాతో కలిపి 1888లో నిజాం కళాశాలను ఏర్పరిచారని క్యాంప్‌బెల్ (1898) చెబుతారు.5

Footnotes

  1. Imperial Gazetteer: Hyderabad State (1909), p. 75 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  2. Census of India 1931, Vol. XXIII: H.E.H. the Nizam’s Dominions, Part I: Report (1933), p. 216, “The Osmania University” by H. A. Ansari, Registrar (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  3. A. Claude Campbell, Glimpses of the Nizam’s Dominions (1898), p. 65 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8

  4. Imperial Gazetteer of India, Provincial Series: Hyderabad State (1909), p. 74 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8

  5. Campbell, Glimpses of the Nizam’s Dominions (1898), p. 90, life of W. A. Home (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  6. Campbell, Glimpses of the Nizam’s Dominions (1898), p. 87, life of E. A. Seaton (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  7. Campbell, Glimpses of the Nizam’s Dominions (1898), p. 89, life of H. C. Cooney (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  8. Committee for the Reorganisation of Education in the Hyderabad State: Report of the Sub-Committee (1936), p. 3 (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7

  9. Report of the Sub-Committee (1936), p. 7 (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩

  10. Report of the Sub-Committee (1936), Appendix C, summary of oral evidence, p. 54 (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩2

చిత్రాలు

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (4)
  1. Government of India, Imperial Gazetteer of India, Provincial Series: Hyderabad State (opens in a new tab), Superintendent of Government Printing, Calcutta, 1909, pp. 74–75. [Public domain]
  2. A. Claude Campbell, Glimpses of the Nizam's Dominions, Being an Exhaustive Photographic History of the Hyderabad State, Deccan, India (opens in a new tab), C. B. Burrows, Bombay, 1898, pp. 65, 87, 89–90. [Public domain]
  3. Khan, Gulam Ahmad, Census of India 1931 vol.23 H.E.H. the Nizamʼs dominions (Hyderabad State); pt.1- Report (opens in a new tab), 1933, pp. 216. [Public domain]
  4. A. H. Mackenzie and Fazl Muhammad Khan, Committee for the Reorganisation of Education in the Hyderabad State: Report of the Sub-Committee (opens in a new tab), Government Central Press, Hyderabad-Deccan, 1936, pp. 3, 7, 54. Public domain in India; paraphrased. [Public domain in India]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: