త్యాగరాజు · తెలుగు చరిత్ర

A night photograph of a lit temple gateway with a small painted tower of figures above a doorway with green-and-white name boards, opening onto a paved courtyard. · Vinayaraj (opens in a new tab) · CC BY-SA 4.0 (opens in a new tab)

త్యాగరాజు తెలుగులో భక్తి గీతాల గాయకుడు, కవి, వాగ్గేయకారుడు.¹² ఆయన తమిళ దేశంలోని తంజావూరు (అప్పుడు టాంజోర్) జిల్లాలోని తిరువైయారులో నివసించారు.³ రాముని స్తుతిస్తూ ఆయన పాటలు ఇప్పటికీ దక్షిణ భారతదేశమంతటా పాడతారు.¹² పి. చెంచయ్య (P. Chenchiah), రాజా ఎం. భుజంగరావు (Raja M. Bhujanga Rao) ఆయనను “ఆంధ్ర సాహిత్యానికి తంజావూరు ఇచ్చిన గొప్ప కానుక” అన్నారు.²

జీవితం

1891లో సి. ఆర్. డే (C. R. Day) దక్షిణ భారత సంగీతంపై ఒక సర్వేక్షణ రాశారు.³ ఆయన “తియాగ్యరాజ్”ను తంజావూరు జిల్లాలోని “త్రివాడి” (తిరువైయారు) వాసిగా వర్ణించారు.³ ఆయన వెంకట్రామన్ అయ్యర్ అనే సంగీతకారుని శిష్యుడని డే రాశారు.³ హెచ్. ఎ. పాప్లీ (H. A. Popley) The Music of India (భారత సంగీతం) (1921)లో గురువు పేరును సొంఠి వెంకటరమణ అని ఇస్తారు.¹ పాప్లీ ఆయన తండ్రి పేరును “ఆయన కూడా కొంత పేరున్న వాగ్గేయకారుడు” అయిన రామబ్రహ్మం అని చెబుతారు.¹

“ఆయనను గుర్తుంచుకున్న ఒకరిని” పాప్లీ ఉదహరిస్తారు. ఆయన త్యాగరాజును “గోధుమ రంగు ఛాయ గల పొడవైన, సన్నని మనిషి”గా వర్ణించారు.¹ ఆయన “పూర్తిగా నిజాయితీపరుడు, నిస్వార్థుడుగా పూజించబడ్డాడు”.¹ రోజంతా ఉపవాసం ఉండే ఏకాదశి రోజులలో ఆయన పాటలు రచించారని చెప్పారని పాప్లీ రాశారు.¹ ఆయన “రాజులను, వారి ఆస్థానాలను తప్పించుకున్నారు” అని 1944లో పి. టి. రాజు (P. T. Raju) రాశారు.⁴

ఆయన పాటలు

ఆయన పాటలు ఎక్కువగా కృతులు, కీర్తనలు (భక్తి గీతాలు).³¹ వాటిలో చాలా “భారతదేశమంతటా అత్యంత ప్రజాదరణ పొందాయి” అని డే రాశారు.³ త్యాగరాజు రాగ మాధుర్యంపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ పెట్టారని ఆయన కనుగొన్నారు.³ ఇతర రాగాలతో పాటు, ఆయన శిష్యులలో ఒకరి పాటను డే పాశ్చాత్య స్వరలిపిలో ముద్రించారు.⁵

పాప్లీ ఆయనను “సృజనాత్మక సంగీత ప్రతిభావంతుడు” అన్నారు.¹ ప్రతిసారీ మరింత విస్తృతమయ్యే రాగ వైవిధ్యాలైన సంగతులను త్యాగరాజు ప్రవేశపెట్టారని ఆయన రాశారు.¹ ఆయన శిష్యులను సమకూర్చుకున్నారు. వారు ఆయన సంప్రదాయాన్ని కొనసాగించారు.¹ ఆ కళను మార్చి మెరుగుపరిచిన తంజావూరు సంగీతకారుల శాఖలో చివరివానిగా డే ఆయనను చూశారు.⁶

సంగీతమంత ముఖ్యమైనవి మాటలు. ఆయన కీర్తనలు “అత్యున్నత ఆధ్యాత్మికత కలవి” అని చెంచయ్య, భుజంగరావు రాశారు.⁷ వాటిలో వారికి “తీవ్రమైన భక్తి, సరళమైన విశ్వాసం, దైవంపై ఆధారపడటం” కనిపించాయి.⁷ ఆ పాటలు “జనప్రియమైన రోజువారీ తెలుగు”లో ఉన్నాయని, చాలా వరకు రామునికి ఉద్దేశించినవని రాజు గుర్తించారు.⁴ ఆయన పాటలు కొన్ని వేలు ఉంటాయని భావించారని 1943లో రాసిన కె. సీతారామయ్య (K. Sitaramaiya) చెప్పారు.⁸ ఆయన అభిప్రాయంలో వాటిని పాడని గాయకుడు దక్షిణ భారతదేశంలో లేడు.⁸

ఒక కథ

నారద ముని త్యాగరాజుకు ప్రత్యక్షమయ్యాడనే కథను పాప్లీ నమోదు చేస్తారు.¹ ఆ కథలో నారదుడు ఆయనకు సంగీతంపై అరుదైన గ్రంథం స్వరార్ణవం ఇచ్చాడు.¹ పాప్లీ దానిని వాస్తవంగా కాకుండా, “చెప్పబడినది”గా చెబుతారు.¹

ఆధారాలు ఏకీభవించని చోట

ఆయన తేదీలు. ఆయన “దాదాపు 1820–1840 మధ్య వర్ధిల్లారు” అని డే రాశారు.³ పాప్లీ దాదాపు 1800–1850 అని ఇచ్చారు.¹ ఆయన “18వ శతాబ్దానికి చెందినవారు” అని రాజు రాశారు.⁴
ఆయన తండ్రి. పాప్లీ ఆయన తండ్రి పేరును రామబ్రహ్మం అని చెబుతారు.¹ సీతారామయ్య ఒక పాదసూచికలో “త్యాగరాజు తండ్రి గిరిరాజకవి” పేరు చెప్పి, ఆయనను ప్రతిభ గల కవి అంటారు.⁸

క్షేత్రయ్య, సంగీతం, నృత్యం కూడా చూడండి.

H. A. Popley, The Music of India (1921), p. 22 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸ ↩⁹ ↩¹⁰ ↩¹¹ ↩¹² ↩¹³ ↩¹⁴ ↩¹⁵ ↩¹⁶
P. Chenchiah and Raja M. Bhujanga Rao, A History of Telugu Literature (1928), p. 92 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³
Day, Music of Southern India (1891), p. 155 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸
P. T. Raju, Telugu Literature (1944), p. 49 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩² ↩³
Day, Music of Southern India (1891), p. 77 (archive.org (opens in a new tab)). ↩
C. R. Day, The Music and Musical Instruments of Southern India and the Deccan (1891), p. 3 (archive.org (opens in a new tab)). ↩
Chenchiah and Bhujanga Rao, A History of Telugu Literature (1928), p. 100 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩²
K. Sitaramaiya, A Hand Book of Telugu Literature (1943), p. 56 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩² ↩³

చిత్రాలు

తిరువైయారులో త్యాగరాజ సమాధి మందిర ద్వారం (2023)ఫోటో · 2023