ప్రచురితమైన ఆధారాలతో నిర్మించిన కొత్త సైట్. ఏదైనా పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి
తెలుగు చరిత్రTelugu History

రెండవ నందివర్మ (శాలంకాయన)

వేంగి శాలంకాయన రాజు, చండవర్మ పెద్ద కొడుకు, ఆ వంశంలో అత్యంత బాగా నమోదైన రాజు. ఆయన 7వ పాలనా సంవత్సరపు కొల్లేరు ఫలకాలు, 10వ సంవత్సరపు పెదవేగి ఫలకాలు, బహుశా కంతేరు దానశాసనాలలో ఒకటి ఆయనవి. ఆయన తనను తాను పరమ భాగవత (భగవంతుని పరమ భక్తుడు) అని పిలుచుకుని, విష్ణువు దేవాలయానికి భూమి ఇచ్చాడు. చాలా మంది పండితులు ఆయనను 5వ శతాబ్దం మొదటి సగం లేదా మధ్య కాలానికి చెందినవాడిగా చెబుతారు.

పేరు, కుటుంబం

రెండవ నందివర్మ చండవర్మ పెద్ద కొడుకు.12 1876 నాటి జె. ఎఫ్. ఫ్లీట్ (J. F. Fleet) అనువాదంలో, కొల్లేరు ఫలకాలు ఆయనను “మహారాజు చండవర్మ పెద్ద కొడుకు” అంటాయి.1

1924లో ప్రచురితమైన తర్వాత, 1926లో ఆర్. సుబ్బారావు (R. Subba Rao) పెదవేగి ఫలకాలను ఇంగ్లీషులోకి అనువదించారు. ఈ ఫలకాలు అవే మాటలు వాడి, ఆయన వంశాన్ని మూడు తరాలు వెనక్కి గుర్తిస్తాయి. అవి ఆయనను హస్తివర్మ మునిమనవడిగా, మొదటి నందివర్మ మనవడిగా, చండవర్మ కొడుకుగా పేర్కొంటాయి.2

రెండు దానశాసనాలూ తమ దాతను ఈ విధంగా వర్ణిస్తాయి కాబట్టి, డి. సి. సర్కార్ (D. C. Sircar) ఆ రెండు దానశాసనాల రాజులను ఒక్కరిగా గుర్తించారు.34 రెండు దానశాసనాలూ ఒకే అమలుదారుడు, ములకూరు భోజకుని పేరు చెబుతాయని కె. ఆర్. సుబ్రమణియన్ (K. R. Subramanian) జోడించారు.5 సుబ్బారావు అప్పటికే ఈ ఉమ్మడి అధికారిని గమనించారు.6

పాత రచనలు ఆ రాజును విజయ నందివర్మ అంటాయి. “విజయవంతమైన వేంగిపురం”లోని విజయ లాగానే విజయ, “విజయవంతమైన” అనేది కీర్తి ఉపసర్గ అని, రాజు పేరు కేవలం నందివర్మ అని సర్కార్ వాదించారు. పెదవేగి ఫలకాలలో ఆయనను కేవలం నందివర్మ అని పిలిచారు.7

చండవర్మ సోదరుడు రెండవ హస్తివర్మ. ఆయన ద్వారా కానుకొల్లు ఫలకాలు స్కందవర్మను నందివర్మకు బాబాయి లేదా పెదనాన్న కొడుకుగా చెబుతాయి.8 ఆ ఫలకాలు దొరకక ముందు, చాలా మంది పండితులు స్కందవర్మను ఆయన తమ్ముడిగా భావించారు (కింద చూడండి).910

ఆయన దానశాసనాలు

మూడు దానశాసనాలను రెండవ నందివర్మకు ఆపాదిస్తారు. అన్నీ వేంగిపురం నుంచి జారీ అయ్యాయి.

  • కొల్లేరు ఫలకాలు, 7వ సంవత్సరం. ఇవి సర్ వాల్టర్ ఎలియట్ వెలుగులోకి తెచ్చిన, ఎ. సి. బర్నెల్ (A. C. Burnell), ఫ్లీట్ సంపాదకత్వం చేసిన నాలుగు సంస్కృత ఫలకాలు. అవి కుదుహార దేశంలోని విడేనూరపల్లిక గ్రామాన్ని వివిధ గోత్రాలకు (వంశాలకు) చెందిన 157 మంది బ్రాహ్మణులకు ఇస్తాయి. ఆ బ్రాహ్మణులు కురవక అగ్రహారంలో (బ్రాహ్మణ గ్రామం) నివసించారు. ఆ దానశాసనం పాలనలో ఏడవ సంవత్సరం పుష్య బహుళ అష్టమి నాటిది.11112 రెండవ నందివర్మ కొల్లేరు తామ్రశాసనం చూడండి.
  • పెదవేగి ఫలకాలు, 10వ సంవత్సరం. ఈ ఐదు ఫలకాలు ఏలూరు (అప్పుడు ఎల్లూర్)కు ఎనిమిది మైళ్లు ఉత్తరాన పెదవేగి దగ్గర దొరికాయి. అవి నాలుగు గ్రామాలలో 32 నివర్తనాల (ఒక భూమి కొలత) భూమిని సాగు చేసే దేవాలయ భూమి (దేవహల)గా ఇస్తాయి. ఆ భూమి “మూడు లోకాల ప్రభువు” విష్ణుగృహస్వామికి చెందిన అరుతోరె గోపాలకుల కోసం. ఆ దానశాసనం పదవ సంవత్సరం శ్రావణ శుద్ధ పాడ్యమి నాటిది.1314215 రెండవ నందివర్మ పెదవేగి తామ్రశాసనం చూడండి.
  • కంతేరు దానశాసనాలలో ఒకటి. ఈ దానశాసనం కుద్రహార జిల్లాలోని కురువాడ గ్రామంలో పన్నెండు నివర్తనాలను మౌద్గల్య గోత్రానికి చెందిన ఒక బ్రాహ్మణుడికి ఇచ్చింది. కె. వి. లక్ష్మణరావు (K. V. Lakshmana Rao) సంపాదకత్వం ఆయన పేరును స్వామిచంద్ర అని, సర్కార్ సంక్షిప్తం స్వామిదత్త అని ఇస్తాయి. ఆ దానశాసనం ఒక అమావాస్య నాటిది. దాని ముద్ర కూర్చున్న ఎద్దును చూపిస్తుంది.161718 అది కొల్లేరు, పెదవేగి ఫలకాల విశేషణాలనే వాడుతుంది కాబట్టి, సర్కార్ దాని రాజును రెండవ నందివర్మగా గుర్తించారు.4 వాటిలో ఒకటి పరమ భాగవత. దానిని వాడినట్లు తెలిసిన మరే శాలంకాయన రాజూ లేడు.4 ఆ దానశాసనం దానికి బదులు మొదటి నందివర్మది కావచ్చని సుబ్రమణియన్ భావించారు.5 శాలంకాయనుల కంతేరు తామ్రశాసనాలు చూడండి.

మతం

మూడు దానశాసనాలలోనూ రాజు తనను తాను పరమ భాగవత (భగవంతుని పరమ భక్తుడు) అని, కుటుంబ దైవం చిత్రరథస్వామి భక్తుడు అని కూడా పిలుచుకుంటాడు.4 పూర్వపు రాజు దేవవర్మ తనను తాను మహేశ్వరుని (శివుని) భక్తుడిగా పిలుచుకున్నాడు.19 రెండవ నందివర్మ తన కుటుంబపు శైవాన్ని వదిలిన వైష్ణవుడు అని సర్కార్ నిర్ణయించారు. విష్ణుగృహస్వామి దేవుని కోసం ఇచ్చిన పెదవేగి భూదానాన్ని ఆయన ఎత్తి చూపారు. భాగవత అనేది శివ భక్తుడిని కూడా వర్ణించవచ్చని కంతేరు ఫలకాల సంపాదకుడు కె. వి. లక్ష్మణరావు వాదించారు. సర్కార్ ఏకీభవించలేదు.1520

తర్వాతి శాలంకాయనులు బహుశా విష్ణు ఆరాధనలోకి మారినవారు అని సుబ్బారావు భావించారు.21

కాలం

ఏ దానశాసనమూ ఏ శకంలోనూ తేదీ వేయబడలేదు. కాబట్టి నందివర్మ కాలం అక్షరాల శైలిపై, హస్తివర్మ నుంచి తరాలను లెక్కించడంపై ఆధారపడుతుంది.2214

