తెలుగు చరిత్రTelugu History

లార్డ్ విలియం బెంటింక్

లార్డ్ విలియం బెంటింక్ గవర్నర్ జనరల్ కావడానికి చాలా ముందు, 1803 నుంచి 1807 వరకు మద్రాసు గవర్నర్. శాశ్వత జమీందారీ ఒప్పందంపై ఆయనకు అనుమానాలు కలిగాయి; రాయలసీమలోని దత్త మండలాల్లో థామస్ మన్రో రైత్వారీ పద్ధతిని ఆయన బలపరిచాడు. ఆ జిల్లాల్లో స్వయంగా పర్యటించాలనుకుని, తన బదులు విలియం థాకరేను పంపాడు. ఆయన వెళ్లిపోయిన తర్వాత, ఆయన గట్టిగా చెప్పిన అభిప్రాయానికి వ్యతిరేకంగా మద్రాసు ప్రభుత్వం అక్కడ రైత్వారీ స్థానంలో గ్రామ కౌళ్లను తెచ్చింది. ఆయన ప్రతిపాదించిన ఇంటి పన్ను కోసం 1804లో నెల్లూరులో జనాభా లెక్కలు తీశారు.

లార్డ్ విలియం బెంటింక్ తర్వాత భారతదేశ గవర్నర్ జనరల్‌గానే ఎక్కువ పేరు పొందాడు.1 కానీ మొదట ఆయన మద్రాసును పాలించాడు; రాయలసీమపై శిస్తు ఎలా వేయాలనే పెద్ద వివాదంలో అక్కడే ఒక పక్షం వహించాడు.2 భూమిని జమీందారులకు అప్పగించడానికి వ్యతిరేకంగా, ప్రతి రైతుతో నేరుగా వ్యవహరించిన థామస్ మన్రో వైపు ఆయన నిలిచాడు.21 ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ, థామస్ మన్రో చూడండి.

మద్రాసు గవర్నర్

మెక్లీన్ గవర్నర్ల జాబితా ప్రకారం బెంటింక్ 1803 ఆగస్టు 30 నుంచి 1807 సెప్టెంబర్ 11 వరకు పదవిలో ఉన్నాడు.3 లార్డ్ క్లైవ్ కాలంలో శాశ్వత జమీందారీ ఒప్పందాలు పూర్తయిన వెంటనే ఆయన వచ్చాడు.1 లార్డ్ క్లైవ్ చూడండి.

కొత్త జమీందారులు వద్దు

బెంటింక్ తొందరగానే ఒక స్పష్టమైన అభిప్రాయానికి వచ్చాడని ఐదవ నివేదిక చెబుతుంది.1 తీరంలోని చాలా ప్రాంతాలకు శాశ్వత జమీందారీ పద్ధతి సరైనది కాదు.1 జమీందారులు లేని చోట కొత్తగా జమీందారులను సృష్టిస్తే పేదలకు మేలు జరగదు; రాజకీయంగా కూడా అది తెలివైన పని కాదు.1

1806 ఏప్రిల్ 29 నాటి తన నోట్‌లో ఆయన ఇలా రాశాడు: “జమీందారులను సృష్టించడం ప్రభుత్వానికీ, మొత్తం సమాజానికీ నిజమైన ప్రయోజనానికి విరుద్ధమని నాకు నమ్మకం కలిగింది.”4 ప్రభుత్వం అడిగే మొత్తానికి స్థిరమైన హద్దు అనే శాశ్వత ఒప్పందపు సూత్రాన్ని తాను మెచ్చుకుంటానని ఆయన చెప్పాడు.4 దాన్ని అమలు చేసిన తీరుతోనే తనకు విభేదం అన్నాడు.4

మన్రో, దత్త మండలాలు

అప్పుడు దత్త మండలాలకు మన్రో ప్రధాన కలెక్టర్.2 బెంటింక్ నుంచి మన్రోకు “చురుకైన, నిలకడైన మద్దతు” లభించిందని ఆర్బత్నాట్ రాసిన మన్రో జీవిత చిత్రణ చెబుతుంది.5 మన్రో అభిప్రాయాలు సరైనవని గవర్నర్‌కు మొదట్లోనే నమ్మకం కలిగింది.5

కెనరా, మలబారు, “నిజాం ఇచ్చిన జిల్లాల్లో” స్వయంగా పర్యటించాలని బెంటింక్ అనుకున్నాడు.6 కానీ ప్రభుత్వ పనుల వల్ల మద్రాసు వదలలేకపోయాడు.1 అందుకే 1806 నవంబర్‌లో విలియం థాకరేను అదే పర్యటనకు పంపాడు.61 బళ్లారి, కడప చూడండి.

ఆయన వెళ్లిపోయిన తర్వాత

బెంటింక్, మన్రో ఇద్దరూ వెళ్లిపోయిన తర్వాతే మన్రో భయపడిన మార్పులు వచ్చాయి.5 1808 ప్రారంభంలో గ్రామాలను మూడేళ్లకు గ్రామ పెద్దలకు కౌలుకు ఇవ్వాలని ఆదేశించారని బళ్లారి, అనంతపురం గెజిటీర్లు చెబుతాయి.78 ఇది “లార్డ్ విలియం బెంటింక్ గట్టిగా వ్యక్తం చేసిన అభిప్రాయాలకు వ్యతిరేకంగా” జరిగింది; అంతకుముందు శరదృతువులోనే ఆయన ఇంగ్లండ్ వెళ్లిపోయాడు.78 ఇంపీరియల్ గెజిటీర్ కూడా ఆయన వ్యతిరేకతను నమోదు చేసింది.9 అనంతపురం చూడండి.

నెల్లూరులో జనాభా లెక్కలు

మోటర్ఫా (వృత్తులు, వ్యాపారాలపై పన్ను) బదులు ఇంటి పన్ను వేయాలని కూడా బెంటింక్ ప్రతిపాదించాడు.10 దానివల్ల ఎంత ఆదాయం వస్తుందో అంచనా వేయడానికి 1804లో నెల్లూరు కలెక్టర్ ట్రావర్స్ జనాభా లెక్కలు తీశాడు.10 59,117 ఇళ్లలో 294,010 మంది ఉన్నారని లెక్కించాడు.10 ఆ లెక్క పూర్తిగా గానీ, సరిగ్గా గానీ ఉండే అవకాశం లేదని నెల్లూరు మాన్యువల్ హెచ్చరిస్తుంది.10 నెల్లూరు చూడండి.

Footnotes

  1. W. K. Firminger (ed.), The Fifth Report from the Select Committee … on the Affairs of the East India Company, Vol. I (1917), p. 308 and note (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8

  2. Alexander J. Arbuthnot (ed.), Major-General Sir Thomas Munro: Selections from his Minutes, Vol. I (1881), memoir, p. xcviii (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  3. C. D. Maclean (ed.), Manual of the Administration of the Madras Presidency, Vol. II (1885), p. 269, list of Governors of Fort St. George (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  4. Firminger (ed.), Fifth Report, Vol. I (1917), p. 309 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  5. Arbuthnot (ed.), Sir Thomas Munro, Vol. I (1881), memoir, p. xcix (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  6. Firminger (ed.), Fifth Report, Vol. I (1917), p. 310 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  7. W. Francis, Madras District Gazetteers: Bellary (1904), p. 160 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  8. W. Francis, Madras District Gazetteers: Anantapur (1905), p. 111 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  9. Imperial Gazetteer of India: Madras, Vol. I (1908), p. 443, s.v. Bellary District (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  10. John A. C. Boswell, A Manual of the Nellore District (1873), p. 475 and note (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4

రాజవంశాలు

ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ

క్రీ.శ. 1759–1858

1611లో తీరంపై మొదట అడుగుపెట్టినప్పటి నుంచి 1858లో రాజ్ (Crown) పాలన చేపట్టే వరకు తెలుగు దేశంలో ఇంగ్లీషు ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ చరిత్ర. నూట యాభై సంవత్సరాల పాటు అది గోల్కొండ రాజులు, మొఘలుల ఫర్మానాల కింద మచిలీపట్నం, నిజాంపట్నం, మాదాపొలం, వీరవాసరం, విశాఖపట్నం, ఇంజరం, బెండమూర్లంకలలోని ఫ్యాక్టరీల (వ్యాపార కేంద్రాల) ద్వారా వ్యాపారం చేసింది. మద్రాసులోని దాని కోట 1639లో నాయకుడు దామెర్ల వెంకటాద్రి ద్వారా మంజూరైన భూమిపై ఉంది. ఫోర్డ్ ఫ్రెంచివారిని వెళ్లగొట్టిన తర్వాత దానికి మచిలీపట్నం ప్రాంతం (1759), 1765 చక్రవర్తి మంజూరు, 1766, 1768 నిజాం ఒప్పందాల ద్వారా ఐదు ఉత్తర సర్కారులు, గుంటూరు (1788), రాయలసీమ దత్త మండలాలు (1800), కర్ణాటకతో పాటు నెల్లూరు (1801) లభించాయి. అది చీఫ్‌లు, కౌన్సిళ్ల ద్వారా, తర్వాత కలెక్టర్ల ద్వారా పాలించింది. 1802–03లో తీర జమీందారులతో శాశ్వత శిస్తు ఒప్పందం చేసుకుంది. రాయలసీమ రైతులతో థామస్ మన్రో రైత్వారీ విధానం కింద శిస్తు నిర్ణయించింది. పద్మనాభం (1794) వద్ద విజయనగరం రాజా అధికారాన్ని, పాలెగాళ్ల అధికారాన్ని విరిచింది. 1832–33 గుంటూరు కరువు తర్వాత గోదావరి, కృష్ణా ఆనకట్టలు కట్టింది.

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (7)
  1. C. D. Maclean (ed.), Manual of the Administration of the Madras Presidency, Vol. II (Appendices) (opens in a new tab), Government Press, Madras, 1885, pp. 269. [Public domain]
  2. Walter Kelly Firminger (ed.), The Fifth Report from the Select Committee of the House of Commons on the Affairs of the East India Company, dated 28th July 1812, Vol. I (opens in a new tab), R. Cambray and Co., Calcutta, 1917, pp. 308–310. [Public domain]
  3. Alexander J. Arbuthnot (ed.), Major-General Sir Thomas Munro, Governor of Madras: Selections from his Minutes and other Official Writings (opens in a new tab), C. Kegan Paul, London, 1881, xcviii–xcix. [Public domain]
  4. W. Francis, Madras District Gazetteers: Bellary (opens in a new tab), Government Press, Madras, 1904, pp. 160. [Public domain]
  5. W. Francis, Madras District Gazetteers: Anantapur (opens in a new tab), Government of Madras (Addison & Co.), 1905, pp. 111. [Public domain]
  6. Government of India, Imperial Gazetteer of India, Provincial Series: Madras, Vol. I (opens in a new tab), Superintendent of Government Printing, Calcutta, 1908, pp. 443. [Public domain]
  7. John A. C. Boswell, A Manual of the Nellore District in the Presidency of Madras (opens in a new tab), Government of Madras, 1873, pp. 475. [Public domain]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: