ప్రచురితమైన ఆధారాలతో నిర్మించిన కొత్త సైట్. ఏదైనా పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి
తెలుగు చరిత్రTelugu History

హైకోర్టు, హైదరాబాద్

పాత హైదరాబాద్ నగరంలో మూసీ ఒడ్డున ఉన్న హైదరాబాద్ రాష్ట్ర హైకోర్టు భవనం. ముదిరాజ్ రాసిన పిక్టోరియల్ హైదరాబాద్ (1929) ప్రకారం, మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ ప్రత్యక్ష పాలన సంవత్సరాలలో (1914–1919) ఇరవై లక్షల రూపాయల ఖర్చుతో దీన్ని కట్టారు. ముదిరాజ్ దీన్ని 'గంభీరమైన కట్టడం, వాస్తుశిల్ప సౌందర్యంలో భారతదేశంలోని అత్యుత్తమ భవనాలలో ఒకటి' అని పిలిచారు. ఒక ప్రధాన న్యాయమూర్తి, ఐదుగురు సాధారణ (కింది స్థాయి) న్యాయమూర్తులతో కోర్టు 1909లోనే నగరంలో పనిచేసేది.

Photograph of the High Court building at Hyderabad, a long building with domes and arched bays, seen across open ground.
Photograph of the High Court building at Hyderabad, a long building with domes and arched bays, seen across open ground. · K. Krishnaswamy Mudiraj (compiler and publisher), Pictorial Hyderabad, Vol. I (Chandrakanth Press, Hyderabad, 1929) (opens in a new tab) · Public domain

అసఫ్ జాహీ రాష్ట్రపు హైకోర్టు భవనం పాత హైదరాబాద్ నగరంలో మూసీ ఒడ్డున ఉంది. కె. కృష్ణస్వామి ముదిరాజ్ (K. Krishnaswamy Mudiraj) రాసిన Pictorial Hyderabad (చిత్రాల హైదరాబాద్) (1929) దాని ఫోటోను ప్రచురించింది.12 దాని శీర్షిక “మూసీ నది అవతలి నుంచి కొత్త హైకోర్టు భవనాల దూర దృశ్యం”.12 మరో ఫోటో శీర్షిక “కొత్త హైదరాబాద్ హైకోర్టు”.12

కోర్టు

హైకోర్టు భవనం కంటే పాతది. న్యాయ శాఖ “ఒక ప్రధాన న్యాయమూర్తి, ఐదుగురు సాధారణ న్యాయమూర్తులతో కూడిన హైకోర్టు అధీనంలో” ఉండేదని క్యాంప్‌బెల్ (1898) చెబుతారు.3 1909 నాటి Imperial Gazetteer (సామ్రాజ్య గెజిటీర్) కూడా అదే ధర్మాసనాన్ని ఇస్తుంది.4

1909లో “హైకోర్టు, స్మాల్ కాజ్, మేజిస్ట్రేట్ కోర్టులు, ఖజానా, అకౌంటెంట్-జనరల్ కార్యాలయం, మరికొన్ని కార్యాలయాలు నగరంలో ఉన్నాయి” అని గెజిటీర్ నమోదు చేస్తుంది.5 చాలా సచివాలయాలు నది అవతల సైఫాబాద్, చాదర్‌ఘాట్‌లలో ఉండేవి.5

1929లో కోర్టు అధికారాలను ముదిరాజ్ వర్ణిస్తారు.6 ఒక హైకోర్టు ఉండేది. కానీ ప్రివీ కౌన్సిల్ లాంటి పునర్విచారణ, అప్పీలు అధికారాలు నిజాం చేతిలో ఉండేవి.6 మరణశిక్షలకు ఆయన ఆమోదం అవసరమయ్యేది.6

భవనం

మంత్రి మూడవ సాలార్ జంగ్ 1914లో రాజీనామా చేశారని ముదిరాజ్ చెబుతారు.7 ఆ తర్వాత 1919 నవంబర్‌లో రాష్ట్ర మండలి ఏర్పడే వరకు మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ నేరుగా పాలించారు.7

ఆ ఐదు సంవత్సరాల మార్పులను ముదిరాజ్ జాబితా చేస్తారు.8 వాటిలో మూసీకి ఆనకట్టలు కట్టడం, వీధులను వెడల్పు చేయడం ఉన్నాయి.8 “కొత్త హైకోర్టు, గంభీరమైన కట్టడం, వాస్తుశిల్ప సౌందర్యంలో భారతదేశంలోని అత్యుత్తమ భవనాలలో ఒకటి” కూడా వాటిలో ఉంది.8 దాన్ని “ఇరవై లక్షల రూపాయల ఖర్చుతో” కట్టారు.8 పరిశీలించిన ఆధారాలలో ఏదీ దాని వాస్తుశిల్పి పేరు గానీ, కట్టిన సరైన సంవత్సరాలు గానీ ఇవ్వలేదు.

Footnotes

  1. Mudiraj, Pictorial Hyderabad (1929), p. 105 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  2. Mudiraj, Pictorial Hyderabad (1929), p. 15 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  3. A. Claude Campbell, Glimpses of the Nizam’s Dominions (1898), p. 60 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  4. Imperial Gazetteer of India: Hyderabad State (1909), p. 51 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  5. Imperial Gazetteer: Hyderabad (1909), p. 119 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  6. K. Krishnaswamy Mudiraj, Pictorial Hyderabad, Vol. I (1929), p. 4 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  7. Mudiraj, Pictorial Hyderabad (1929), p. 229 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  8. Mudiraj, Pictorial Hyderabad (1929), p. 230 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4

చిత్రాలు

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (3)
  1. K. Krishnaswamy Mudiraj, Pictorial Hyderabad, Vol. I (opens in a new tab), Chandrakanth Press, Hyderabad (Deccan), 1929, pp. 4, 15, 105, 229–230. [Public domain]
  2. Government of India, Imperial Gazetteer of India, Provincial Series: Hyderabad State (opens in a new tab), Superintendent of Government Printing, Calcutta, 1909, pp. 51, 119. [Public domain]
  3. A. Claude Campbell, Glimpses of the Nizam's Dominions, Being an Exhaustive Photographic History of the Hyderabad State, Deccan, India (opens in a new tab), C. B. Burrows, Bombay, 1898, pp. 60. [Public domain]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: