తెలుగు చరిత్రTelugu History

సర్ ఆర్థర్ లాలీ

సర్ ఆర్థర్ లాలీ 1906 నుంచి 1911 వరకు మద్రాసు గవర్నర్. 1908 డిసెంబర్‌లో ఆయన బనగానపల్లెకు వెళ్లి, ఒక ప్రత్యేక దర్బారులో యువ నవాబు గులాం అలీ ఖాన్‌కు పూర్తి పాలనాధికారాలు ఇచ్చాడు; దాంతో ఒక బ్రిటిష్ అధికారి ఆ రాజ్యాన్ని నడిపిన కాలం ముగిసింది. అదే ఏడాది ప్రారంభంలో, పెన్నా నదిలోని బావుల నుంచి నీరు తోడే నెల్లూరు పట్టణ నీటి సరఫరా పథకాన్ని ఆయన ప్రారంభించాడు.

సర్ ఆర్థర్ లాలీ 1906 నుంచి 1911 వరకు మద్రాసును పాలించాడు.1 తెలుగు జిల్లాల్లో ఆయన చేసిన రెండు సందర్శనలు నమోదయ్యాయి: చిన్న రాజ్యమైన బనగానపల్లెకు, నెల్లూరుకు.23 బ్రిటిష్ రాజ్ (మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ) చూడండి.

మద్రాసు గవర్నర్

ఇండియా ఆఫీస్ జాబితా ప్రకారం లాలీ 1906 మార్చి 28న మద్రాసు గవర్నర్‌గా బాధ్యతలు చేపట్టాడు.1 1911 నవంబర్ 3న సర్ థామస్ గిబ్సన్-కార్మైకేల్ ఆయన స్థానంలో వచ్చాడు.1

బనగానపల్లె, 1908

బనగానపల్లె కర్నూలు జిల్లా లోపల, మద్రాసు ప్రభుత్వం కింద ఉన్న ఒక చిన్న రాజ్యం.4 యువ నవాబు గులాం అలీ ఖాన్‌కు శిక్షణ జరుగుతున్నంత కాలం, మొలోనీ అనే బ్రిటిష్ అధికారి ఆయన తరఫున రాజ్యాన్ని నడిపాడు.2 ఇది 1908 డిసెంబర్ 17 వరకు సాగిందని 1961 నాటి కర్నూలు జనగణన హ్యాండ్‌బుక్ చెబుతుంది.2 ఆ రోజు బనగానపల్లెలో జరిగిన ప్రత్యేక దర్బారులో (రాజసభ వేడుక) లాలీ నవాబుకు పూర్తి పాలనాధికారాలు ఇచ్చాడు.2 మూడవ గులాం అలీ ఖాన్, బనగానపల్లె చూడండి.

నెల్లూరు నీటి సరఫరా

పట్టణ నీటి సరఫరాను మెరుగుపరచాలని 1887లో నెల్లూరులో జరిగిన ఒక బహిరంగ సభ తీర్మానించింది.3 పెన్నా నది గర్భంలోని బావుల నుంచి నీరు తోడటం ఒక్కటే సాధ్యమైన పథకమని తేలింది.3 1,77,200 రూపాయల ఖర్చుతో 1906లో ఆ పథకానికి అనుమతి వచ్చింది.3 ప్రభుత్వం 90,000 రూపాయలు ఇచ్చి, మున్సిపల్ కౌన్సిల్‌కు మరో 90,000 అప్పుగా ఇచ్చింది.3

పనులు 1907–08లో పూర్తయ్యాయి.3 1908 ఫిబ్రవరి 6న పట్టణ సందర్శన సందర్భంగా లాలీ వాటిని లాంఛనంగా ప్రారంభించాడని నెల్లూరు గెజిటీర్ చెబుతుంది.3 నెల్లూరు చూడండి.

Footnotes

  1. The India Office and Burma Office List for 1939, p. 109, “Governors of Madras” (archive.org (opens in a new tab)). Cited, not reproduced. ↩ ↩2 ↩3

  2. A. Chandra Sekhar, Census of India 1961, Andhra Pradesh: District Census Handbook, Kurnool District (1964), p. xxxi (PDF p. 52) (censusindia.gov.in (opens in a new tab)). Paraphrased (Public domain in India). ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  3. Gazetteer of the Nellore District, brought up to 1938, Vol. A (1942), p. 287 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7

  4. Imperial Gazetteer of India: Madras, Vol. I (1908), p. 84 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

రాజవంశాలు

బ్రిటిష్ రాజ్ (మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ)

క్రీ.శ. 1858–1947

1858లో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ భూభాగాల బదిలీ నుంచి 1947లో స్వాతంత్ర్యం వరకు మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలోని తెలుగు జిల్లాలపై బ్రిటిష్ రాజ్ (Crown) పాలన. మద్రాసులో గవర్నర్ ఇన్ కౌన్సిల్ కింద, తీరాన్ని, రాయలసీమను కలెక్టర్లు, రెవెన్యూ బోర్డు, జిల్లా, తాలూకా బోర్డులు, మునిసిపాలిటీల ద్వారా పాలించారు. జిల్లాల సరిహద్దులను మళ్లీ మళ్లీ మార్చారు (1859లో గోదావరి, కిస్ట్నా, 1882లో అనంతపురం, 1904లో గుంటూరు, 1911లో చిత్తూరు, 1925లో పశ్చిమ గోదావరి). 1860లో నిజాం భద్రాచలం, రేకపల్లి తాలూకాలను అప్పగించాడు. రైత్వారీ భూములను సర్వే చేసి శిస్తు నిర్ణయించారు. ఈనాం కమిషన్ ఈనాంలను నమోదు చేసింది. విజయనగరం, బొబ్బిలి, పిఠాపురం, వెంకటగిరి, కాళహస్తి, కార్వేటినగరం పెద్ద జమీందారీలు తమ శాశ్వత శిస్తు ఒప్పందాలను నిలుపుకున్నాయి. గోదావరి, కృష్ణా డెల్టాలకు సాగునీరు వచ్చింది. రైల్వేలు బెజవాడ, వాల్తేరు చేరాయి. 1876–78 మహా కరువు దత్త మండలాలను ఖాళీ చేసింది. 1879–80 రంప తిరుగుబాటు ప్రెసిడెన్సీలో క్రమబద్ధ సైన్యం అవసరమైన చివరి తిరుగుబాటు.

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (4)
  1. India Office, The India Office and Burma Office List for 1939 (opens in a new tab), Harrison and Sons, London, 1939, pp. 109. Cited, not reproduced. [All rights reserved (cited, not reproduced)]
  2. A. Chandra Sekhar (Census of India), Census of India 1961, Andhra Pradesh: District Census Handbook, Kurnool District (opens in a new tab), Census of India, 1964, xxxi. Paraphrased only (Public domain in India). [Public domain in India]
  3. Government of India, Imperial Gazetteer of India, Provincial Series: Madras, Vol. I (opens in a new tab), Superintendent of Government Printing, Calcutta, 1908, pp. 84. [Public domain]
  4. W. E. Johns, Gazetteer of the Nellore District, brought up to 1938, Vol. A (opens in a new tab), Government Press, Madras, 1942, pp. 287. Public domain in India; paraphrased. [Public domain in India]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: