ప్రచురితమైన ఆధారాలతో నిర్మించిన కొత్త సైట్. ఏదైనా పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి
తెలుగు చరిత్రTelugu History

సువర్ణగిరి

అశోకుడి దక్షిణ సీమకు కేంద్రం. ఆయన మైసూరు శాసనాలు దీన్ని ఒక రాకుమారుడు, ఆయన ఉన్నతాధికారుల నివాసంగా పేర్కొంటాయి. దాని స్థలం తెలియదు. కనకగిరి, మస్కి చుట్టూ ఉన్న బంగారు దేశం, బిహార్‌లోని ఒక కొండ, అన్నింటినీ సూచించారు. కర్నూలు శాసనాలను దాని ద్వారా పంపారా అనే విషయంలో పండితులు విభేదిస్తారు.

సువర్ణగిరి (“బంగారు కొండ”) అశోకుడి పాలనలో మౌర్య సామ్రాజ్య దక్షిణ సీమకు కేంద్రం. అది అశోకుడి సొంత శాసనాల నుంచి మాత్రమే తెలుసు. దాని స్థలం ఇంకా దొరకలేదు.12

ఆధారం

మైసూరులోని చిత్రదుర్గ (అప్పుడు చితల్‌దుర్గ్) జిల్లాలో, బ్రహ్మగిరి, సిద్దాపుర వద్ద ఉన్న అశోకుడి చిన్న శిలా శాసనాలు ఒకే సంబోధనతో మొదలవుతాయి.31 ఇ. హుల్ష్ (E. Hultzsch) అనువాదంలో బ్రహ్మగిరి ప్రతి ఇలా మొదలవుతుంది:4

సువర్ణగిరి నుంచి, రాకుమారుడి (ఆర్యపుత్రుడి), మహామాత్రుల మాట మీద, ఇసిలలోని మహామాత్రులకు ఆరోగ్యం కోరి, ఇది చెప్పాలి.4

దీని నుంచి సువర్ణగిరి అశోకుడి అతి దక్షిణ సీమకు కేంద్రమని హుల్ష్ నిర్ధారించారు. ఉజ్జయినిలో లాగే దాన్ని ఒక రాకుమారుడు పాలించాడు. ఇసిల దాని కింద ఒక జిల్లా. ఇసిల సిద్దాపుర ప్రాచీన పేరు కావచ్చని హుల్ష్ భావించారు.1 ఉజ్జయిని, తోసలిలోని రాకుమారులను కుమారులు అని పిలిచారని, వారు బహుశా రాజు కొడుకులని ఆయన గుర్తించారు. సువర్ణగిరిలో వాడిన ఆర్యపుత్ర అనే బిరుదు మరో బంధువును సూచించవచ్చు.5 శాసనాలలో పేర్కొన్న నలుగురు రాకుమార వైస్రాయ్‌లలో విన్సెంట్ స్మిత్ (Vincent Smith) సువర్ణగిరి రాకుమారుడిని లెక్కించి, ఆయనను దక్షిణ వైస్రాయ్ అని పిలిచారు.62 శాసనాలు ఆ సీమ గురించి, దాని సరిహద్దులు, దాని ఇతర జిల్లాల గురించి మరే వివరమూ ఇవ్వవు.

సూచించిన స్థలాలు

1925లో హుల్ష్ ఈ సూచనలను సంగ్రహించారు.4

  • కనకగిరి. అదే అర్థం గల పేరున్న, నిజాం రాజ్యంలోని కనకగిరిని హుల్ష్ సూచించారు. అది 1915లో మరో అశోక శాసనం దొరికిన మస్కికి దక్షిణాన, విజయనగర శిథిలాలకు ఉత్తరాన ఉంది.17 రాబర్ట్ సూయెల్ (Robert Sewell) పుస్తక సంపాదకుడు ఎస్. కృష్ణస్వామి అయ్యంగార్ (S. Krishnaswami Aiyangar) దీన్ని సమర్థించారు. ఆయన కనకగిరిని హంపికి అవతల సుమారు ఇరవై మైళ్ల దూరంలో ఉంచారు. హంపి ప్రాంతంలోని ఋష్యమూక కొండ పేరు మీద, ఇసిల అనేది ఋష్యక అనే సంస్కృత పేరుకు బదులుగా ఉండవచ్చని ఆయన సూచించారు.8
  • మస్కి చుట్టూ ఉన్న బంగారు దేశం. మస్కి శాసనాన్ని ప్రచురించిన హెచ్. కృష్ణ శాస్త్రి (H. Krishna Sastri) “బంగారు పర్వతం” అనే పేరును ప్రాచీన బంగారు తవ్వకాలతో నిండిన మస్కి చుట్టూ ఉన్న దేశంతో ముడిపెట్టారు.4 సువర్ణగిరి మస్కికి దూరం కాకుండా రాయచూరు జిల్లాలో ఉందని స్మిత్ కూడా భావించారు. దాని స్థలం ఇంకా దొరకవచ్చని ఆయన ఆశించారు.2
  • బిహార్‌లోని ఒక కొండ. మైసూరు శాసనాలను అశోకుడే బిహార్‌లోని రాజగృహం దగ్గరి సోనగిరి అనే కొండ నుంచి జారీ చేశాడని జె. ఎఫ్. ఫ్లీట్ (J. F. Fleet) భావించారు.4

ఇక్కడ వాడిన ఆధారాలలో ఏదీ ఈ ప్రదేశాలలో దేనిలోనూ సువర్ణగిరి పేరు ఉన్న శాసనాన్ని గానీ, తవ్వకాన్ని గానీ నివేదించదు.

దక్షిణ శాసనాలు

సూచించిన స్థలాలు దక్షిణ దక్కన్‌లోని అశోక శాసనాల సమూహం మధ్య ఉన్నాయి. నిజాం రాజ్యంలోని రాయచూరు జిల్లాలో ఉన్న మస్కి శాసనాన్ని 1915లో ఒక బంగారు గనుల ఇంజనీరు కనుగొన్నారు.7 1931లో కొప్బల్ (కొప్పళ) దగ్గర చిన్న శిలా శాసనానికి మరో రెండు ప్రతులు దొరికాయి.9 ఆర్. ఎల్. టర్నర్ (R. L. Turner) ఆ ప్రదేశాల మధ్య దూరాలను ఇలా ఇచ్చారు: మస్కి నుంచి సిద్దాపుర సమూహానికి సుమారు 78 మైళ్లు, కొప్బల్ నుంచి మస్కికి 54, కొప్బల్ నుంచి సిద్దాపురకు 60.10 జి. యజ్దానీ (G. Yazdani) కొప్బల్‌ను హంపికి 21 మైళ్ల దూరంలో ఉంచారు.11 తూర్పున, కర్నూలు జిల్లాలో, ఎర్రగుడి, రాజుల మందగిరి వద్ద శాసనాలు ఉన్నాయి. డి. ఆర్. సాహ్నీ (D. R. Sahni) ఎర్రగుడిని సిద్దాపురకు సుమారు ఎనభై మైళ్లు ఈశాన్యంగా ఉంచారు.12

సువర్ణగిరి, కర్నూలు శాసనాలు

తెలుగు దేశం సువర్ణగిరి సీమలో ఉందా అనే విషయం వివాదాస్పదం. ఎర్రగుడిలోని చిన్న శిలా శాసనాలు మైసూరు పాఠాన్ని అనుసరిస్తాయి, కానీ సువర్ణగిరి నుంచి ఇసిలకు ఉన్న మొదటి సంబోధనను వదిలేస్తాయి.13 మిగిలిన “దేవతలకు ప్రియమైనవాడి మాట మీద” అనే మాటల అర్థం, తెలుగు జిల్లాలను ఒక సీమ రాకుమారుడి ద్వారా కాకుండా పాటలీపుత్రం నుంచి నేరుగా పాలించారని సాహ్నీ భావించారు.14 ఎర్రగుడి శాసనాలను సంపాదకత్వం వహించిన డి. సి. సర్కార్ (D. C. Sircar) దానికి బదులుగా, అక్కడి ఆదేశాన్ని రాజు సువర్ణగిరిలో ఉన్న మహామాత్రులకు పంపాడని భావించారు.15 సువర్ణగిరి స్థలం దొరికే వరకు ఈ రెండు అభిప్రాయాలలో దేనినీ నేల మీద పరీక్షించలేము.

Footnotes

  1. Hultzsch, Inscriptions of Asoka (1925), p. xxxviii (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  2. Smith, Asoka (1920), p. 94 and n. 1 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  3. Hultzsch, Inscriptions of Asoka (1925), p. xxvii (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  4. Hultzsch, Inscriptions of Asoka (1925), p. 177 and n. 5 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  5. Hultzsch, Inscriptions of Asoka (1925), p. xl (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  6. Vincent A. Smith, Asoka, the Buddhist Emperor of India, 3rd ed. (1920), p. 93 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  7. E. Hultzsch, Corpus Inscriptionum Indicarum, Vol. I: Inscriptions of Asoka (1925), pp. xxv–xxvi (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  8. Robert Sewell, The Historical Inscriptions of Southern India (1932), p. 7, editor’s n. 1 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  9. Annual Report of the Archaeological Department of His Exalted Highness the Nizam’s Dominions, 1930–31 (1933), p. 9 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  10. R. L. Turner, The Gavimath and Palkigundu Inscriptions of Asoka (1932), p. 7 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  11. G. Yazdani, “A Note on the Discovery of the Inscriptions at Kopbal”, appendix to Turner, Gavimath and Palkigundu Inscriptions (1932), p. 18 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  12. D. R. Sahni, “The Yerragudi Rock Edicts of Asoka”, Annual Report of the Archaeological Survey of India 1928–29 (1933), p. 162 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  13. Sahni, “The Yerragudi Rock Edicts of Asoka” (1933), p. 164 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  14. Sahni, “The Yerragudi Rock Edicts of Asoka” (1933), p. 167 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  15. D. C. Sircar, “Erragudi Edicts of Asoka”, Epigraphia Indica XXXII (1959), p. 9, n. 6 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

వ్యక్తులు

అశోకుడు

సుమారు క్రీ.పూ. 268 – క్రీ.పూ. 226

మూడవ మౌర్య చక్రవర్తి (క్రీ.పూ. 3వ శతాబ్దం). కర్నూలు జిల్లాలోని ఎర్రగుడి, రాజుల మందగిరిలలోని ఆయన శాసనాలు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో దొరికిన అతి పురాతన లిఖిత రికార్డులలో ఉన్నాయి. ఆయన కళింగ యుద్ధం గోదావరికి ఉత్తరాన ఉన్న తీరం వరకు చేరింది. ఆయన పదమూడవ శిలా శాసనం ఆంధ్రుల పేరు చెబుతుంది.

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (7)
  1. E. Hultzsch, Corpus Inscriptionum Indicarum, Vol. I: Inscriptions of Asoka (New Edition) (opens in a new tab), Clarendon Press, Oxford, for the Government of India, 1925, xxvi–xxvii, xxxviii, xl, 177. The Brahmagiri edict and Hultzsch's note on the proposed identifications. [Public domain]
  2. Vincent A. Smith, Asoka, the Buddhist Emperor of India (Rulers of India), 3rd edition (opens in a new tab), Clarendon Press, Oxford, 1920, pp. 93–94. [Public domain]
  3. Robert Sewell (ed. S. Krishnaswami Aiyangar), The Historical Inscriptions of Southern India (Collected till 1923) and Outlines of Political History (opens in a new tab), University of Madras, 1932, pp. 7. Including the editor's (S. Krishnaswami Aiyangar's) footnote on Kanakagiri. [Public domain in India]
  4. H. Hargreaves (ed.), Annual Report of the Archaeological Survey of India, 1928-29 (opens in a new tab), Government of India, 1933, pp. 162, 164, 167. [Public domain]
  5. D. C. Sircar and B. Ch. Chhabra (eds.), Epigraphia Indica, Vol. XXXII (1957–58) (opens in a new tab), Archaeological Survey of India, 1959, pp. 9. [Public domain in India]
  6. R. L. Turner, The Gavimath and Palkigundu Inscriptions of Asoka (Hyderabad Archaeological Series No. 10) (opens in a new tab), H.E.H. the Nizam's Government, Hyderabad, 1932, pp. 7, 18. [Public domain]
  7. Archaeological Department, H.E.H. the Nizam's Dominions, Annual Report of the Archaeological Department of His Exalted Highness the Nizam's Dominions, 1930-31 (opens in a new tab), H.E.H. the Nizam's Government, 1933, pp. 9. [Public domain]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: