వెంకటగిరి రాజా కళాశాల, నెల్లూరు

నెల్లూరులోని వెంకటగిరి రాజా కళాశాల 1875లో స్థాపించిన ఒక హైస్కూలు నుంచి ఎదిగింది.¹ దాని పోషకులైన వెంకటగిరి మహారాజుల పేరు దానికి వచ్చింది.¹ 1920లో మొదలైన దాని కళాశాల తరగతుల ఖర్చును వారి సంస్థానమే భరించింది.¹

సంస్థానపు తొలి బడులు

కళాశాల కంటే చాలా ముందే వెంకటగిరి కుటుంబం బడులను పోషించింది.² 1868లో వెంకటగిరి రాజా నాయుడుపేటలో సుమారు 109 మంది విద్యార్థులతో ఇంగ్లీషు, దేశభాషల బడిని తెరిచారు.² వెంకటగిరి పట్టణంలోని ఒక బడికి కూడా ఆయన ఖర్చు పెట్టారు, అక్కడ సంస్కృతం కూడా బోధించేవారు.² జాన్ బోస్‌వెల్ తన నెల్లూరు జిల్లా మాన్యువల్ (1873)లో ఈ బడులను నమోదు చేశారు.²

హైస్కూలు

ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయపు 1939–40 రిజిస్టరు ప్రకారం బడిని 1875లో స్థాపించారు.¹ దాని స్థాపకుడు పట్టభద్రుడు, వెంకటగిరి సంస్థానం దివాన్ (ప్రధాన అధికారి) అయిన ఎస్. నారాయణస్వామి చెట్టి.¹ తర్వాత బడికి డబ్బు కొరత వచ్చింది.¹ 1886లో వెంకటగిరి మహారాజా దాన్ని ఆదుకున్నారు, అప్పటి నుంచి అది నిలకడగా ఎదిగింది.¹

1895 నుంచి బడి తన పోషకుడి పేరు పెట్టుకుంది.¹ అది హైస్కూలుగా ఉన్నప్పుడే మహారాజా దానికి రూ. 50,000 నిధి ఇచ్చారు.³ ఆ డబ్బును నెల్లూరు అర్బన్ బ్యాంకులో పెట్టారు.³

కళాశాల

బడిని కళాశాల చేస్తానని మహారాజా మాట ఇచ్చారు.¹ తండ్రి జ్ఞాపకార్థం ఆయన కుమారుడు ఆ మాట నిలబెట్టారు.¹ హైస్కూలును కళాశాలగా పెంచి, సంస్థానం నిధులతో దానికి సామగ్రి సమకూర్చి నడపడానికి ఆయన ఒప్పుకున్నారు.¹ 1920 జూలైలో కళాశాల విభాగాన్ని ఆయన అధికారికంగా ప్రారంభించారు.¹

1939–40లో పన్నెండు మంది సభ్యుల కమిటీ కళాశాలను నడిపింది.¹ మహారాజా ఇద్దరు సభ్యులను నియమించగా, పూర్వ విద్యార్థులు నలుగురిని ఎన్నుకున్నారు.¹ వారిలో ఇద్దరు బ్రాహ్మణులు, ఇద్దరు బ్రాహ్మణేతరులు.¹ ప్రిన్సిపాల్ పదవి రీత్యా సభ్యుడు.¹ మహారాజా ఏటా మూడు నాలుగు ఉపకార వేతనాలు ఇచ్చేవారు.³ సర్ అల్లాడి కృష్ణస్వామి అయ్యర్ ఇచ్చిన రూ. 1,000 నిధి నుంచి మరో ఉపకార వేతనం వచ్చేది.³

1939–40లో విద్యార్థులు

ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయపు ఐదు సెకండ్-గ్రేడ్ కళాశాలల్లో ఇది ఒకటి.⁴ ఇది రెండేళ్ల ఇంటర్మీడియట్ బోధించింది.⁵ 1939–40లో సీనియర్ తరగతిలో 188 మంది, జూనియర్ తరగతిలో 149 మంది విద్యార్థులు ఉన్నారు.⁵ సీనియర్ తరగతిలోని 188 మందిలో 96 మంది రెండో భాషగా తెలుగు తీసుకున్నారు.⁵ మిగతావారు సంస్కృతం, ఉర్దూ, హిందీ లేదా తమిళం తీసుకున్నారు.³⁵ గ్రంథాలయంలో 3,617 పుస్తకాలు ఉండేవి.³ కళాశాలకు వసతి గృహం లేదు.³

ఆధారాల మధ్య భేదాలు

ఈ పేజీకి వాడిన ఆధారాల మధ్య ఎలాంటి భేదమూ కనిపించలేదు.

Footnotes

1. Andhra University: The Annual Register 1939–40, p. 373 (archive.org↗ (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸ ↩⁹ ↩¹⁰ ↩¹¹ ↩¹² ↩¹³ ↩¹⁴ ↩¹⁵ ↩¹⁶

2. John A. C. Boswell, A Manual of the Nellore District (1873), p. 703 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴

3. Andhra University: The Annual Register 1939–40, p. 374 (archive.org↗ (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷

4. Andhra University: The Annual Register 1939–40 (1939), p. 302, list of colleges (archive.org↗ (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

5. Andhra University: The Annual Register 1939–40, p. 375 (archive.org↗ (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩² ↩³ ↩⁴