మీర్ ఆలం చెరువు శాసనం (1806)

మీర్ ఆలం చెరువు గురించి తేదీ ఉన్న ఏకైక రికార్డు ఇదే. అసఫ్ జాహీ నిజాం సికందర్ జా పాలనలో మంత్రి మీర్ ఆలం హైదరాబాద్కు నైరుతిగా ఈ జలాశయాన్ని కట్టించాడు. 1927లో సయ్యద్ అలీ అస్గర్ బిల్‌గ్రామి (Syed Ali Asgar Bilgrami) Landmarks of the Deccan (దక్కన్ ఆనవాళ్లు)లో ఈ శాసనాన్ని ప్రచురించారు.¹ నగరం, శివారు ప్రాంతాల పురావస్తు అవశేషాలపై ఆయన చేసిన సర్వే అది. శాసనం దానిలో నం. 41, “మీర్ ఆలం బండ్”.¹

పాఠం

శాసనం “నల్ల బసాల్ట్ జలాశయ రాయిపై” ఉందని బిల్‌గ్రామి చెబుతారు.¹ ఆ రాయి “నీటిని పంపిణీ చేసే జలాశయాలలో ఒకదానిపై” ఉంది.¹ ఆయన ఒకే పంక్తి పాఠాన్ని అరబిక్ లిపిలో ముద్రించి, ఇలా అనువదిస్తారు:¹

“దేవుని పేరుతో అది ప్రవహిస్తుంది, దేవునికి కృతజ్ఞతలు అది గట్టిగా నిలుస్తుంది. హిజ్రీ 1221 సంవత్సరంలో.”¹

ఆయన తేదీని “అసఫ్ జా III పాలన, హిజ్రీ 1221 (క్రీ.శ. 1806)” అని ఇస్తారు.¹ శాసనం మంచి స్థితిలో ఉందని అంచనా వేసి, దాన్ని రక్షించాలని ఆయన సిఫారసు చేస్తారు.¹ 1927లో ఆ కట్ట నవాబ్ సాలార్ జంగ్ ఎస్టేట్‌కు చెందింది.¹ సంప్రదించిన ఆధారాలలో ఈ శాసనానికి మరో సంచిక గానీ చిత్రపటం గానీ దొరకలేదు.

సందర్భం

ఆ కట్ట (ఆనకట్ట)ను ఈసా నదికి దగ్గరగా, కొత్వాల్‌గూడ దగ్గర కట్టారని బిల్‌గ్రామి చెబుతారు.¹ దాని నిర్మాత సికందర్ జా ప్రధానమంత్రి మీర్ అబుల్ ఖాసిం ఖాన్, మీర్ ఆలం బహదూర్.¹ ఆయన మనవళ్లలో ఇద్దరు పనిని పర్యవేక్షించారు.¹ చెరువుకు, కట్టకు కలిపి రూ. 8,00,000 ఖర్చయింది.¹

1909 నాటి Imperial Gazetteer (సామ్రాజ్య గెజిటీర్) ఆనకట్టను “నిజాం సేవలో ఉన్న ఫ్రెంచి ఇంజనీర్ల”కు ఆపాదిస్తుంది.² శ్రీరంగపట్నం (అప్పుడు సెరింగపటం) నుంచి వచ్చిన యుద్ధ బహుమతి డబ్బులో మీర్ ఆలం వాటా నుంచి ఖర్చు వచ్చిందని అది చెబుతుంది.² 1799లో టిప్పు సుల్తాన్తో యుద్ధంలో మీర్ ఆలం నిజాం సైన్యానికి నాయకత్వం వహించాడని బిల్‌గ్రామి జోడిస్తారు.³

Footnotes

1. Syed Ali Asgar Bilgrami, Landmarks of the Deccan (1927), p. 106 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸ ↩⁹ ↩¹⁰ ↩¹¹ ↩¹² ↩¹³

2. Imperial Gazetteer of India: Hyderabad State (1909), p. 118 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩²

3. Bilgrami, Landmarks of the Deccan (1927), p. 107 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