వాహినీ పిక్చర్స్, మద్రాసు

చిత్తూరు వి. నాగయ్య, కె. వి. రెడ్డి, సముద్రాల రాఘవాచార్యలతో కలిసి బి. ఎన్. రెడ్డి 1939లో మద్రాసులో స్థాపించిన తెలుగు సినిమా సంస్థ. సమాజ సమస్యల మీద *వందేమాతరం*, *సుమంగళి*, *దేవత*, భక్తకవుల మీద *భక్త పోతన*, *యోగి వేమన*, ఇంకా *మల్లీశ్వరి* తీసింది. దాని వాహినీ స్టూడియోస్‌ను తర్వాత విజయా ప్రొడక్షన్స్‌కు అద్దెకిచ్చారు. దాని *పెద్దమనుషులు* 1955లో తెలుగుకు రజత పతకం గెలుచుకుంది.

Black-and-white film still of a marble palace hall with arched windows and a patterned floor; a woman stands by a couch while an older man touches the head of a girl.
Black-and-white film still of a marble palace hall with arched windows and a patterned floor; a woman stands by a couch while an older man touches the head of a girl. · Indian Talkie, 1931-56: Silver Jubilee Souvenir (Film Federation of India, Bombay, 1956), captioned "Parents and Daughter: Mental Misery in the Midst of Marble Magnificence. Vauhini's Malleswari" (opens in a new tab) · Public domain in India

వాహినీ పిక్చర్స్ బి. ఎన్. రెడ్డి మద్రాసులో స్థాపించిన తెలుగు సినిమా సంస్థ.12 తెలుగులో “అర్థవంతమైన సినిమా పతాకాన్ని” మోసిన సంస్థ ఇదేనని కె. ఎన్. టి. శాస్త్రి అంటారు. తెలుగు సినిమా “స్వర్ణయుగం” దానితోనే మొదలైందని ఆయన చెబుతారు.3 దాని సినిమాలు సాంఘిక నాటకాల నుంచి భక్తకవుల జీవితాలు, మల్లీశ్వరి వరకు సాగాయి.45

ఆరంభం

బి. ఎన్. రెడ్డి అంతకు ముందు రోహిణీ పిక్చర్స్‌లో హెచ్. ఎం. రెడ్డితో కలిసి గృహలక్ష్మి (1938)కి పనిచేశారు.64 ఇద్దరూ 1939లో విడిపోయారని, తర్వాత బి. ఎన్. రెడ్డి వాహినీ మొదలుపెట్టారని శాస్త్రి రాశారు.1 మొదట దాని కార్యాలయం నటుడు చిత్తూరు వి. నాగయ్య కుటీరంలోనే ఉండేది.1 రెడ్డితో కలిసి పనిచేసినవారిగా కె. వి. రెడ్డి, వి. నాగయ్య, బ్రిజ్‌మోహన్‌దాస్, సముద్రాల రాఘవాచార్యల పేర్లను 1954–55 నాటి ఆంధ్ర ఇయర్ బుక్ ఇస్తుంది.4

సినిమాలు

వాహినీ తొలి సినిమా ఒక సాంఘిక చిత్రం, వందేమాతరం (1939).7 అందులో కథానాయకుడు, సంగీత దర్శకుడు నాగయ్యే.1 సుమంగళి, దేవత కూడా సమాజ సమస్యలను చేపట్టాయి; ఇలాంటి సినిమాల వల్లే చదువుకున్నవారు సినిమా పట్ల తమ అభిప్రాయం మార్చుకున్నారని శాస్త్రి అంటారు.8 1955 వరకు సంస్థ తీసిన సినిమాలను ఇయర్ బుక్ ఇలా ఇస్తుంది:4

  • వందేమాతరం, సుమంగళి, దేవత
  • పోతన, స్వర్గసీమ, వేమన
  • గుణసుందరి కథ, మల్లీశ్వరి
  • పెద్దమనుషులు4

భక్త పోతన (1944)కు వాహినీ కె. వి. రెడ్డిని దర్శకుడిగా ఎంచుకుంది; కవి బమ్మెర పోతన పాత్ర నాగయ్యకు ఇచ్చింది.910 తర్వాత యోగి వేమన (1947)లో వేమన పాత్ర కూడా ఆయనకే ఇచ్చింది.1011 ఈ రెండు సినిమాలూ “తెలుగు సాహిత్య సంపదను” సామాన్యుడి దగ్గరకు తెచ్చాయని 1956 నాటి సంచిక అంటుంది.5 ఎప్పటిదో గతంలో జరిగిన కథ అయినా మల్లీశ్వరి సాంఘిక చిత్రపు వాస్తవికతను చూపించిందని కొడవటిగంటి కుటుంబరావు అంటారు.12

వాహినీ ప్రొడక్షన్స్, స్టూడియో

బి. ఎన్. రెడ్డి 1938 నుంచి 1948 వరకు వాహినీ పిక్చర్స్ లిమిటెడ్‌కు మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ అని 1953 నాటి సినిమా అల్మనాక్ చెబుతుంది. తర్వాత 1948 నుంచి 1949 వరకు వాహినీ ప్రొడక్షన్స్ లిమిటెడ్‌ను నడిపారు.2 వాహినీ స్టూడియోస్ స్థాపకుడు ఆయనేనని అది అంటుంది.2 ఆ స్టూడియోను సుమారు ఆరేళ్ల క్రితం ఆధునిక యంత్రాలతో నిర్మించారని ఇయర్ బుక్ చెబుతుంది.4

1953 నాటికి కోడంబాక్కం ఆర్కాట్ రోడ్డులోని వాహినీ స్టూడియోస్‌కు ఒక ప్రయోగశాల ఉండేది. బి. నాగిరెడ్డి మేనేజింగ్ డైరెక్టర్‌గా ఉన్న విజయా ప్రొడక్షన్స్‌కు దాన్ని అద్దెకిచ్చారు.13 ఈ గొప్ప స్టూడియో విజయా సినిమాలకే కాదు, ఇతర నిర్మాతల సినిమాలకూ ఉన్నత ప్రమాణాలు అందుకోవడానికి తోడ్పడిందని కుటుంబరావు అంటారు.14

1955 ప్రభుత్వ సినిమా బహుమతుల్లో వాహినీ ప్రొడక్షన్స్ తీసిన పెద్దమనుషులు ఉత్తమ తెలుగు సినిమాగా రజత పతకం గెలుచుకుంది.15 సంచిక దాన్ని “సాంఘిక వ్యంగ్య చిత్రం” అంటుంది.5

ఆధారాల మధ్య భేదాలు

వాహినీ ఎప్పుడు స్థాపించారు. శాస్త్రి, కుటుంబరావు దాని ఆరంభాన్ని 1939గా చెబుతారు.17 బి. ఎన్. రెడ్డి 1938 నుంచి వాహినీ పిక్చర్స్ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ అని అల్మనాక్ అంటుంది.2 ఆయన రోహిణీ నుంచి విడిపోయి 1949లో వాహినీ స్థాపించారని ఇయర్ బుక్ చెబుతుంది.4

Footnotes

  1. Sastry, Chittoor V. Nagaiah (2000), p. 21 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  2. Indian Motion Picture Almanac (1953), p. 378, Who’s Who, “Reddy, B. N.” (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  3. K. N. T. Sastry, Chittoor V. Nagaiah: A Monograph (New Delhi: Publications Division, 2000), p. 1 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  4. Kappagantula Satyanarayana (ed.), Prapancha Darsini (Andhra Directory and Year Book 1954–55) (1955), p. 518 (in Telugu) (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7

  5. “Telugu Film”, unsigned article in Indian Talkie, 1931–56: Silver Jubilee Souvenir (Bombay: Film Federation of India, 1956), p. 92 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  6. Sastry, Chittoor V. Nagaiah (2000), p. 19 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  7. Kutumbarao, “Telugu chitralu: simhavalokanam”, Andhra Prabha, 1 October 1953, in Cinema Vyasalu, Vol. 1, p. 172 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2

  8. Sastry, Chittoor V. Nagaiah (2000), p. 3 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  9. Sastry, Chittoor V. Nagaiah (2000), p. 22 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  10. Sastry, Chittoor V. Nagaiah (2000), p. 23 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2

  11. Silver Jubilee Souvenir (1956), p. XXII, list of Telugu talkies, 1936–1952 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  12. Kodavatiganti Kutumbarao, “Telugu cinema vishishta charitralo konni mailurallu” (1952), in Cinema Vyasalu, Vol. 1 (Viplava Rachayitala Sangham, 2000), p. 160 (in Telugu) (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  13. I. K. Menon and S. G. Chandavarkar (compilers), Indian Motion Picture Almanac and Who’s Who, 1953 (Bombay: Film Federation of India, 1953), p. 115, motion picture studios (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  14. Kutumbarao, “Telugu cinemalu” (written about 1962), Cinema Vyasalu, Vol. 1, p. 230 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  15. Silver Jubilee Souvenir (1956), p. 194, “State Awards” (archive.org (opens in a new tab)). ↩

చిత్రాలు

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (5)
  1. K. N. T. Sastry, Chittoor V. Nagaiah: A Monograph (opens in a new tab), Publications Division, Government of India, New Delhi (for the National Film Archive of India), 2000, pp. 1, 3, 21–23. Cite-only; paraphrased. [Cite only]
  2. I. K. Menon and S. G. Chandavarkar (compilers), Indian Motion Picture Almanac and Who's Who, 1953 (opens in a new tab), Film Federation of India, Bombay, 1953, pp. 115, 378. [Public domain in India (directory and unsigned matter); signed articles cite only]
  3. Kappagantula Satyanarayana (ed.), Prapancha Darsini (Andhra Directory and Year Book 1954-55) (in Telugu) (opens in a new tab), 1955, pp. 518. Cite-only; paraphrased. [Cite only]
  4. Kodavatiganti Kutumbarao; Krishnabai and Prasad (eds.), Cinema Vyasalu, Vol. 1 (Vyasa Prapancham 4) (in Telugu) (opens in a new tab), Viplava Rachayitala Sangham, Andhra Pradesh, 2000, pp. 160, 172, 230. Cite-only; paraphrased. [Cite only]
  5. Film Federation of India, Indian Talkie, 1931-56: Silver Jubilee Souvenir (opens in a new tab), Film Federation of India, Bombay, 1956, pp. 92, 194, XXII. [Public domain in India (photographs and unsigned matter); signed articles cite only]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: