ప్రచురితమైన ఆధారాలతో నిర్మించిన కొత్త సైట్. ఏదైనా పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి
తెలుగు చరిత్రTelugu History

బయ్యారం చెరువు

పాత ఖమ్మం జిల్లాలోని బయ్యారంలో ఉన్న ఒక పెద్ద చెరువు. దీని పేరు ధర్మకీర్తి-సముద్రం. కాకతీయ రాజు గణపతిదేవుడి సోదరి, నతవాడి రుద్రుడి భార్య అయిన మైలమ (మైలాంబ) దీన్ని కట్టించింది. దీని గురించి చెప్పే శాసనం ఉన్న గ్రానైట్ స్తంభం 1965లో దొరికింది. కాకతీయ కుటుంబపు వంశావళి (కుటుంబ చరిత్ర)ని అన్నిటికంటే పూర్తిగా ఇచ్చేది ఇదే.

బయ్యారం చెరువు పాత ఖమ్మం జిల్లాలోని బయ్యారంలో ఉంది. కాకతీయ రాజు గణపతిదేవుడి సోదరి, నతవాడి రుద్రుడి భార్య అయిన మైలాంబ దీన్ని కట్టించిందని 1978లో పి. వి. పరబ్రహ్మ శాస్త్రి (P. V. Parabrahma Sastry) నమోదు చేశారు. ఒకే పీఠభూమి నుంచి నీరు తీసుకుపోయే మూడు పెద్ద వాగులలో ఒకటి దీనికి నీరు అందిస్తుందని ఆయన గుర్తించారు.1 మిగిలిన రెండు వాగులు పాకాల సరస్సుకు, లక్నవరం చెరువుకు నీరు అందిస్తాయి.1

శాసనం

ఈ చెరువు శాసనం, అంటే మైలమ బయ్యారం చెరువు శాసనం, 1965లో దొరికింది. అది ఒక పెద్ద నల్ల గ్రానైట్ స్తంభం నాలుగు వైపులా చెక్కి ఉంది.2 మైలమ, లేదా మైలాంబ, తన సోదరుడు గణపతిదేవుడి (శాస్త్రి తేదీల ప్రకారం 1199–1262) పాలనలో దీన్ని నిలబెట్టింది.2 చెరువు కట్టడాన్ని అది నమోదు చేస్తుంది. ఆమె తన బిరుదు పేరు మీదుగా దానికి ధర్మకీర్తి-సముద్రం అని పేరు పెట్టింది.2

గణపతిదేవుడికి ముందున్న పదకొండు తరాల కాకతీయ పూర్వీకులను ఇచ్చే ఏకైక శాసనం ఇదే అని పరబ్రహ్మ శాస్త్రి అంటారు.32 ఈ జాబితా దుర్జయుడి వంశంలో పుట్టిన వెన్న అనే రాజుతో మొదలవుతుంది.32 ఇది దొరకడంతో ఆ కుటుంబపు మూలాల గురించి చాలాకాలంగా ఉన్న సందేహాలు తీరాయని శాస్త్రి చెబుతారు.32

కాకతీయుల వరాహ చిహ్నాన్ని కూడా ఈ శాసనం వివరిస్తుంది.4 శాస్త్రి చదివిన ప్రకారం, మొదటి ప్రోలుడు తన బిరుదు అరిగజ-కేసరి పేరు మీదుగా కేసరి-సముద్రం అనే పెద్ద చెరువు తవ్వించాడు.4 దీని ద్వారా ఆయన అలంకారికంగా భూమిని పైకి ఎత్తాడు, అంటే రాజ్యాన్ని గట్టి పునాదిపై నిలబెట్టాడు.4 శాస్త్రి వివరణ ప్రకారం, కృతజ్ఞతతో ఆయన వారసులు వరాహాన్ని (వరాహ) తమ నాణేలపై, పశువులపై చిహ్నంగా స్వీకరించారు.4 ఈ విధంగా ఈ శాసనం రాజులు చెరువులు కట్టించిన దానికి ఒక స్మారకం. ఈ వంశపు తొలి చరిత్రకు ఇది ముఖ్య ఆధారాలలో ఒకటి కూడా.3

Footnotes

  1. Parabrahma Sastry, The Kakatiyas of Warangal (1978), p. 205 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2

  2. Parabrahma Sastry, The Kakatiyas of Warangal (1978), p. 30 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6

  3. P. V. Parabrahma Sastry, The Kakatiyas of Warangal (1978), p. 17 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  4. Parabrahma Sastry, The Kakatiyas of Warangal (1978), p. 25 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (1)
  1. P. V. Parabrahma Sastry, The Kakatiyas of Warangal, Government of Andhra Pradesh, 1978, pp. 17, 25, 30, 205. Cite-only; paraphrased. [All rights reserved (cited, not reproduced)]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: