సురవరం ప్రతాపరెడ్డి

మహబూబ్‌నగర్ జిల్లా ఆలంపూర్ తాలూకాకు చెందిన హైదరాబాద్ రాష్ట్ర తెలుగు రచయిత, సంపాదకుడు, ప్రజా కార్యకర్త (1896–1953). 1925 నుంచి 1949 వరకు ఆయన గోలకొండ పత్రికను స్థాపించి, సంపాదకత్వం వహించారు. 1930లో జోగిపేటలో మొదటి ఆంధ్ర మహాసభకు అధ్యక్షత వహించారు. సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం పొందిన తెలుగు ప్రజల సాంఘిక చరిత్రను రాశారు.

ఒక్క చూపులో

సురవరం ప్రతాపరెడ్డి హైదరాబాద్‌లో తెలుగు పండితుడు, న్యాయవాది, వార్తాపత్రిక సంపాదకుడు. ఆయన 1896లో మహబూబ్‌నగర్ జిల్లా ఆలంపూర్ తాలూకాలోని ఇటిక్యాలపాడులో పుట్టారు.¹

1925లో ఆయన గోలకొండ పత్రికను స్థాపించి, 1949 వరకు దానికి సంపాదకత్వం వహించారు. అది నిజాం ప్రభుత్వాన్ని నిర్భయంగా విమర్శించిందని Who's Who చెబుతుంది. 1930 మార్చిలో జోగిపేటలో జరిగిన మొదటి ఆంధ్ర మహాసభకు ఆయన అధ్యక్షత వహించారు.^1,3

ఆయన అత్యంత ప్రసిద్ధ పుస్తకం 1949లో ప్రచురించిన తెలుగు ప్రజల సాంఘిక చరిత్ర ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర. దానికి 1955లో సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం లభించింది. ఆయన 1953లో మరణించారు.³

సురవరం ప్రతాపరెడ్డి హైదరాబాద్లో తెలుగు పండితుడు, న్యాయవాది, వార్తాపత్రిక సంపాదకుడు.¹ ఆయన 1896లో మహబూబ్‌నగర్ జిల్లా ఆలంపూర్ తాలూకాలోని ఇటిక్యాలపాడులో పుట్టారు.¹ దాదాపు 25 సంవత్సరాలు ఆయన పత్రిక గోలకొండ పత్రిక నిజాం ప్రభుత్వాన్ని విమర్శించింది.¹ ఈ పేజీలో చాలా భాగానికి ఆధారం 1980లో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రచురించిన Who’s Who of Freedom Struggle in Andhra Pradesh (ఆంధ్రప్రదేశ్ స్వాతంత్ర్య పోరాట ప్రముఖులు)లోని ఒక చిన్న నమోదు.¹

గోలకొండ పత్రిక, 1925–1949

ఆయన నారాయణరెడ్డి కొడుకు.¹ ఆయన బి.ఎ., బి.ఎల్. పట్టాలు పొంది, ప్లీడర్‌గా (న్యాయవాదిగా) పని చేశారు.¹ ఆయన తెలుగు, సంస్కృత పండితుడు.¹

1925లో ఆయన హైదరాబాద్‌లో వారానికి రెండుసార్లు వచ్చే గోలకొండ పత్రికను స్థాపించారు.¹ 1949 వరకు ఆయన దానికి సంపాదకత్వం వహించారు.¹ అది నిర్భయంగా నిజాం ప్రభుత్వాన్ని విమర్శించిందని Who’s Who చెబుతుంది.¹

ఆంధ్ర మహాసభ, 1930

1930లో హైదరాబాద్ రాష్ట్ర తెలుగు సంఘం ఆంధ్ర జన సంఘం మెదక్ జిల్లాలోని జోగిపేటలో సమావేశమైంది.² అక్కడ అది ఆంధ్ర మహాసభగా మారింది.² 1930 మార్చిలో జోగిపేటలో జరిగిన ఈ మొదటి ఆంధ్ర మహాసభకు ప్రతాపరెడ్డి అధ్యక్షుడని Who’s Who చెబుతుంది.¹³

ఆయన ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్ సమావేశానికి, 23వ ఆంధ్ర దేశ గ్రంథాలయ సమావేశానికి కూడా అధ్యక్షత వహించారు.³ 1940లో ఆయన విజ్ఞాన వర్ధినీ పరిషత్తును స్థాపించారు.³

1948 తర్వాత

1951 నవంబరులో ఆయన వారానికి మూడుసార్లు వచ్చే ప్రజావాణి అనే తెలుగు పత్రికను ప్రారంభించారు.³ 1952 మార్చి నుంచి ఆయన హైదరాబాద్ శాసనసభ సభ్యుడు.³ 1952–53లో స్వాతంత్ర్య ఉద్యమ చరిత్ర కోసం హైదరాబాద్ రాష్ట్ర కమిటీలో కూడా ఆయన ఉన్నారు.³ ఆయన 1953లో మరణించారు.³

ఆయన రచనలు

సాహిత్యం, చరిత్ర, భాషపై ఆయన తెలుగులో అనేక పుస్తకాలు రాశారు.³ వాటిలో బాగా పేరుపొందినది 1949లో ప్రచురించిన ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర (తెలుగు ప్రజల సాంఘిక చరిత్ర).³ దానికి 1955లో సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం వచ్చింది.³ Who’s Who పేర్కొన్న ఇతర రచనలు హిందువుల పండుగలు (1953), రామాయణ విశేషములు (1957).³

Sarojini Regani (ed.), Who’s Who of Freedom Struggle in Andhra Pradesh, Vol. II (1980), p. 385 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸ ↩⁹ ↩¹⁰ ↩¹¹
Sarojini Regani, Highlights of the Freedom Movement in Andhra Pradesh (1956), p. 179 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩²
Regani (ed.), Who’s Who, Vol. II (1980), p. 386 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸ ↩⁹ ↩¹⁰ ↩¹¹

గోలకొండ పత్రిక, 1925–1949

ఆంధ్ర మహాసభ, 1930

1948 తర్వాత

ఆయన రచనలు

Footnotes

ఆధారసూచికలు