ఆధారంప్రతిపాదించిన కాలం
బర్నెల్ (1878), ఫ్లీట్ ఉదహరించినట్లు23లిపి ఆధారంగా కొల్లేరు ఫలకాలు దాదాపు 4వ శతాబ్దం
సూయెల్ (Sewell) (1884)24కొల్లేరు దానశాసనాన్ని బర్నెల్ 5వ శతాబ్దంలో ఉంచినట్లు నివేదిస్తారు
బ్యూలర్ (Bühler) (1904)25శాలంకాయన ఫలకాలను “4వ శతాబ్దానికి ఆపాదించేవారు”; తేదీ “అనిశ్చితం”
డుబ్రూయిల్ (Dubreuil) (1920)26దాదాపు 350, 450 మధ్య శాలంకాయన రాజులు
లక్ష్మణరావు (1930)27చండవర్మ కొడుకు నందివర్మ దాదాపు 475
సుబ్బారావు (1926)14హస్తివర్మ నుంచి ప్రతి రాజుకు 25 సంవత్సరాలు ఇచ్చి, దాదాపు 440లో ముగిసిన పాలన
సుబ్రమణియన్ (1932)28దాదాపు 440లో ముగిసిన పాలన
సర్కార్ (1939)429దాదాపు 5వ శతాబ్దం మధ్యలో దానశాసనాలు; పాలన దాదాపు 420–445

ఫ్లీట్, సూయెల్ బర్నెల్‌ను వేర్వేరుగా నివేదిస్తారు.23243031 ఫ్లీట్ ప్రకారం ఆయన కొల్లేరు ఫలకాలను దాదాపు 4వ శతాబ్దానికి, సూయెల్ ప్రకారం 5వ శతాబ్దానికి చెందినవిగా చెప్పారు.23243031 దక్షిణ భారత లిపుల బర్నెల్ సొంత పట్టిక వేంగి లిపిని దాదాపు క్రీ.శ. 350 నుంచి మొదలుపెడుతుంది. అప్పుడు ఆ వంశపు రెండు దానశాసనాలు మాత్రమే తెలుసని ఆయన రాశారు.23243031

Footnotes

  1. Fleet, “Sanskrit and Old-Canarese Inscriptions, No. XVIII” (1876), p. 177, translation (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  2. Subba Rao, “Pedavegi Copper-plates” (1926), p. 105, translation (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  3. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 68 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  4. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 69 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  5. K. R. Subramanian, Buddhist Remains in Andhra and the History of Andhra between 225 and 610 A.D. (1932), p. 90 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  6. Subba Rao, “Pedavegi Copper-plates” (1926), p. 104, note 11 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  7. D. C. Sircar, The Successors of the Satavahanas in Lower Deccan (1939), p. 64 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  8. B. V. Krishna Rao, “Two Salankayana Charters from Kanukollu”, Epigraphia Indica XXXI (1955–56, publ. 1960), p. 8 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  9. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 70, note 1 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  10. Subba Rao, “Pedavegi Copper-plates” (1926), p. 93 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  11. J. F. Fleet, “Sanskrit and Old-Canarese Inscriptions, No. XVIII”, Indian Antiquary V (1876), p. 175 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  12. Burnell, Elements of South-Indian Palaeography (1878), p. 135, Appendix C and note 1 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  13. R. Subba Rao, “Pedavegi Copper-plates of Nandivarman II”, Journal of the Andhra Historical Research Society I, pt. 2 (1926), p. 92 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  14. Subba Rao, “Pedavegi Copper-plates” (1926), p. 95 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  15. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 84 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  16. K. V. Lakshmana Rao, “Two Copper-plate Grants of the Salankayanas of Vengi”, Journal of the Andhra Historical Research Society V, pt. 1 (1930), p. 23 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  17. K. V. Lakshmana Rao, “Two Copper-plate Grants of the Salankayanas of Vengi”, Journal of the Andhra Historical Research Society V, pt. 1 (1930), p. 32 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  18. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 92 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  19. E. Hultzsch, “Plates of Vijaya-Devavarman”, Epigraphia Indica IX (1907–08), p. 58 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  20. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 85 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  21. Subba Rao, “Pedavegi Copper-plates” (1926), p. 97 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  22. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 72 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  23. Fleet, “Sanskrit and Old-Canarese Inscriptions, No. XVIII” (1876), p. 176 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  24. Robert Sewell, Lists of Inscriptions, and Sketch of the Dynasties of Southern India (1884), p. 240 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  25. Georg Bühler, Indian Paleography (1904), p. 65 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  26. G. Jouveau-Dubreuil, Ancient History of the Deccan (1920), p. 89 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  27. K. V. Lakshmana Rao, “Two Copper-plate Grants of the Salankayanas of Vengi”, Journal of the Andhra Historical Research Society V, pt. 1 (1930), pp. 26–27 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  28. Subramanian, Buddhist Remains in Andhra (1932), p. 91 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  29. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 73, chronological chart (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  30. A. C. Burnell, Elements of South-Indian Palaeography (2nd ed., 1878), p. 14, table (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  31. Burnell, Elements of South-Indian Palaeography (1878), p. 15 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

చిత్రాలు

రాజవంశాలు

వేంగి శాలంకాయనులు

సుమారు క్రీ.శ. 300–470

సామాన్య శకం 4, 5 శతాబ్దాల్లో కృష్ణా, గోదావరి మధ్య దేశాన్ని ఏలూరు దగ్గరి ఆధునిక పెదవేగి అయిన వేంగిపురం నుండి పాలించిన రాజవంశం. ఏడు తామ్రశాసనాలు హస్తివర్మ నుండి వచ్చిన రెండు శాఖల్లో ఏడుగురు రాజుల పేర్లు చెబుతాయి. సముద్రగుప్తుని అలహాబాద్ శాసనంలోని 'వేంగి హస్తివర్మ'తో చాలామంది విద్వాంసులు అతనిని గుర్తిస్తారు. వారి తొలి దానపత్రాలు ప్రాకృతంలో, తర్వాతివి సంస్కృతంలో ఉన్నాయి. వారి ముద్రలపై నంది ఉంటుంది. వారి కుల దైవం చిత్రరథస్వామి.

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (11)
  1. James Burgess (ed.), The Indian Antiquary, Vol. V (1876) (opens in a new tab), Education Society's Press, Bombay, 1876, pp. 175–177. J. F. Fleet, Sanskrit and Old-Canarese Inscriptions No. XVIII. [Public domain]
  2. Not Available, The Andhra Historical Research Society, Rajahmundry, Vol.1,pt.2 (opens in a new tab), 1926, pp. 92–105. R. Subba Rao, Pedavegi Copper-plates of Nandivarman II. [Public domain]
  3. D. C. Sircar, The Successors of the Satavahanas in Lower Deccan (opens in a new tab), University of Calcutta, 1939, pp. 64, 68–73, 84–85, 92–95. Cite-only; paraphrased. [All rights reserved (cited, not reproduced)]
  4. N. Lakshminarayan Rao and D. C. Sircar (eds.), Epigraphia Indica, Vol. XXXI (1955–56) (opens in a new tab), Archaeological Survey of India, 1960, pp. 8. B. V. Krishna Rao, Two Salankayana Charters from Kanukollu; paraphrased. [Public domain in India]
  5. A. C. Burnell, Elements of South-Indian Palaeography, from the Fourth to the Seventeenth Century A.D., being an Introduction to the Study of South-Indian Inscriptions and MSS. (2nd ed.) (opens in a new tab), Trübner & Co., London, 1878, pp. 14–16, 135. [Public domain]
  6. Johann Georg Bühler (ed. J. F. Fleet), Indian Paleography (edited as an Appendix to the Indian Antiquary, Vol. XXXIII, 1904) (opens in a new tab), Bombay Education Society's Press, Byculla, 1904, pp. 65. [Public domain]
  7. G. Jouveau-Dubreuil, Ancient History of the Deccan (opens in a new tab), The author, Pondicherry (translated by V. S. Swaminadha Dikshitar), 1920, pp. 89. [Public domain]
  8. Robert Sewell, Archaeological Survey of Southern India, Vol. II: Lists of Inscriptions, and Sketch of the Dynasties of Southern India (Lists of the Antiquarian Remains in the Presidency of Madras, Vol. II) (opens in a new tab), Government Press, Madras, 1884, pp. 240. [Public domain]
  9. K. R. Subramanian, Buddhist Remains in Andhra and the History of Andhra between 225 and 610 A.D. (opens in a new tab), Madras (with a foreword by G. Jouveau-Dubreuil), 1932, pp. 90–91. K. R. Subramanian. Cite-only; paraphrased. [All rights reserved (cited, not reproduced)]
  10. K. V. Lakshmana Rao (article); Andhra Historical Research Society, Journal of the Andhra Historical Research Society, Vol. V, pt. 1 (July 1930), incl. K. V. Lakshmana Rao, 'Two Copper-plate Grants of the Salankayanas of Vengi' (opens in a new tab), Andhra Historical Research Society, Rajahmundry, 1930, pp. 23, 27, 32. K. V. Lakshmana Rao, Two Copper-plate Grants of the Salankayanas of Vengi, JAHRS V, pt. 1 (1930). [Public domain]
  11. E. Hultzsch and Sten Konow (eds.), Epigraphia Indica, Vol. IX (1907–08) (opens in a new tab), Government of India, Calcutta, 1908. [Public domain]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: