తమ్ముసిద్ధి అరుళాళ పెరుమాళ్ శాసనం, 1205–06

కాంచీపురంలోని అరుళాళ పెరుమాళ్ (వరదరాజ) ఆలయంలో 'కొండ' అని పిలిచే వేదిక అడుగున గ్రంథ అక్షరాల్లో ఉన్న సంస్కృత శాసనం. శక 1127 (1205–06) లో నెల్లూరులో అభిషిక్తుడైన తర్వాత తెలుగు చోడ రాజు తమ్ముసిద్ధి ముత్తియంపాక్క గ్రామాన్ని దేవునికి ఇచ్చాడని అది నమోదు చేస్తుంది. అది అతని తండ్రి బిరుదు గండగోపాల పేరును, అతని అభిషేక స్థలాన్ని చెబుతుంది.

ఒక్క చూపులో

గ్రంథ అక్షరాల్లో ఉన్న ఈ సంస్కృత శాసనం కాంచీపురంలోని అరుళాళ పెరుమాళ్ ఆలయంలో కొండ అని పిలిచే రాతి వేదిక అడుగున ఉంది. 1903లో ఇ. హుల్ష్ ఇచ్చిన సిరా నకళ్ల నుండి హెచ్. లూడర్స్ దానిని సంపాదకత్వం వహించారు. ఒక చిన్న భాగం తప్ప అంతా పద్యంలో ఉంది.¹

శక 1127 (1205–06) లో తెలుగు చోడ రాజు తమ్ముసిద్ధి ముత్తియంపాక్క గ్రామాన్ని ఆలయ దేవునికి ఇచ్చాడు. నెల్లూరు పట్టణంలో తన అభిషేకం జరుపుకున్న తర్వాత అతను ఆ దానం చేశాడు. లూడర్స్ ఆ గ్రామాన్ని గుర్తించలేకపోయారు.¹

శాసనం తమ్ముసిద్ధి తండ్రి బిరుదును, తమ్ముసిద్ధి పట్టాభిషేకం జరిగిన సమయాన్ని, స్థలాన్ని ఇస్తుందని లూడర్స్ గుర్తించారు. అది తమ్ముసిద్ధిని మహారాజు మన్మసిద్ధి తమ్ముడు అని పిలుస్తుంది. నెల్లూరులో తమ్ముసిద్ధి పట్టాభిషేకం కోసం సూయెల్ కాలానుక్రమ చరిత్ర దీనిని ఉదహరిస్తుంది.^1,3

A tall white temple gateway tower with many tiers of sculpture above a dark stone base, with a smaller golden-roofed shrine and a few people in the paved court in front. · Ssriram mt (opens in a new tab) · CC BY-SA 4.0 (opens in a new tab)

శాసనం

“కొండ” (మలై) అని పిలిచే రాతి వేదిక ఉత్తర గోడ అడుగున ఈ రికార్డు చెక్కబడి ఉంది.¹ ఆ వేదిక కాంచీపురం (అప్పుడు కాంజీవరం) లోని అరుళాళ పెరుమాళ్ ఆలయంలో ఉంది.¹ ఈ రికార్డు 1893 మద్రాసు శాసన సేకరణలో నం. 35.¹

అది అర అంగుళం నుండి ఒకటి ముప్పావు (1¾) అంగుళాల ఎత్తున్న గ్రంథ అక్షరాల్లో రాయబడింది.¹ దాని భాష సంస్కృతం. ఒక చిన్న భాగం తప్ప అంతా పద్యంలో ఉంది.¹ 1903లో ఇ. హుల్ష్ ఇచ్చిన సిరా ఎస్టాంపేజుల (సిరా నకళ్ల) నుండి హెచ్. లూడర్స్ దానిని సంపాదకత్వం వహించి ప్రచురించారు.¹

విషయం

లూడర్స్ దాని విలువను సంగ్రహించారు.¹ అది “తమ్ముసిద్ధి తండ్రి ఎఱసిద్ధి బిరుదును, తమ్ముసిద్ధి పట్టాభిషేక కాలాన్ని, స్థలాన్ని సందర్భవశాత్తు పేర్కొనడం ద్వారా మన జ్ఞానాన్ని సుసంపన్నం చేస్తుంది”.¹

శక సంవత్సరం 1127 (1205–06) లో రాజు తమ్ముసిద్ధి “పంటరాష్ట్ర ముఖ్య కేంద్రమైన ముత్తియంపాక్క గ్రామాన్ని హస్తిశైల ప్రభువైన దేవునికి సమర్పించాడు”.¹ ఈ దేవుడు అరుళాళ పెరుమాళ్ ఆలయ దేవుడు.¹ రికార్డు తమ్ముసిద్ధిని “గండగోపాలుని, శ్రీదేవి కుమారుడు, మహారాజు మన్మసిద్ధి తమ్ముడు” అని పిలుస్తుంది.¹ అతను “నెల్లూరు పట్టణంలో తన అభిషేకం జరుపుకుని” దానం చేశాడు.¹ లూడర్స్ ముత్తియంపాక్కను గానీ పంటరాష్ట్రాన్ని గానీ గుర్తించలేకపోయారు.¹

వంశావళి

ఈ విషయాలు తప్ప లూడర్స్‌కు కొత్తది తక్కువే కనిపించింది.¹ నాలుగు శ్లోకాలు పౌరాణిక పూర్వీకులను పొగుడుతాయి: బ్రహ్మ, సగరుడు, భగీరథుడు, కుశుడు.¹ వంశావళి తిలుంగవిద్య, నల్లసిద్ధిలను వదిలేస్తుంది. బెత్త అనే పేరును అంతటా వెత్త అని రాశారు.¹

అదే సంపుటంలో హుల్ష్ ఈ రికార్డును అదే ఆలయంలోని శక 1156 (శక అనేది సంవత్సరాలు లెక్కించే ఒక భారతీయ పద్ధతి) నాటి రికార్డుతో కలిపి జాబితా చేశారు.² ఆ రికార్డు అదే కుటుంబపు తర్వాతి నాయకుడు చోళ తిక్కనిది.²

ప్రాముఖ్యం

నెల్లూరులో తమ్ముసిద్ధి అభిషేకానికి ఈ శాసనమే సాక్ష్యం. కాబట్టి 1205 నాటికి నెల్లూరు అతని కుటుంబ స్థానం అనడానికి కూడా ఇదే సాక్ష్యం. నెల్లూరులో తమ్ముసిద్ధి పట్టాభిషేకం కోసం సూయెల్ కాలానుక్రమ చరిత్ర దీనిని ఉదహరిస్తుంది.¹³ తమ్ముసిద్ధి, నెల్లూరు, పొత్తపి, నెల్లూరు తెలుగు చోడులు చూడండి.

H. Lüders, “Two Further Inscriptions of Tammusiddhi”, Epigraphia Indica VII (1903), p. 152 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸ ↩⁹ ↩¹⁰ ↩¹¹ ↩¹² ↩¹³ ↩¹⁴ ↩¹⁵ ↩¹⁶ ↩¹⁷
E. Hultzsch, “Arulala-Perumal Inscription of Prataparudra; Saka-Samvat 1238”, Epigraphia Indica VII (1903), p. 129 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩²
Robert Sewell, The Historical Inscriptions of Southern India (1932), p. 129 (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩

చిత్రాలు

కాంచీపురం వరదరాజ (అరుళాళ పెరుమాళ్) ఆలయ గోపురంఫోటో · 2016

శాసనం

విషయం

వంశావళి

ప్రాముఖ్యం

Footnotes

చిత్రాలు

ఆధారసూచికలు