తెలుగు చరిత్రTelugu History

ఉత్తమాదిత్యుడు (తెలుగు చోళ)

ఉత్తమాదిత్యుడు 8వ శతాబ్దపు తెలుగు చోళ రాజు, బహుశా రెండవ విక్రమాదిత్యుని పెద్ద కొడుకు. తండ్రి బతికుండగా అతను చిన్న నాయకుడిగా తన తల్లి చోళమహాదేవితో కలిసి చిలమకూరు నుంచి పాలించాడు. తర్వాత 'ఉత్తమాదిత్య చోళ మహారాజు' పాలనలో వెలుదుర్తిలో ఒక రాయి వేయించారు. అది ఒక బ్రాహ్మణునికి ఇచ్చిన దానాన్ని నమోదు చేస్తుంది. ఈ శాసనాలను ప్రచురించినవారు అతన్ని దాదాపు 725లో, వెలుదుర్తి రాయిని 8వ శతాబ్దం రెండో పావులో ఉంచారు.

ఉత్తమాదిత్యుడు తెలుగు చోళ రాజు.12 ఈ వంశం ఇప్పటి కడప జిల్లాలోని రేనాడు దేశాన్ని పాలించింది.12 తొలినాటి తెలుగులో ఉన్న రెండు చిన్న రాతి శాసనాల ద్వారా అతని గురించి తెలుస్తుంది.31 ఒకటి అతన్ని తల్లితో కలిసి పాలిస్తున్న రాకుమారుడిగా, మరొకటి రాజుగా చూపిస్తుంది.41

కుటుంబం

ఉత్తమాదిత్యుడు బహుశా రెండవ విక్రమాదిత్యుని కొడుకు అయి ఉండవచ్చు.41 మాలెపాడు రాయి ఆ రాజు మరో కొడుకు సత్యాదిత్యుని పేరు చెబుతుంది.4 1956లో ఈ వంశపు శాసనాలను ప్రచురించిన కె. ఎ. నీలకంఠశాస్త్రి, ఎం. వెంకటరామయ్య వీరిద్దరినీ అన్నదమ్ములుగా చెప్పారు.4 తండ్రి బతికుండగానే తల్లితో కలిసి పాలించాడు కాబట్టి ఉత్తమాదిత్యుడే బహుశా పెద్దవాడు, వారసుడు అని వారు భావించారు.41

చిలమకూరు స్తంభం

కమలాపురం తాలూకా చిలమకూరులోని అగస్త్యేశ్వరాలయం నుంచి తెచ్చిన ఒక స్తంభం విక్రమాదిత్య చోళ మహారాజు పాలనలో జరిగిన ఒక దానాన్ని నమోదు చేస్తుంది.3 ఆ సమయంలో అతని రాణి చోళమహాదేవి ఉత్తమాదిత్యునితో కలిసి చిరుంబూరు, అంటే ఇప్పటి చిలమకూరు నుంచి పాలిస్తోంది.35 ఆ శాసనం ఉత్తమాదిత్యుని సామంతకుడు (కింది నాయకుడు) అంటుంది.3 అతను రాణి కొడుకని సంపాదకులు భావించారు.34

వెలుదుర్తి రాయి

కమలాపురం తాలూకా వెలుదుర్తిలోని చెన్నకేశవాలయం ముందు ఉన్న ఒక రాయిని “ఉత్తమాదిత్య చోళ మహారాజు భూమిని పాలిస్తుండగా” వేయించారు.16 అది పుణ్యకుమారుని పాత శాసనం పక్కనే ఉంది.1

ఇమ్మడి ఇటో అనే వ్యక్తి కౌశిక గోత్రపు బ్రాహ్మణుడు చేదిశర్మకు ఒక పన్నవీస ఇచ్చాడని శాసనం చెబుతుంది.16 పన్నవీస అంటే ఏమిటో సంపాదకులు వివరించలేదు. కాచేరు బ్రాహ్మణుడు ఎరమ ఈ శాసనాన్ని రచించాడు, కునందిలువంగు అనే శాసనకారుడు దాన్ని రాతిపై చెక్కాడు.1 ఇద్దరు సాక్షుల పేర్లు ఉన్నాయి.1 వారిలో ఒకరు ఎయరికల్లుకు చెందినవాడు. అది ఈ వంశపు తొలి స్థానాల్లో ఒకటైన ఎరిగల్ కావచ్చని సంపాదకులు భావించారు.16

తెలుగు భాష చరిత్రకు ఈ శాసనం ఆసక్తికరమైనదని సంపాదకులు అన్నారు. అందులో కొన్ని పాతకాలపు తెలుగు పదాలు ఉన్నాయి. ఇప్పుడు వాడని విధంగా పదాలను కలిపారు.1 చొక్షి అంటే “సాక్షి” అనీ, కొట్టలి అంటే “చెక్కేవాడు” అనీ వారు అర్థం చెప్పారు.1 దాని అక్షరాల్లో పాత చతురస్ర రూపాలకూ తర్వాతి గుండ్రని రూపాలకూ మధ్య దశ కనిపిస్తుందని వారు గుర్తించారు.1

కాలం

ఈ వంశపు ఏ శాసనమూ ఏ శకంలోనూ తేదీ ఇవ్వదు.7 అక్షరాలను బట్టి వెలుదుర్తి రాయి సత్యాదిత్యుని మాలెపాడు రాయి కాలానిదే అని సంపాదకులు నిర్ణయించారు.1 దాన్ని వారు 8వ శతాబ్దం రెండో పావులో ఉంచారు.1 చిలమకూరు స్తంభాన్ని కొంచెం ముందు, దాదాపు 8వ శతాబ్దం ఆరంభంలో ఉంచారు.54 వారి వంశ పట్టికలో ఉత్తమాదిత్యుడు, సత్యాదిత్యుడు దాదాపు 725లో ఉంటారు.82

ఆధారాల్లో భిన్నాభిప్రాయాలు

  • తెలుగు చోళ రాళ్ల కాలం. నీలకంఠశాస్త్రి, వెంకటరామయ్య వెలుదుర్తి రాయిని 8వ శతాబ్దం రెండో పావులో ఉంచారు.1 అదే కాలానికి చెందిన సత్యాదిత్యుని మాలెపాడు రాయి అక్షరాలను హెచ్. కృష్ణశాస్త్రి దాదాపు 800 నాటి ఆళుప శాసనాలతో పోల్చారు.19
  • వంశంలో అతని స్థానం. మొదటి విక్రమాదిత్యుడు, శక్తికుమారుడు, రెండవ విక్రమాదిత్యుల శాఖను 1956 సంపాదకులు పుణ్యకుమారుని శాఖతో సంభావ్యత ఆధారంగా మాత్రమే కలిపారు.82 కాబట్టి రేనాటి తొలి రాజుల నుంచి ఉత్తమాదిత్యుడు వచ్చాడనేది సంభావ్యమే గానీ నిరూపితం కాదు.82

Footnotes

  1. Nilakanta Sastri and Venkataramayya, “Telugu Chola Records” (1956), p. 240, Veludurti inscription of Uttamaditya, and note 2 (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9 ↩10 ↩11 ↩12 ↩13 ↩14 ↩15 ↩16 ↩17 ↩18 ↩19

  2. Nilakanta Sastri and Venkataramayya, “Telugu Chola Records” (1956), p. 249 (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  3. K. A. Nilakanta Sastri and M. Venkataramayya, “Telugu Chola Records from Anantapur and Cuddapah”, Epigraphia Indica XXVII (1956), p. 236, Chilamakuru inscription (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  4. Nilakanta Sastri and Venkataramayya, “Telugu Chola Records” (1956), p. 239 (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7

  5. Nilakanta Sastri and Venkataramayya, “Telugu Chola Records” (1956), p. 237 and note 1 (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩2

  6. Nilakanta Sastri and Venkataramayya, “Telugu Chola Records” (1956), p. 241, text of the Veludurti inscription (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩2 ↩3

  7. Nilakanta Sastri and Venkataramayya, “Telugu Chola Records” (1956), p. 250 (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩

  8. Nilakanta Sastri and Venkataramayya, “Telugu Chola Records” (1956), p. 248, genealogical table and note (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩2 ↩3

  9. H. Krishna Sastri, “Malepadu Plates of Punyakumara; the Fifth Year”, Epigraphia Indica XI (1912), p. 345, note 4 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

చిత్రాలు

రాజవంశాలు

రేనాటి చోళులు

సుమారు క్రీ.శ. 550–800

రేనాటి చోళులు సుమారు 6వ శతాబ్దం చివరి భాగం నుంచి 8వ శతాబ్దం వరకు కడప చుట్టుపక్కల ఉన్న రేనాండును పాలించారు. తాము చోళ రాజు కరికాలుని వారసులమని చెప్పుకున్నారు. మొదట తమ పల్లవ అధిపతుల పేర్లు, తర్వాత చాళుక్య అధిపతుల పేర్లు పెట్టుకున్నారు. చిప్పిలి, మాలెపాడుల నుంచి పాలించారు. కలమల్ల, ఎర్రగుడిపాడులలోని వారి శిలాశాసనాలు పూర్తిగా తెలుగులో రాసిన తొలి రికార్డుల్లో ఉన్నాయి. వారి రికార్డుల్లో ఏ శకం ప్రకారమూ తేదీ లేదు. ఒకే రాజు పుణ్యకుమారుడు జీవించిన కాలాన్ని ముగ్గురు సంపాదకులు సుమారు 625, సుమారు 740, సుమారు 800గా వేర్వేరుగా నిర్ణయించారు.

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (2)
  1. B. Ch. Chhabra and N. Lakshminarayan Rao (eds.), Epigraphia Indica, Vol. XXVII (1947–48) (opens in a new tab), Archaeological Survey of India, 1956, pp. 236–241, 248–249. K. A. Nilakanta Sastri and M. Venkataramayya, Telugu Chola Records from Anantapur and Cuddapah (No. 42), inscriptions H, I and J. Paraphrased. [Public domain in India]
  2. Sten Konow (ed.), Epigraphia Indica, Vol. XI (1911–12) (opens in a new tab), Office of the Superintendent of Government Printing, Calcutta (scan of the ASI 1981 facsimile reprint), 1912, pp. 345. H. Krishna Sastri, Malepadu Plates of Punyakumara, with the Malepadu stone of Satyaditya. [Public domain]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: