చండవర్మ (శాలంకాయన)

వేంగి శాలంకాయన రాజు, మొదటి నందివర్మ కొడుకు, రెండవ నందివర్మ తండ్రి. ఆయన కొడుకు దానశాసనాల ద్వారా మాత్రమే ఆయన గురించి తెలుస్తుంది. సామంత పాలకులు ఆయన శక్తికి తలవంచారని అవి చెబుతాయి. కోమర్తి ఫలకాలు ఇచ్చిన 5వ శతాబ్దపు కళింగ రాజు చండవర్మతో ఆయనను తరచుగా కలగాపులగం చేశారు.

ఒక్క చూపులో

చండవర్మ మొదటి నందివర్మ కొడుకు, రెండవ నందివర్మ తండ్రి. ఆయన సొంత దానశాసనం ఏదీ తెలియదు. ఆయన కొడుకు పెదవేగి, కొల్లేరు ఫలకాలు ఆయన పేరు చెబుతాయి.^1,2,3,5

పెదవేగి ఫలకాలు ఆయనను తన పరాక్రమంతో చాలా మంది సామంతులను అదుపులో ఉంచిన రాజుగా వర్ణిస్తాయి. దీనికి ఆయన చిన్న నాయకుడు కాదని అర్థం అని సర్కార్ భావించారు. 1939 నాటి సర్కార్ పట్టిక ఆయనను దాదాపు 395–420లో ఉంచింది.^1,3,13

1932 నాటి సూయెల్ కాలక్రమం కోమర్తి ఫలకాల చండవర్మను శాలంకాయన నాయకుడిగా చెప్పింది. ఈ అభిప్రాయానికి మూలం హుల్ట్‌ష్ అని సర్కార్ కనుగొని, దాన్ని తిరస్కరించారు. ఆయన కోమర్తి రాజును సింహపురం నుంచి కళింగను పాలించిన ప్రత్యేక వంశంలో ఉంచారు.^7,8,9,10,11

పేరు, కుటుంబం

చండవర్మ మొదటి నందివర్మ కొడుకు.¹ ఆయన కొడుకు పెదవేగి ఫలకాలు ఆయనను మొదటి నందివర్మ కొడుకుగా, హస్తివర్మ మనవడిగా పేర్కొంటాయి.¹² ఆయన సొంత దానశాసనం ఏదీ తెలియదు.³

బి. వి. కృష్ణారావు (B. V. Krishna Rao) పెదవేగి వంశ జాబితాను స్కందవర్మ కానుకొల్లు ఫలకాల జాబితాతో పోల్చారు.⁴ చండవర్మకు రెండవ హస్తివర్మ అనే సోదరుడు ఉన్నాడని కృష్ణారావు నిర్ణయించారు. ఆ హస్తివర్మనే పెద్ద కొడుకుగా ఆయన భావించారు.⁴

ఆయన పెద్ద కొడుకు రెండవ నందివర్మ.⁵¹ 1876లో జె. ఎఫ్. ఫ్లీట్ (J. F. Fleet) సంపాదకత్వం చేసిన కొల్లేరు ఫలకాలు తమ దాతను “మహారాజు చండవర్మ పెద్ద కొడుకు” అంటాయి.⁵ పెదవేగి ఫలకాలు కూడా అవే మాటలు వాడతాయి.¹ కాబట్టి కృష్ణారావు వంశవృక్షం రెండవ నందివర్మను చాలా మంది కొడుకులలో పెద్దవాడిగా చూపిస్తుంది.⁴

దానశాసనాలు ఆయన గురించి చెప్పేది

ఆర్. సుబ్బారావు (R. Subba Rao) అనువాదంలో, పెదవేగి ఫలకాలు చండవర్మను “తన పరాక్రమంతో చాలా మంది సామంతులను అదుపులో ఉంచిన” రాజుగా వర్ణిస్తాయి.¹ ప్రతాపోపనత-సామంత అనే సంస్కృత విశేషణానికి, ఆయన చిన్న నాయకుడు కాదని, కొందరు సామంత పాలకులు ఆయన ఆధిపత్యాన్ని అంగీకరించారని అర్థం అని డి. సి. సర్కార్ (D. C. Sircar) భావించారు.³

చండవర్మ తన తాత యుద్ధ గుణాలను వారసత్వంగా పొందాడని, తన పొరుగువారికి అధిపతి అని కె. ఆర్. సుబ్రమణియన్ (K. R. Subramanian) భావించారు.⁶ చండవర్మ నాణేలు దొరికాయని కృష్ణారావు నమోదు చేశారు, కానీ వాటిని వర్ణించలేదు.⁴

కోమర్తి ఫలకాల చండవర్మ

గంజాం జిల్లాలోని కోమర్తిలో దొరికిన సంస్కృత తామ్ర ఫలకాల సమూహాన్ని చండవర్మ అనే రాజు తన 6వ సంవత్సరంలో ఇచ్చాడు.⁷ 1932 నాటి సూయెల్ కాలక్రమం ఆయనను శాలంకాయన నాయకుడు అంటుంది.⁷

ఈ అభిప్రాయానికి మూలం ఇ. హుల్ట్‌ష్ (E. Hultzsch) అని సర్కార్ కనుగొన్నారు.⁸⁹ కోమర్తి ఫలకాల దాత శాలంకాయన నందివర్మ తండ్రి ఒక్కరే కావచ్చని హుల్ట్‌ష్ సూచించారు.⁸⁹ ఇద్దరూ ఒకే రకమైన అక్షరాలను, ఒకే రకమైన విశేషణాన్ని వాడడమే ఆయనకు కారణం.⁸⁹

సర్కార్ ఈ గుర్తింపును తిరస్కరించారు. కోమర్తి ఫలకాలు గంజాంలోని నరసన్నపేట దగ్గర దొరికాయి, సింహపురం నుంచి జారీ అయ్యాయి. కానీ తెలిసిన ప్రతి శాలంకాయన దానశాసనమూ వేంగిపురం నుంచి జారీ అయింది. ఆ రాజు తనను కళింగాధిపతి అని చెప్పుకుంటాడు. ఏ శాలంకాయన రాజూ అలా చెప్పుకోలేదు. ప్రతి శాలంకాయన దానశాసనంలో ఉండే రెండు విశేషణాలను ఆయన వదిలేస్తాడు: శాలంకాయన అనే కుటుంబ పేరు, చిత్రరథస్వామి దేవుని పట్ల భక్తి. కోమర్తి చండవర్మ సింహపురం నుంచి కళింగను పాలించిన ప్రత్యేక వంశానికి చెందినవాడని సర్కార్ నిర్ణయించారు. లిపి ఆధారంగా ఆయన ఆ వంశ రాజులను దాదాపు రెండవ నందివర్మ కాలంలోనే, దాదాపు 5వ శతాబ్దంలో ఉంచారు.⁹¹⁰¹¹

ఆర్. కె. ఘోషాల్ (R. K. Ghoshal) బొబ్బిలి నుంచి వచ్చిన ఈ చండవర్మ రెండవ దానశాసనాన్ని సంపాదకత్వం చేశారు. ఆయన కూడా ఆయనను కళింగ రాజుగానే భావించారు.¹²

కాలం

చండవర్మ దానశాసనం ఏదీ మిగిలి లేదు కాబట్టి, ఆయన కాలం ఆయన తండ్రి, కొడుకుల తేదీల మీద ఆధారపడి ఉంది. 1939 నాటి సర్కార్ పట్టిక ఆయనను దాదాపు 395–420లో ఉంచింది.¹³

R. Subba Rao, “Pedavegi Copper-plates of Nandivarman II”, Journal of the Andhra Historical Research Society I, pt. 2 (1926), p. 105, translation (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵
D. C. Sircar, The Successors of the Satavahanas in Lower Deccan (1939), p. 68 (archive.org (opens in a new tab)). ↩
Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 91 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩²
B. V. Krishna Rao, “Two Salankayana Charters from Kanukollu”, Epigraphia Indica XXXI (1955–56, publ. 1960), p. 8 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴
J. F. Fleet, “Sanskrit and Old-Canarese Inscriptions, No. XVIII”, Indian Antiquary V (1876), p. 177, translation (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩²
K. R. Subramanian, Buddhist Remains in Andhra and the History of Andhra between 225 and 610 A.D. (1932), p. 92 (archive.org (opens in a new tab)). ↩
Robert Sewell and S. Krishnaswami Aiyangar, The Historical Inscriptions of Southern India (1932), p. 18 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩²
Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 74 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³
Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 75 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴
Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), pp. 76–77 (archive.org (opens in a new tab)). ↩
Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 79 (archive.org (opens in a new tab)). ↩
R. K. Ghoshal, “Bobbili Plates of Chandavarman, King of Kalinga”, Epigraphia Indica XXVII (1956), p. 34 (archive.org (opens in a new tab)). ↩
Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 73, chronological chart (archive.org (opens in a new tab)). ↩

పేరు, కుటుంబం

దానశాసనాలు ఆయన గురించి చెప్పేది

కోమర్తి ఫలకాల చండవర్మ

కాలం

Footnotes

సంబంధిత

రాజవంశాలు

వేంగి శాలంకాయనులు

ఆధారసూచికలు