శివస్కందవర్మ మయిదవోలు శాసనం

Collotype of a worn, elliptical copper seal under the printed label "Mayidavolu Plates (Vol. VI. No. 8)"; a raised couchant animal is faintly visible across the upper middle. · E. Hultzsch (Epigraphia Indica, Government of India); collotype by Rommler & Jonas, Dresden (opens in a new tab) · Public domain

మయిదవోలు రేకులు రాగిపై ఉన్న అతి పురాతన పల్లవ శాసనం. కాంచీపురంలోని ఒక పల్లవ రాకుమారుడు తెలుగు దేశంలోని ఒక గ్రామం గురించి ఆదేశాలు ఇవ్వడాన్ని అవి చూపిస్తాయి.¹ అమరావతి దగ్గరి పాత శాతవాహన కేంద్రమైన ధాన్యకటకంలోని ఒక అధికారి ద్వారా ఆయన వాటిని ఇచ్చాడు.¹ శివస్కందవర్మ (పల్లవ), పల్లవులు పేజీలు చూడండి.

కనుగొనడం, వర్ణన

1899 మధ్యలో పొలంలో తవ్వుతున్న ఒక వ్యక్తికి ఆ రేకులు దొరికాయి.² ఆ పొలం అప్పటి కృష్ణా (అప్పుడు కిస్ట్నా) జిల్లాలో, నరసరావుపేటకు పన్నెండు మైళ్లు తూర్పున ఉన్న మయిదవోలు గ్రామానికి ఉత్తరాన, వదిలేసిన ఒక గ్రామ స్థలంలో ఉంది.² సుమారు నాలుగు ఎకరాల ఆ స్థలంలో ఒక చిన్న పాత ఆలయ శిథిలాలు ఉన్నాయి.²

చిక్కుళ్ల రేకులను అప్పటికే వెలుగులోకి తెచ్చిన జె. రామయ్య (J. Ramayya) ఆ రేకులను వి. వెంకయ్య (V. Venkayya)కు పంపారు.² వెంకయ్య తీసిన సిరా ముద్రల నుంచి ఇ. హుల్ష్ (E. Hultzsch) వాటిని సంపాదకత్వం వహించారు.² తర్వాత యజమాని వాటిని మద్రాసు మ్యూజియానికి ఇచ్చాడు.¹

ఎనిమిది రేకులు ఉన్నాయి. వాటిపై పదిహేను వైపులా రాత ఉంది. అవి ఒక ఉంగరంపై ఉన్నాయి. దాని చివర్లు ఒక అండాకార ముద్రలో బిగించి ఉన్నాయి.² ముద్రపై మూపురం ఉన్న, పడుకున్న ఒక జంతువు ఉబ్బెత్తుగా ఉంది. అది “స్పష్టంగా ఒక ఎద్దు”.²¹ దాని కింద హుల్ష్ శివస్కందవర్మ్మణః అని చదివిన అక్షరాలు ఉన్నాయి.²¹ ii నుంచి viii వరకు రేకులకు పాత సంఖ్యా చిహ్నాలతో సంఖ్యలు వేశారు.¹³ తేదీని మాటలలోనూ, అంకెలలోనూ రాశారు.¹³

లిపి, భాష

వర్ణమాల అదే రాజు హిరహడగల్లి రేకుల వర్ణమాలను పోలి ఉంది.³ కానీ దానిలో హుల్ష్ “ఒక శాసన విచిత్రం” అని పిలిచిన అసాధారణ రూపాల అక్షరాలు ఉన్నాయి.³ భాష సాహిత్య పాళీకి అనేక విధాలుగా భిన్నమైన ఒక ప్రాకృతం.¹ రాత పద్ధతి చాలావరకు గుహ శాసనాలను అనుసరిస్తుంది. వాటిలో ద్విత్వ హల్లుకు బదులు ఒకే హల్లు రాస్తారు.¹³ వంశం పేరును పలవ అని రాశారు.¹³

విషయం

హుల్ష్ అనువాదంలో ఆదేశం ఇలా మొదలవుతుంది: “కాంచీపురం నుంచి, భారద్వాజ గోత్రానికి చెందిన పల్లవుల (వంశపు) యువ-మహారాజు శివస్కందవర్మ ధాన్యకటకంలోని (తన) అధికారిని (వ్యాపృతుడిని) ఆదేశిస్తున్నాడు”. తన విజయం కోసం, తన పుణ్యం, ఆయువు, శక్తి పెరుగుదల కోసం రాకుమారుడు ఆంధ్రాపథంలోని విరిపర గ్రామాన్ని ఇద్దరు బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చాడు.⁴ వారు ఆగ్నివేశ్య గోత్రానికి (వంశానికి) చెందిన పూవకోటుజ, గోనందిజ. బ్రాహ్మణ దానానికి ఉండే అన్ని మినహాయింపులతో వారు దాన్ని పొందారు.⁴

ఆ గ్రామంలో ఉప్పు కోసం తవ్వకూడదు, సైనికులు ప్రవేశించకూడదు.⁴ ఎద్దులు, వండిన అన్నం, నీటి కుండలు, మంచాలు, బస సరఫరా చేయాల్సిన బాధ్యత నుంచి కూడా అది మినహాయించబడింది.⁴ దానగ్రహీతలను ఇబ్బంది పెట్టిన ఎవరైనా శారీరక శిక్షకు గురవుతారు.⁴ ఆదేశం పదవ సంవత్సరం, వేసవి ఆరవ పక్షం, ఐదవ రోజు నాటిది.⁴⁵ రాకుమారుడే స్వయంగా అమలుదారు.⁴⁵

ప్రదేశాలు

హుల్ష్ విరిపరను గుర్తించలేకపోయారు.¹ ఆదేశం ధాన్యకటకంలోని అధికారికి వెళ్లింది. ధాన్యకటకాన్ని ఆయన అమరావతిగా భావించారు, కాబట్టి ఆయన గ్రామాన్ని అమరావతి దగ్గర ఉంచారు.¹ అమరావతి, ధరణికోట పేజీ చూడండి.

వేర్వేరు పండితులు ధాన్యకటకాన్ని ధరణికోట, అమరావతి, విజయవాడ (అప్పుడు బెజవాడ), నాగార్జునకొండలుగా గుర్తించారని డి. సి. సర్కార్ (D. C. Sircar) గుర్తించారు.⁶ ఆంధ్రాపథం అంటే తెలుగు దేశం అని హుల్ష్ వివరించారు.¹

తేదీ

పదవ సంవత్సరం స్పష్టంగా శివస్కందవర్మ తండ్రిది. రేకులు ఆయన పేరు ఇవ్వవు.¹ దాని ప్రాచీన వర్ణమాల, ప్రాకృతం కారణంగా హుల్ష్ దానపత్రాన్ని 8వ శతాబ్దం కంటే చాలా ముందుకు ఉంచారు, కానీ దగ్గరి తేదీ ఇవ్వలేదు.¹ జి. జువో-డుబ్రే (G. Jouveau-Dubreuil) దాని అక్షరాలను జయవర్మ కొండముడి రేకులతో పోల్చి, దాన్ని సుమారు 200 నాటిదిగా, లేదా 236 తర్వాత కొద్దికాలానికి చెందినదిగా చెప్పారు.⁷

సూయెల్ (Sewell) కాలక్రమం దాన్ని సుమారు 234 నాటిదిగా చెప్పింది.⁸ సర్కార్ దాన్ని 4వ శతాబ్దం మొదటి పాదంలో ఉంచారు.⁹ ఆయన దాని పదజాలాన్ని పల్లవ సింహవర్మ మంచికల్లు శాసనంతో పోల్చారు.¹⁰¹¹

Hultzsch, “Mayidavolu Plates of Sivaskandavarman” (1901), p. 85 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸ ↩⁹ ↩¹⁰ ↩¹¹ ↩¹² ↩¹³ ↩¹⁴ ↩¹⁵
E. Hultzsch, “Mayidavolu Plates of Sivaskandavarman”, Epigraphia Indica VI (1900–01), p. 84 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸
Hultzsch, “Mayidavolu Plates of Sivaskandavarman” (1901), p. 86 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶
Hultzsch, “Mayidavolu Plates of Sivaskandavarman” (1901), p. 88, translation (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷
Hultzsch, “Mayidavolu Plates of Sivaskandavarman” (1901), p. 89, translation (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩²
Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 185 (archive.org (opens in a new tab)). ↩
G. Jouveau-Dubreuil, The Pallavas (1917), pp. 2–3 (archive.org (opens in a new tab)). ↩
Robert Sewell and S. Krishnaswami Aiyangar, The Historical Inscriptions of Southern India (1932), p. 16 (archive.org (opens in a new tab)). ↩
D. C. Sircar, The Successors of the Satavahanas in Lower Deccan (1939), p. 166 (archive.org (opens in a new tab)). ↩
D. C. Sircar, “Two Inscriptions from Guntur District”, Epigraphia Indica XXXII (1957–58), p. 87 (archive.org (opens in a new tab)). ↩
Sircar, “Two Inscriptions from Guntur District” (EI XXXII), p. 89 (archive.org (opens in a new tab)). ↩