తెలుగు చరిత్రTelugu History

బి. ఎన్. రెడ్డి

కడప జిల్లాకు చెందిన బి. నరసింహారెడ్డి (జననం 1908) తెలుగు సినిమా నిర్మాత, దర్శకుడు. హెచ్. ఎం. రెడ్డి *గృహలక్ష్మి* (1938) తీయడంలో సాయపడ్డారు. 1939లో వాహినీ పిక్చర్స్, తర్వాత మద్రాసులో వాహినీ స్టూడియోస్ స్థాపించారు. *వందేమాతరం*, *సుమంగళి*, *దేవత*, *స్వర్గసీమ*, *మల్లీశ్వరి* తీశారు. సినిమాను కళగా భావించిన తొలి తెలుగు నిర్మాతల్లో ఆయన ఒకరని ఆనాటి రచయితలు భావించారు.

Black-and-white film still of a marble palace hall with arched windows and a patterned floor; a woman stands by a couch while an older man touches the head of a girl.
Black-and-white film still of a marble palace hall with arched windows and a patterned floor; a woman stands by a couch while an older man touches the head of a girl. · Indian Talkie, 1931-56: Silver Jubilee Souvenir (Film Federation of India, Bombay, 1956), captioned "Parents and Daughter: Mental Misery in the Midst of Marble Magnificence. Vauhini's Malleswari" (opens in a new tab) · Public domain in India

బి. ఎన్. రెడ్డి తెలుగు సినిమా నిర్మాత, దర్శకుడు; 1939లో మద్రాసులో వాహినీ పిక్చర్స్ స్థాపించారు.12 ఆయన సాంఘిక చిత్రాలు, మల్లీశ్వరి (1951) ఆయనకు పేరు తెచ్చాయి.34 సినిమాలను కళాఖండాలుగా భావించిన తొలి నిర్మాతల్లో ఆయన ఒకరని కొడవటిగంటి కుటుంబరావు అన్నారు.4

తొలి జీవితం

1953 నాటి సినిమా అల్మనాక్ ఆయన పూర్తి పేరు బి. నరసింహారెడ్డి అని ఇస్తుంది. ఆయన 1908లో కడప (Cuddapah) జిల్లా కొత్తపల్లిలో పుట్టారని అది చెబుతుంది.1 యువకుడిగా మద్రాసులో ఆయన ఆడిటింగ్ చదువుకున్నారని కె. ఎన్. టి. శాస్త్రి రాశారు.5 మద్రాసులోని తెలుగువారి సంఘమైన చెన్నపురి ఆంధ్ర మహాసభలో గాయకుడు, నటుడు చిత్తూరు వి. నాగయ్య‌ను కలిశారు. ఇద్దరూ దగ్గరి స్నేహితులయ్యారు.5

రోహిణీ, వాహినీ

1938లో గృహలక్ష్మి తీసిన హెచ్. ఎం. రెడ్డి రోహిణీ పిక్చర్స్ బృందంలో రెడ్డి ఉన్నారు.67 అందులో దేశభక్తుడి పాత్రకు నాగయ్యను ఆయనే సూచించారు; హెచ్. ఎం. రెడ్డి ఒప్పుకున్నారు.7 కెమెరా ముందు నటించేటప్పుడు రంగస్థలపు అలవాట్లు వదులుకోవడానికి బి. ఎన్. రెడ్డి తనకు సాయపడ్డారని నాగయ్య తర్వాత చెప్పారు.8

ఇద్దరు రెడ్లూ 1939లో విడిపోయారని శాస్త్రి రాశారు.2 తర్వాత బి. ఎన్. రెడ్డి వాహినీ పిక్చర్స్ మొదలుపెట్టారు; దాని మొదటి కార్యాలయం నాగయ్య కుటీరంలోనే.2 ఆయన 1938 నుంచి 1948 వరకు వాహినీ పిక్చర్స్‌కు, 1948 నుంచి 1949 వరకు వాహినీ ప్రొడక్షన్స్‌కు మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ అని అల్మనాక్ చెబుతుంది.1 వాహినీ స్టూడియోస్ స్థాపకుడు కూడా ఆయనేనని అది అంటుంది.1

ఆయన సినిమాలు

వాహినీ తొలి సినిమా వందేమాతరం (1939) ఒక సాంఘిక చిత్రం.91 తెలుగు సినిమాను దేవుళ్ల కథల నుంచి సమాజం వైపు నడిపించిన ఇద్దరిలో రెడ్డి ఒకరని, రెండో వారు గూడవల్లి రామబ్రహ్మం అని కుటుంబరావు అంటారు.3 రామబ్రహ్మం సినిమాల్లో ప్రయోజనమూ జాతీయ భావమూ ఉంటాయని, ప్రజల మనసులను వికసింపజేసే సినిమాలు తీయడంలో రెడ్డిని మించినవారు లేరని ఆయన రాశారు.310

1956 నాటి సంచిక ఆయన సినిమాల గురించి క్లుప్తంగా చెబుతుంది:11

  • సుమంగళి వితంతువుల జీవితాలను చూపించింది, కానీ పునర్వివాహమే ఒక్కటే పరిష్కారమని చెప్పలేదు.
  • వేమన, పోతన తెలుగు సాహిత్య సంపదను సామాన్యుడి దగ్గరకు తెచ్చాయి.
  • నిర్మాతగా ఆయనకు అతి పెద్ద విజయం స్వర్గసీమ.
  • మల్లీశ్వరి కథ శ్రీకృష్ణదేవరాయల కాలంలో జరుగుతుంది.11

మల్లీశ్వరి కొత్త దారి తొక్కిందని కుటుంబరావు అంటారు. అందులో మాంత్రికులు, మహత్తులు లేవు; గతంలో జరిగిన కథలోనే సాంఘిక చిత్రపు వాస్తవికత చూపించింది.1012 మల్లీశ్వరి జానపద చిత్రం కాదని రెడ్డి స్వయంగా ఒక పత్రికలో ప్రకటించారు.1012 సంస్కారవంతులు దాన్ని మెచ్చుకున్నారని సుమారు 1962లో కుటుంబరావు రాశారు.4

1956లో ఇచ్చిన ప్రభుత్వ సినిమా బహుమతుల్లో రెడ్డి తీసిన బంగారు పాప తెలుగుకు రజత పతకం గెలుచుకుంది.1311 1950 జూలైలో మద్రాసులో సినిమా విచారణ కమిటీ ముందు వాహినీ పిక్చర్స్ తరఫున ఆయన సాక్ష్యం చెప్పారు.14

ఆయన ఆలోచనలు

సినిమాలో వాస్తవికత అవసరమని బి. ఎన్. రెడ్డి నొక్కి చెప్పారని శాస్త్రి రాశారు.15 సొంత స్టూడియో కట్టవద్దని ఆయన నాగయ్యను హెచ్చరించారు, కానీ ఆ హెచ్చరిక ఆలస్యంగా వచ్చింది.16 సినిమా రంగం మారిన తీరుకు విసిగిపోయి, చివరి ఏళ్లలో రెడ్డి సినిమా నిర్మాణానికి దూరంగా ఉన్నారని శాస్త్రి చెబుతారు.17

ఆధారాల మధ్య భేదాలు

వాహినీ ఎప్పుడు మొదలైంది. రెడ్డి హెచ్. ఎం. రెడ్డి నుంచి విడిపోయి వాహినీ మొదలుపెట్టింది 1939లో అని శాస్త్రి చెబుతారు.2 రెడ్డి 1938 నుంచి వాహినీ పిక్చర్స్ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ అని అల్మనాక్ అంటుంది.1 ఆయన రోహిణీ నుంచి విడిపోయి 1949లో వాహినీ స్థాపించారని 1954–55 నాటి ఆంధ్ర ఇయర్ బుక్ చెబుతుంది.18

Footnotes

  1. I. K. Menon and S. G. Chandavarkar (compilers), Indian Motion Picture Almanac and Who’s Who, 1953 (Bombay: Film Federation of India, 1953), p. 378, Who’s Who, “Reddy, B. N. (B. Narasimha Reddi)” (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6

  2. Sastry, Chittoor V. Nagaiah (2000), p. 21 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  3. Kodavatiganti Kutumbarao, “Telugu cinema vishishta charitralo konni mailurallu” (1952), in Cinema Vyasalu, Vol. 1 (Viplava Rachayitala Sangham, 2000), p. 159 (in Telugu) (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3

  4. Kutumbarao, “Telugu cinemalu” (written about 1962), Cinema Vyasalu, Vol. 1, p. 230 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3

  5. Sastry, Chittoor V. Nagaiah (2000), p. 16 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2

  6. Sastry, Chittoor V. Nagaiah (2000), p. 19 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  7. Sastry, Chittoor V. Nagaiah (2000), p. 20 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2

  8. Sastry, Chittoor V. Nagaiah (2000), p. 31 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  9. Kutumbarao, “Telugu chitralu: simhavalokanam”, Andhra Prabha, 1 October 1953, in Cinema Vyasalu, Vol. 1, p. 172 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  10. Kutumbarao, “Mailurallu” (1952), Cinema Vyasalu, Vol. 1, p. 160 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3

  11. “Telugu Film”, unsigned article in Indian Talkie, 1931–56: Silver Jubilee Souvenir (Bombay: Film Federation of India, 1956), p. 92 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  12. Kutumbarao, “Mailurallu” (1952), Cinema Vyasalu, Vol. 1, p. 161 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2

  13. Silver Jubilee Souvenir (1956), p. 194, “State Awards” (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  14. Film Enquiry Committee, Report of the Film Enquiry Committee, 1951 (New Delhi: Government of India Press, 1951), p. 280, Appendix IV (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  15. K. N. T. Sastry, Chittoor V. Nagaiah: A Monograph (New Delhi: Publications Division, 2000), p. 4 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  16. Sastry, Chittoor V. Nagaiah (2000), p. 24 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  17. Sastry, Chittoor V. Nagaiah (2000), p. 8 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  18. Kappagantula Satyanarayana (ed.), Prapancha Darsini (Andhra Directory and Year Book 1954–55) (1955), p. 518 (in Telugu) (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

చిత్రాలు

సంస్థలు

వాహినీ పిక్చర్స్, మద్రాసు

క్రీ.శ. 1939

చిత్తూరు వి. నాగయ్య, కె. వి. రెడ్డి, సముద్రాల రాఘవాచార్యలతో కలిసి బి. ఎన్. రెడ్డి 1939లో మద్రాసులో స్థాపించిన తెలుగు సినిమా సంస్థ. సమాజ సమస్యల మీద *వందేమాతరం*, *సుమంగళి*, *దేవత*, భక్తకవుల మీద *భక్త పోతన*, *యోగి వేమన*, ఇంకా *మల్లీశ్వరి* తీసింది. దాని వాహినీ స్టూడియోస్‌ను తర్వాత విజయా ప్రొడక్షన్స్‌కు అద్దెకిచ్చారు. దాని *పెద్దమనుషులు* 1955లో తెలుగుకు రజత పతకం గెలుచుకుంది.

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (6)
  1. I. K. Menon and S. G. Chandavarkar (compilers), Indian Motion Picture Almanac and Who's Who, 1953 (opens in a new tab), Film Federation of India, Bombay, 1953, pp. 378. [Public domain in India (directory and unsigned matter); signed articles cite only]
  2. K. N. T. Sastry, Chittoor V. Nagaiah: A Monograph (opens in a new tab), Publications Division, Government of India, New Delhi (for the National Film Archive of India), 2000, pp. 3–4, 8, 16, 20–21, 24, 31. Cite-only; paraphrased. [Cite only]
  3. Film Federation of India, Indian Talkie, 1931-56: Silver Jubilee Souvenir (opens in a new tab), Film Federation of India, Bombay, 1956, pp. 92, 194. [Public domain in India (photographs and unsigned matter); signed articles cite only]
  4. Kodavatiganti Kutumbarao; Krishnabai and Prasad (eds.), Cinema Vyasalu, Vol. 1 (Vyasa Prapancham 4) (in Telugu) (opens in a new tab), Viplava Rachayitala Sangham, Andhra Pradesh, 2000, pp. 159–161, 172, 230. Cite-only; paraphrased. [Cite only]
  5. Kappagantula Satyanarayana (ed.), Prapancha Darsini (Andhra Directory and Year Book 1954-55) (in Telugu) (opens in a new tab), 1955, pp. 518. Cite-only; paraphrased. [Cite only]
  6. Film Enquiry Committee (S. K. Patil, chairman), Report of the Film Enquiry Committee, 1951 (opens in a new tab), Government of India Press, New Delhi, 1951, pp. 280. [Public domain in India]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: