ప్రచురితమైన ఆధారాలతో నిర్మించిన కొత్త సైట్. ఏదైనా పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి
తెలుగు చరిత్రTelugu History

భైరవకోన గుహాలయాలు

నెల్లూరు జిల్లాలోని పాత ఉదయగిరి తాలూకాలో భైరవకోన వద్ద ఉన్న తొలినాటి రాతి తొలుపు గుహాలయాల సమూహం. 1921లో ఎ. హెచ్. లాంగ్‌హర్స్ట్ వీటి గురించి నివేదించారు. ఇవి పల్లవ యుగానికి చెందినవిగా చెప్పవచ్చని, మొదటి మహేంద్రవర్మ గుహలను దగ్గరగా పోలి ఉన్నాయని ఆర్. గోపాలన్ వర్ణించారు. ఒక పురాతన శాసనంలో దామోదరేశ్వరం అని పేరున్న ఒక గుడిని మద్రాసు శాసన కార్యాలయం ఆనంద రాజు దామోదరవర్మతో ముడిపెట్టింది.

Halftone photograph of a life-size rock-cut door-guardian in a niche, standing with one hand resting on a huge club, the hair spread out in a mass on both sides of the face.
Halftone photograph of a life-size rock-cut door-guardian in a niche, standing with one hand resting on a huge club, the hair spread out in a mass on both sides of the face. · A. H. Longhurst (Archaeological Survey of India); photo-engraved and printed at the Offices of the Survey of India, Calcutta (opens in a new tab) · Public domain

నెల్లూరు జిల్లాలోని పాత ఉదయగిరి తాలూకాలో ఉన్న భైరవకోన గుహాలయాలు, ఆర్. గోపాలన్ (R. Gopalan) పల్లవ యుగానికి చెందినవిగా చెప్పిన తెలుగు దేశపు రాతి తొలుపు ఆలయాలు. వాటిని తొలిపించిన రాజు పేరు చెప్పే శాసనం ఏదీ అక్కడ దొరకలేదు.12

కనుగొనడం

పురావస్తు శాఖకు చెందిన ఎ. హెచ్. లాంగ్‌హర్స్ట్ (A. H. Longhurst) ఈ ఆలయాలను కనుగొని, 1921 నాటి తన వార్షిక నివేదికలో వాటి గురించి రాశారు. మద్రాసు శాసన కార్యాలయం 1922 మార్చిలో వాటిని సందర్శించి, వాటిలోని పదిహేడు శాసనాలను నకలు తీసింది.32

వర్ణన

“ఈ తొలినాటి ఆలయాల” గురించి లాంగ్‌హర్స్ట్ చెప్పిన చాలా విషయాలతో శాసన నివేదిక ఏకీభవించింది. ఒక విషయంలో మాత్రం విభేదించింది: లాంగ్‌హర్స్ట్ చెప్పినట్లు ద్వారపాలకులు (ద్వారపాలకులు) అందరూ కొమ్ముల కిరీటాలు ధరించలేదు, ఒక జంటలో ఒక బొమ్మ మాత్రమే ధరించింది. కొమ్ముల బొమ్మ శివుడి ద్వారపాలకుడు నంది అని, రెండోది శివుడి మరో సేవకుడు భృంగి అని నివేదిక సూచించింది.32 లింగం (శివుడి రాతి చిహ్నం) కోసం తొలిచిన ఒక చిన్న గుడిపై పురాతన అక్షరాలలో ఉన్న శాసనం దానికి శ్రీ దామోదరేశ్వరం అని పేరు పెడుతుంది.2

వీటిని ఎవరు తొలిపించారు?

  • పల్లవ యుగం. భైరవకోనలో లాంగ్‌హర్స్ట్ “పల్లవ యుగానికి చెందినవిగా చెప్పదగిన పెద్ద ఆలయ సమూహాన్ని కనుగొన్నారు, అవన్నీ రాతిలో తొలిచినవి, మహేంద్ర గుహలను దగ్గరగా పోలి ఉన్నాయి” అని ఆర్. గోపాలన్ 1928లో రాశారు.1 మహేంద్ర శైలిని గోపాలన్ మరోచోట వర్ణించారు: చతురస్రాకారపు స్తంభాలున్న గుహాలయాలు, వాటి పై, కింది భాగాలు ఘనాకారంలో, మధ్య మూడో భాగం అష్టభుజిగా ఉంటాయి; ద్వారపాలకులు ఒక విచిత్రమైన భంగిమలో ఉంటారు.45
  • ఆనందులు. దామోదరేశ్వరం గుడికి ఆనంద గోత్రానికి (వంశానికి) చెందిన రాజు దామోదరవర్మ పేరు పెట్టారని శాసన నివేదిక సూచించింది. ఆయన రాగి రేకుల దానపత్రం నెల్లూరు జిల్లా ఉత్తర భాగంలో దొరికింది.2

ఈ రెండు ఆధారాలలో ఏదీ గుహల కాలాన్ని ఇవ్వలేదు. తెలుగు దేశంలోని తొలి గుహాలయాలపై విస్తృత చర్చ కోసం పల్లవులు పేజీ చూడండి.12

Footnotes

  1. R. Gopalan, History of the Pallavas of Kanchi (1928), p. 8 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  2. Annual Report on Epigraphy, Madras, for 1921–22, Part I, p. 4 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6

  3. Annual Report on Epigraphy, Southern Circle, Madras, for 1921–22, Part I, p. 3, in Annual Reports on Epigraphy for 1920–21 to 1924–25 (1925) (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  4. Gopalan, History of the Pallavas of Kanchi (1928), p. 91 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  5. Gopalan, History of the Pallavas (1928), p. 92 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

చిత్రాలు

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (2)
  1. Madras Government (Superintendent for Epigraphy, Southern Circle), Annual Reports on Epigraphy for 1920-21 to 1924-25 (opens in a new tab), Government Press, Madras, 1925, Report for 1921–22, pp. 3–4. Annual Report on Epigraphy, Madras. [Public domain]
  2. R. Gopalan, History of the Pallavas of Kanchi (opens in a new tab), University of Madras, 1928, pp. 8, 90–92. [Public domain]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: