ప్రచురితమైన ఆధారాలతో నిర్మించిన కొత్త సైట్. ఏదైనా పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి
తెలుగు చరిత్రTelugu History

ఎర్రగుడి అశోక శాసనాలు

సా.శ.పూ. 3వ శతాబ్దం మధ్యలో కర్నూలు జిల్లాలోని ఎర్రగుడి దగ్గరి ఏనకొండ కొండపై ఆరు బండరాళ్లపై చెక్కిన అశోకుని పద్నాలుగు శిలాశాసనాలు, 1–2 చిన్న శిలాశాసనాలు. అవి 1928లో దొరికాయి.

Close photograph of a large weathered boulder face covered with rows of Brahmi letters, marked B, with bamboo poles lashed along its foot.
Close photograph of a large weathered boulder face covered with rows of Brahmi letters, marked B, with bamboo poles lashed along its foot. · Archaeological Survey of India (Annual Report 1928-29, ed. H. Hargreaves) (opens in a new tab) · Public domain

ఎర్రగుడి శాసనాల్లో అశోకుని పద్నాలుగు శిలాశాసనాల (కొన్నిసార్లు ప్రధాన శిలాశాసనాలు అని పిలుస్తారు) వరుస, అతని 1, 2 చిన్న శిలాశాసనాలు రెండూ ఉన్నాయి. అవి దొరికినప్పుడు శిలాశాసనాల పూర్తి సమూహాలు ఆరు మాత్రమే తెలుసు.1 అవి గిర్నార్, కాల్సి, షాబాజ్‌గఢీ, మాన్సెహ్రా, ధౌళి, జౌగడలలో ఉన్నాయి. వాటితో పాటు సోపారా నుండి ఒక శకలం ఉంది.1

ఎక్కడ, ఎలా దొరికింది

కర్నూలు జిల్లా పత్తికొండ తాలూకాలోని ఎర్రగుడి (యెర్రగుడి అని కూడా రాస్తారు) గ్రామానికి పడమరన ఉన్న తక్కువ ఎత్తు కొండల వరుసలో ఆరు పెద్ద బండరాళ్లపై శాసనాలు చెక్కబడ్డాయి. ఆ గ్రామం గుత్తికి సుమారు ఎనిమిది మైళ్లు వాయవ్యంగా ఉంది. ఆ కొండను స్థానికంగా ఏనకొండ లేదా నల్లఏనకొండ, “ఏనుగు గుట్ట” లేదా “నల్ల ఏనుగు గుట్ట” అని పిలుస్తారు.2 కానీ అక్కడ ఏనుగు చెక్కడం ఏదీ దొరకలేదు.2

1928 చివర్లో విలువైన ఖనిజాల కోసం వెతుకుతున్న కలకత్తా భూగర్భ శాస్త్రవేత్త ఎ. ఘోష్ ఆ శాసనాలను చూశారు. ఆయన అశోకుని బిరుదు అయిన దేవానం… పియదసి అనే మాటలను గుర్తించారు. 1929 జనవరిలో ఆయన ఆ ఆవిష్కరణను పురావస్తు సర్వేకు నివేదించారు. 1929 ఫిబ్రవరిలో డి. ఆర్. సాహ్ని, ప్రభుత్వ శాసన నిపుణుడు హీరానంద శాస్త్రి ఆ శాసనాలను నకలు చేశారు.23 ఆ ఆగస్టులో ఎస్. వి. విశ్వనాథ 6, 12 శిలాశాసనాలను గుర్తించారు.23

బండరాళ్లు

సాహ్ని బండరాళ్లకు A నుండి F వరకు గుర్తులు ఇచ్చారు.3 వాటిపై శాసనాలు ఇలా ఉన్నాయి:4

  • అతి పెద్దదైన బండ A సుమారు 20 అడుగుల లోతు పైన శిఖరంపై ఉంది.4 దాని తూర్పు ముఖంపై 1–3, 6, 14 శిలాశాసనాలు, ఉత్తర ముఖంపై 5, 7, 11 శిలాశాసనాలు ఉన్నాయి.4
  • బండ B పై 4, 8, 10 శిలాశాసనాలు, 13వ శిలాశాసనం మొదటి 29 పంక్తులు ఉన్నాయి.4
  • ఆ శాసనం బండ C పై కొనసాగుతుంది.4
  • బండ D పై 12వ శిలాశాసనం, బండ E పై 9వ శిలాశాసనం ఉన్నాయి.4
  • చిన్న శిలాశాసనాలు వాలు కింది భాగంలో ఉన్న బండ F పై ఉన్నాయి.4 ఆరింటిలో ఇది చేరుకోవడానికి అత్యంత సులభమైనది, అత్యంత బాగా భద్రంగా ఉన్నది. దాని పాఠం పద్నాలుగు శాసనాల వరుస కంటే ముందే చెక్కబడిందని సర్కార్ భావించారు.4

చెక్కే ముందు ఏ రాతి ఉపరితలాన్నీ నునుపు చేయలేదు. చాలా పంక్తులు చదవడం కష్టం.5 ముద్రణలు తీసుకోవడానికి పరంజా అవసరమైందని పురావస్తు శాఖ తాత్కాలిక డైరెక్టర్-జనరల్ వ్యాఖ్యానించారు. మౌర్యుల కాలంలో ఎవరైనా ఆ శాసనాలను ఎలా కనుగొని చదవాలని ఆశించారో అని ఆయన ఆశ్చర్యపోయారు.6

భాష, లిపి

లిపి బ్రాహ్మీ. బండ F పై ఉన్న చిన్న శిలాశాసనాలు అసాధారణమైనవి. కొన్ని పంక్తులు, అర పంక్తులు, లేదా పంక్తుల భాగాలు కుడి నుండి ఎడమకు సాగుతాయి. కొన్ని అక్షర సమూహాలు తప్పు పంక్తిలో చెక్కబడ్డాయి. కొన్ని పదాలు వదిలేయబడ్డాయి. చెక్కినవాడు వాయవ్య భారతదేశం నుండి వచ్చాడని సర్కార్ సూచించారు.7 అక్కడ చెక్కినవాడు కుడి నుండి ఎడమకు సాగే ఖరోష్ఠి లిపిలో రాయడానికి అలవాటుపడ్డాడని ఆయన భావించారు.7 1929లో సాహ్ని అదే పాఠాన్ని కొంత భాగం బూస్ట్రోఫెడాన్ లో, అంటే పంక్తులు వరుసగా ఎడమ నుండి కుడికి, కుడి నుండి ఎడమకు సాగే విధంగా రాసినదిగా వర్ణించారు.8

భాష ప్రాకృతం. కానీ రెండు శాసన సమూహాలు భిన్నంగా ఉన్నాయి. చిన్న శిలాశాసనాలు ర ధ్వనిని ఉంచుతాయి. అవి మైసూరులో దొరికిన రూపాలకు దగ్గరగా ఉన్నాయి. తూర్పు (మాగధ) మాండలికంలో లాగా శిలాశాసనాలు రను లగా మారుస్తాయి. అవి ధౌళి, జౌగడ, కాల్సిలలోని రూపాలకు దగ్గరగా ఉన్నాయి. రెండు సమూహాలు వేర్వేరు సమయాల్లో విడిగా ఎర్రగుడికి చేరాయని సర్కార్ తేల్చారు.79

విషయం

1వ చిన్న శిలాశాసనంలో అశోకుడు తాను రెండున్నర సంవత్సరాలకు పైగా బుద్ధుని ఉపాసకుడినని చెబుతాడు. ఒక సంవత్సరానికి పైగా తాను బౌద్ధ సంఘంతో దగ్గరి సంబంధంలో ఉండి ధమ్మం (సరైన ప్రవర్తన) కోసం కష్టపడ్డానని కూడా అతను చెబుతాడు. ప్రయత్నం చేస్తే పేదవాడు కూడా స్వర్గాన్ని చేరగలడు. రాజు 256 రోజులు పర్యటనలో ఉన్నప్పుడు దానిని జారీ చేశానని చెప్పడంతో ఆ శాసనం ముగుస్తుంది.10

2వ చిన్న శిలాశాసనం రజ్జుకునికి (జిల్లా అధికారికి) ఉపదేశించమని అధికారులకు చెబుతుంది. అతను గ్రామీణ ప్రజలకు, రాష్ట్రికులకు చెప్పాలి. వారు తమ తల్లిదండ్రులకు, పెద్దలకు విధేయులుగా ఉండాలి, జీవుల పట్ల దయగా ఉండాలి, సత్యం మాట్లాడాలి. ఏనుగు రౌతులు, లేఖకులు, రథసారథులు, బ్రాహ్మణులతో సహా గురువులు ఈ సూత్రాలను తమ శిష్యులకు అందించాలి.11

పద్నాలుగు శిలాశాసనాల విషయం ఈ వరుసకు చెందిన అశోకుని ఇతర ప్రతుల విషయమే. ఉదాహరణకు, అశోకుడు రెండు రకాల వైద్య చికిత్సలను ఏర్పాటు చేశాడని 2వ శిలాశాసనం చెబుతుంది.12 మనుషుల కోసం, జంతువుల కోసం అతను దారుల వెంబడి బావులు తవ్వించి, చెట్లు నాటించాడు.12 తన భూములంతటా, చోడులు, పాండ్యులు, ఇతరుల సరిహద్దు భూముల్లో అతను ఇలా చేశాడు.12 13వ శిలాశాసనం కళింగ విజయాన్ని, దాని పట్ల అశోకుని దుఃఖాన్ని వర్ణిస్తుంది. అతని బోధనను అనుసరించే, అతని భూముల్లోని ప్రజల్లో ఆంధ్రులను కూడా అది జాబితా చేస్తుంది.13

ప్రాముఖ్యం, సంచికలు

దక్షిణ భారతదేశంలో కొంత భాగంపై అశోకుని పాలనకు ఈ ఆవిష్కరణ మరో రుజువు అని సాహ్ని పిలిచారు.1 చిన్న శిలాశాసనాలు మొదట ప్రచురించబడ్డాయి: తెలుగు పత్రిక భారతిలో ముద్రించిన ఫోటో నుండి 1931లో Indian Historical Quarterly లో సర్కార్, బి. ఎం. బరువా, 1928–29 పురావస్తు సర్వే నివేదికలో సాహ్ని ప్రచురించారు. పూర్తి సమూహం Epigraphia Indica (ఎపిగ్రాఫియా ఇండికా) XXXIIలో సర్కార్ సంచికలో మాత్రమే వెలువడింది. అది మూడు దశాబ్దాలు ఆలస్యమైంది.3 పాఠాన్ని సంపాదకత్వం వహించమని కోరిన విద్వాంసులు పూర్తి చేయకముందే పదవీ విరమణ చేశారు, బదిలీ అయ్యారు, లేదా చనిపోయారు.3

Footnotes

  1. D. R. Sahni, “The Yerragudi Rock Edicts of Asoka”, Annual Report of the Archaeological Survey of India 1928–29 (1933), p. 161 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  2. D. C. Sircar, “Erragudi Edicts of Asoka”, Epigraphia Indica XXXII (1959), p. 1 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  3. D. C. Sircar, “Erragudi Edicts of Asoka”, Epigraphia Indica XXXII (1959), p. 2 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  4. D. C. Sircar, “Erragudi Edicts of Asoka”, Epigraphia Indica XXXII (1959), p. 3 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8

  5. D. R. Sahni, “The Yerragudi Rock Edicts of Asoka”, Annual Report of the Archaeological Survey of India 1928–29 (1933), p. 162 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  6. H. Hargreaves (ed.), Annual Report of the Archaeological Survey of India 1928–29 (1933), Introduction, p. 6 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  7. D. C. Sircar, “Erragudi Edicts of Asoka”, Epigraphia Indica XXXII (1959), p. 4 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  8. D. R. Sahni, “The Yerragudi Rock Edicts of Asoka”, Annual Report of the Archaeological Survey of India 1928–29 (1933), pp. 164–165 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  9. D. C. Sircar, “Erragudi Edicts of Asoka”, Epigraphia Indica XXXII (1959), p. 5 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  10. D. C. Sircar, “Erragudi Edicts of Asoka”, Epigraphia Indica XXXII (1959), pp. 8–9 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  11. D. C. Sircar, “Erragudi Edicts of Asoka”, Epigraphia Indica XXXII (1959), pp. 9–10 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  12. D. C. Sircar, “Erragudi Edicts of Asoka”, Epigraphia Indica XXXII (1959), p. 11 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  13. D. C. Sircar, “Erragudi Edicts of Asoka”, Epigraphia Indica XXXII (1959), pp. 23–24 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

చిత్రాలు

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (2)
  1. D. C. Sircar and B. Ch. Chhabra (eds.), Epigraphia Indica, Vol. XXXII (1957–58) (opens in a new tab), Archaeological Survey of India, 1959, pp. 1-28. Edited by D. C. Sircar, with five plates. [Public domain in India]
  2. H. Hargreaves (ed.), Annual Report of the Archaeological Survey of India, 1928-29 (opens in a new tab), Government of India, 1933, pp. 5-6, 161-167. First account and transcript of the Minor Rock Edicts, by D. R. Sahni. [Public domain]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: