ప్రచురితమైన ఆధారాలతో నిర్మించిన కొత్త సైట్. ఏదైనా పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి
తెలుగు చరిత్రTelugu History

జోసెఫ్ ఫ్రాంస్వా డూప్లే

1742 నుంచి 1754 వరకు పాండిచ్చేరికి, భారతదేశంలోని ఫ్రెంచి స్థావరాలకు గవర్నర్. నిజాం సింహాసనం కోసం జరిగిన యుద్ధంలో ముజఫర్ జంగ్‌కు, తర్వాత సలాబత్ జంగ్‌కు మద్దతు ఇవ్వడం ద్వారా ఆయన ఫ్రెంచి కంపెనీకి మచిలీపట్నం మంజూరు (1750)ను, తన అధికారి బుస్సీ ద్వారా ఉత్తర సర్కారులను (1753) సంపాదించాడు. 1754లో గోదేహూ ఆయన స్థానంలోకి వచ్చాడు. ఆయన ఫ్రాన్స్‌లో పేదరికంలో చనిపోయాడు.

Compagnie des Indes (ఫ్రెంచి ఇండియా కంపెనీ) వ్యాపార స్థావరాలను ప్రాదేశిక శక్తిగా మార్చిన ఫ్రెంచి గవర్నర్ జోసెఫ్ ఫ్రాంస్వా డూప్లే.12 తెలుగు దేశంలో భూమి మంజూరు పొందిన మొదటి యూరోపియన్ కూడా ఆయనే.12

Rulers of India (భారత పాలకులు) వరుస (1890)లో ఆయన జీవిత చరిత్ర రాసిన జి. బి. మాల్లెసన్ (G. B. Malleson) ఆయన “1697లో లాండ్రెసీలో జన్మించాడు” అని చెబుతారు.3 ఆయన ఒక ఫార్మర్ జనరల్ (రాజ పన్నులు వసూలు చేసే అధికారి), ఇండియా కంపెనీ డైరెక్టర్ కొడుకు.3 ఆయన 1730 నుంచి చందర్‌నగర్ గవర్నర్ అని దక్షిణ భారత గెజిటీర్ (1855) చెబుతుంది.45 1742 నుంచి ఆయన ఇతర ఫ్రెంచి స్థావరాలతో పాటు పాండిచ్చేరి గవర్నర్.45 ఫ్రెంచి ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ చూడండి.

మచిలీపట్నం, సర్కారులు

1748 తర్వాత నిజాం సింహాసనం కోసం యుద్ధం మొదలైనప్పుడు, డూప్లే ముజఫర్ జంగ్‌కు మద్దతు ఇచ్చాడు. ఆయన నుంచి మచిలీపట్నం (అప్పుడు మసులిపటం), దాని ప్రాంతం మంజూరును పొందాడు. నాసిర్ జంగ్ మచిలీపట్నం, యానాంలలోని ఫ్రెంచి ఫ్యాక్టరీలను (వ్యాపార కేంద్రాలను) స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.1678 దీని తర్వాత 1750లో డూప్లే పాండిచ్చేరిలో ఉన్న రెండు ఓడలలో రహస్యంగా సైన్యాన్ని ఎక్కించి, ఆ ప్రదేశాన్ని తీసుకోవడానికి పంపాడు.1678 అంతా సిద్ధమైన తర్వాతే ఆయన తన రహస్య మండలిని పిలిచాడని కృష్ణా మాన్యువల్ చెబుతుంది.1678

1750 డిసెంబర్‌లో ముజఫర్ జంగ్ సుబేదార్ (దక్కన్ పాలకుడు) అయినప్పుడు, మచిలీపట్నం, దివిల మంజూరును ధృవీకరించాడు.9 ఆయన “ఎం. డూప్లేను కృష్ణాకు దక్షిణాన ఉన్న దేశమంతటికీ గవర్నర్‌గా కూడా చేశాడు” అని కృష్ణా మాన్యువల్ చెబుతుంది.9

సలాబత్ జంగ్ నిజాంపట్నం, కొండవీడు (అప్పుడు కొండవిడ్), నరసాపురం భూములను జోడించాడు.2 ఆయన స్వయంగా డూప్లేకు శ్రీకాకుళం (అప్పుడు చికాకోల్) జిల్లాలో ఒక భూభాగాన్ని ఇచ్చాడు.2 1753లో కంపెనీ కోసం నాలుగు సర్కారులను గెలుచుకున్న అధికారి చార్లెస్ డి బుస్సీ.9 డూప్లే ముజఫర్ జంగ్‌తో పంపిన ఫ్రెంచి సైన్యానికి నాయకత్వం వహించడానికి బుస్సీ స్వచ్ఛందంగా ముందుకు వచ్చాడు.9

ఫ్రాన్స్‌కు వెనక్కి పిలుపు, మరణం

ఫ్రాన్స్‌లో కంపెనీ, రాజు మంత్రులు “తమకు కీర్తినీ లాభాన్నీ తెచ్చిపెట్టని” దూరపు యుద్ధంతో విసిగిపోయారు. తన స్థానంలో వేరొకరిని నియమించారని డూప్లేకు తెలిసింది.1011 ఆయన వారసుడు గోదేహూ (Godeheu) ఆయనను వెనక్కి పిలిచే ఆదేశంతో 1754 ఆగస్టు 1న పాండిచ్చేరి దగ్గర లంగరు వేశాడు.1011

డూప్లే స్వభావం “అలాంటి శాంతియుత కార్యకలాపాలను (అంటే శాంతియుత వ్యవహారాలను) ఆయనకు అప్పగించలేనంతగా అందరికీ బాగా తెలుసు” కాబట్టి గోదేహూను పంపారని దక్షిణ భారత గెజిటీర్ చెబుతుంది.5 చనిపోవడానికి మూడు రోజుల ముందు రాసిన ఆయన జ్ఞాపకాల పత్రాన్ని మాల్లెసన్ ఉదహరిస్తారు: “ఆసియాలో నా దేశాన్ని సంపన్నం చేయడానికి నా యవ్వనాన్ని, నా సంపదను, నా జీవితాన్ని త్యాగం చేశాను.” ఆయన డూప్లే మరణాన్ని 1764 నవంబర్ 10 నాటిదిగా చెబుతారు.1213

Footnotes

  1. Gordon Mackenzie, A Manual of the Kistna District (1883), p. 44 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  2. G. B. Malleson, History of the French in India (1868), p. 275 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  3. G. B. Malleson, Dupleix (Rulers of India, 1890), p. 35 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  4. A Gazetteer of Southern India, with the Tenasserim Provinces and Singapore (1855), p. 310 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  5. Gazetteer of Southern India (1855), p. 311 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  6. Mackenzie, Kistna District (1883), p. 45 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  7. Malleson, French in India (1868), p. 252 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  8. Malleson, French in India (1868), p. 253 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  9. Mackenzie, Kistna District (1883), p. 46 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  10. Malleson, Dupleix (1890), p. 156 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  11. Malleson, Dupleix (1890), p. 158 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  12. Malleson, Dupleix (1890), p. 164 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  13. Malleson, Dupleix (1890), p. 165 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

చిత్రాలు

రాజవంశాలు

ఫ్రెంచి ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ

క్రీ.శ. 1750–1759

తెలుగు దేశంలో ఫ్రెంచి కంపెనీ (Compagnie des Indes). అది 1669 నుండి మచిలీపట్నంలో, 1750కి ముందు నుండి యానాంలో వ్యాపారం చేసింది. డూప్లే, బుస్సీ నిజాములు ముజఫర్ జంగ్, సలాబత్ జంగ్ సింహాసనం ఎక్కడానికి సహాయం చేశారు. దానికి బదులుగా దక్కన్‌లో బుస్సీ సైన్యం ఖర్చు కోసం కంపెనీకి మచిలీపట్నం, దాని ప్రాంతం (1750), కొండవీడు ప్రాంతం (1751–52), ముస్తఫానగర్ (కొండపల్లి), ఏలూరు, రాజమహేంద్రవరం, శ్రీకాకుళం అనే నాలుగు ఉత్తర సర్కారులు (1753) లభించాయి. బుస్సీ విజయనగరం రాజా, జమీందారుల ద్వారా సర్కారులను పాలించాడు. 1757లో అతను బొబ్బిలిని నాశనం చేసి, ఇంగ్లీషు ఫ్యాక్టరీలను తీసుకున్నాడు. 1758 డిసెంబర్‌లో చందుర్తి (Condore) వద్ద కల్నల్ ఫోర్డ్ విజయం, 1759 ఏప్రిల్‌లో అతను మచిలీపట్నాన్ని దాడి చేసి పట్టుకోవడం తీరంలో ఫ్రెంచి పాలనను ముగించాయి. 1759 మే ఒప్పందం ద్వారా సలాబత్ జంగ్ ఫ్రెంచివారిని దక్కన్ నుండి బయటకు నెట్టాడు. అనేకసార్లు తీసుకుని తిరిగి ఇచ్చిన యానాం 1954 వరకు ఫ్రెంచివారి దగ్గరే ఉంది.

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (4)
  1. G. B. Malleson, Dupleix (Rulers of India) (opens in a new tab), Clarendon Press, Oxford, 1890, pp. 35, 156, 158, 164–165. [Public domain]
  2. G. B. Malleson, History of the French in India, from the Founding of Pondichery in 1674 to the Capture of that Place in 1761 (opens in a new tab), Longmans, Green and Co., London, 1868, pp. 252–253, 275. [Public domain]
  3. Gordon Mackenzie, A Manual of the Kistna District in the Presidency of Madras (opens in a new tab), Government of Madras (Lawrence Asylum Press), 1883, pp. 44–46. [Public domain]
  4. Pharoah and Co. (comp.), A Gazetteer of Southern India, with the Tenasserim Provinces and Singapore (opens in a new tab), Pharoah and Co., Madras, 1855, pp. 310–311. [Public domain]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: