ప్రచురితమైన ఆధారాలతో నిర్మించిన కొత్త సైట్. ఏదైనా పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి
తెలుగు చరిత్రTelugu History

రెండవ నందివర్మ పెదవేగి తామ్రశాసనం

శాలంకాయన రాజు రెండవ నందివర్మ 10వ పాలనా సంవత్సరపు సంస్కృత రాగి రేకుల దానపత్రం. ఏలూరుకు ఉత్తరాన పెదవేగి దగ్గర అది దొరికింది. 1924లో మొదట ప్రచురితమైంది. అది నాలుగు గ్రామాలలో భూమిని ఒక విష్ణు ఆలయానికి ఇస్తుంది. వేంగికి చెందిన హస్తివర్మతో మొదలయ్యే దాని నాలుగు తరాల వంశావళి ఆ వంశ చరిత్రకు వెన్నెముక.

శాలంకాయన దానపత్రాలన్నింటిలో అతి పొడవైన వంశావళిని పెదవేగి రేకులు ఇస్తాయి. అవి వేంగి రాజుల నాలుగు తరాల పేర్లు ఇస్తాయి.12 శాలంకాయనులకు, సముద్రగుప్తుడి అలహాబాద్ శాసనంలో కనిపించే వేంగికి చెందిన హస్తివర్మకు మధ్య మొదటి లంకెను అవే కలిపాయి.12

కనుగొనడం, సంచికలు

ఏలూరు (అప్పుడు ఎల్లోర్)కు ఎనిమిది మైళ్లు ఉత్తరాన పెదవేగి దగ్గర రేకులు దొరికాయి.3 రాజమహేంద్రవరంలోని ప్రభుత్వ శిక్షణ కళాశాలకు చెందిన వి. విశ్వనాథ శర్మ (V. Viswanatha Sarma) వాటిని తెలుగు పత్రిక భారతికి పంపారు.3 1924 ఆగస్టులో ఎం. సోమశేఖర శర్మ (M. Somasekhara Sarma) భారతిలో తెలుగులో వాటిని సంపాదకత్వం వహించారు.3 1926లో సంపాదకుడి అనుమతితో ఆర్. సుబ్బారావు (R. Subba Rao) వాటిని ఇంగ్లీషులో Journal of the Andhra Historical Research Society (ఆంధ్ర చారిత్రక పరిశోధక మండలి పత్రిక)లో ప్రచురించారు.3

తర్వాత బి. వి. కృష్ణారావు (B. V. Krishna Rao) భారతి సంచికను సంపుటం I, నం. 8, పుటలు 110–22గా ఉదహరించారు.4 సుబ్బారావు వ్యాసంతో పాటు ప్రచురించిన చిత్రపటాల నుంచి డి. సి. సర్కార్ (D. C. Sircar) పాఠాన్ని మళ్లీ చదివారు.5 1935 నాటి తన పుస్తకానికి అనుబంధంగా ఆయన దాన్ని ముద్రించారు.5

ఐదు రేకులు ఉన్నాయి. ఒక్కొక్కటి సుమారు 6⅘ × 2⅒ అంగుళాలు. అవి 2½ అంగుళాల అడ్డం గల ఉంగరంపై ఉన్నాయి.3 మొదటి రేకుపై రెండవ వైపు మాత్రమే రాత ఉంది. చివరి రేకు రెండవ వైపున ఒకే పంక్తి ఉంది.3 మొత్తం 25 పంక్తులు మంచి స్థితిలో ఉన్నాయి.3 ముద్ర అస్పష్టంగా ఉందని చెప్పారు.3 కంతేరు రేకుల ముద్రపై ఒక ఎద్దు కనిపించింది కాబట్టి, సుబ్బారావు దాని బొమ్మను నంది అని భావించారు.3

విషయం

సుబ్బారావు అనువాదం “స్వస్తి!”తో, రాజు వంశావళితో మొదలవుతుంది.6 దాత అనేక యుద్ధాలలో విజయాలు సాధించిన “విజయ వేంగిపుర ప్రభువు మహారాజు హస్తివర్మ మునిమనవడు”.6 ఆయన అనేక రకాల దానాలు చేసిన “మహారాజు నందివర్మ మనవడు”.6 తన పరాక్రమంతో అనేక సామంతులను అదుపులో ఉంచిన “మహారాజు చండవర్మ పెద్ద కొడుకు”.6

దాత “చిత్రరథస్వామి దేవుడి పాదాలను పూజించే శాలంకాయన మహారాజు శ్రీ నందివర్మ”.6 ఆయన బప్ప భట్టారకుడి (పూజ్యుడైన తండ్రి) పాదాలకు భక్తుడు, “స్వయంగా పరమ భాగవతుడు”.6

రాజు ప్రలూర గ్రామస్తులతో మాట్లాడతాడు.6 తన పుణ్యం, కీర్తి పెరుగుదల కోసం ఆయన “మూడు లోకాల ప్రభువు” విష్ణుగృహస్వామి దేవుడికి సాగుచేయదగిన ఆలయ భూమి (దేవహల) ఇస్తాడు.768 అరుటోరె గొల్లలు దాన్ని సాగు చేయాలి.768 ఆ భూమి:768

  • అక్కడ పది నివర్తనాలు (భూమి కొలత)768
  • ముందూరులో పది768
  • చెంచెరువు, కంబురంచెరువులలో ఆరేసి768

“దేశపు సామంత పాలకులు, రెవెన్యూ అధికారులు, ప్రభువులు, రాజ సేవకులు” ఆ దానాలను అన్ని బాధ్యతల నుంచి విముక్తంగా ఉంచాలి.6 దానపత్రం తేదీ పాలన పదవ సంవత్సరంలో శ్రావణ శుద్ధ పాడ్యమి.6 అమలుదారు ములకూరు భోజకుడు.968 లేఖకుడు రహస్య అధికారి (రహస్యాధికృత) కటికూరి.968

సుబ్బారావు లిప్యంతరీకరణలో, సర్కార్ పఠనంలో గ్రామం ప్రలూర. మసూలీపటం (ఇప్పుడు మచిలీపట్నం) తాలూకాలో టాలెమీ (Ptolemy) Geography (భూగోళ శాస్త్రం)లోని “పౌలౌర” అది కావచ్చని సుబ్బారావు సూచించారు.1011 మద్రాసు శాసన కార్యాలయం మూడు ప్రదేశాలను గుర్తించిందని సర్కార్ నివేదించారు.8 అది ముందురను ముందూరుగా, కంబురంచెరువను కొమ్మెరగా భావించింది. రెండూ ఏలూరు తాలూకాలో ఉన్నాయి.8 అది అరుటోరను గుడివాడ తాలూకాలోని ఒక గ్రామంలో ఉంచింది.8 ముందూరు, కంబురంచెరువు ఏలూరు తాలూకాలో ఇంకా ఉన్నాయని సుబ్బారావు అప్పటికే గుర్తించారు.12

ప్రాముఖ్యం

1924కు ముందు హస్తివర్మ అలహాబాద్ శాసనం నుంచి మాత్రమే తెలుసు.1 ఆయన పేరు మరే శాలంకాయన దానపత్రంలోనూ దొరకలేదని సుబ్బారావు గమనించారు.12 ఆయన ఆ ఇద్దరు రాజులను ఒకరిగా గుర్తించారు.12 సర్కార్, కె. ఆర్. సుబ్రహ్మణ్యన్ (K. R. Subramanian) ఆ గుర్తింపును అంగీకరించారు.1314 హస్తివర్మ (శాలంకాయన) పేజీ చూడండి.

నందివర్మ అనే రాజు ఇచ్చిన మరో శాలంకాయన దానపత్రమైన కొల్లేరు రేకులను ఎవరు జారీ చేశారో కూడా ఈ రేకులు తేల్చాయి.15 రెండు దానపత్రాలూ తమ దాతను చండవర్మ పెద్ద కొడుకుగా పిలుస్తాయి.15 రెండూ ములకూరు భోజకుడిని అమలుదారుగా పేర్కొంటాయి.9 అందువల్ల సర్కార్, సుబ్రహ్మణ్యన్ రెండు దానపత్రాల దాతను ఒకే రాజు, రెండవ నందివర్మగా భావించారు.1514

పరమ-భాగవత (విష్ణువు పరమ భక్తుడు) అనే బిరుదుతో పాటు విష్ణుగృహస్వామికి భూదానం, రెండవ నందివర్మ వైష్ణవుడు అని సర్కార్‌కు నమ్మకం కలిగించింది.161718 తర్వాతి శాలంకాయనులు బహుశా విష్ణు ఆరాధన వైపు మళ్లారని సుబ్బారావు కూడా భావించారు.161718

Footnotes

  1. Subba Rao, “Pedavegi Copper-plates” (1926), p. 93 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  2. Subba Rao, “Pedavegi Copper-plates” (1926), p. 94 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  3. R. Subba Rao, “Pedavegi Copper-plates of Nandivarman II”, Journal of the Andhra Historical Research Society I, pt. 2 (1926), p. 92 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9

  4. B. V. Krishna Rao, “Two Salankayana Charters from Kanukollu”, Epigraphia Indica XXXI (1955–56, publ. 1960), p. 8, note 1 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  5. D. C. Sircar, The Successors of the Satavahanas in the Eastern Deccan (1935), p. 81, Appendix B (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  6. Subba Rao, “Pedavegi Copper-plates” (1926), p. 105, translation (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9 ↩10 ↩11 ↩12 ↩13 ↩14 ↩15 ↩16 ↩17

  7. Subba Rao, “Pedavegi Copper-plates” (1926), p. 103, text (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6

  8. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 95 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9 ↩10 ↩11

  9. Subba Rao, “Pedavegi Copper-plates” (1926), p. 104, text and note 11 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  10. Subba Rao, “Pedavegi Copper-plates” (1926), p. 102, text and note 3 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  11. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 94 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  12. Subba Rao, “Pedavegi Copper-plates” (1926), p. 95 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  13. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 70 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  14. K. R. Subramanian, Buddhist Remains in Andhra and the History of Andhra between 225 and 610 A.D. (1932), p. 90 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  15. D. C. Sircar, The Successors of the Satavahanas in Lower Deccan (1939), p. 68 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  16. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 84 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  17. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 85 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  18. Subba Rao, “Pedavegi Copper-plates” (1926), p. 97 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

చిత్రాలు

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (5)
  1. Not Available, The Andhra Historical Research Society, Rajahmundry, Vol.1,pt.2 (opens in a new tab), 1926, pp. 92–105. R. Subba Rao, Pedavegi Copper-plates of Nandivarman II, edition in English after M. Somasekhara Sarma's Telugu edition in Bharati, August 1924. [Public domain]
  2. D. C. Sircar, The Successors of the Satavahanas in Lower Deccan (opens in a new tab), University of Calcutta, 1939, pp. 68, 70, 84–85, 94–95. Cite-only; paraphrased. [All rights reserved (cited, not reproduced)]
  3. D. C. Sircar, The Successors of the Satavahanas in the Eastern Deccan (opens in a new tab), University of Calcutta (Journal of the Department of Letters), 1935, pp. 81–83. Appendix B, text of the plates. Cite-only. [All rights reserved (cited, not reproduced)]
  4. N. Lakshminarayan Rao and D. C. Sircar (eds.), Epigraphia Indica, Vol. XXXI (1955–56) (opens in a new tab), Archaeological Survey of India, 1960, pp. 8. B. V. Krishna Rao, Two Salankayana Charters from Kanukollu; paraphrased. [Public domain in India]
  5. K. R. Subramanian, Buddhist Remains in Andhra and the History of Andhra between 225 and 610 A.D. (opens in a new tab), Madras (with a foreword by G. Jouveau-Dubreuil), 1932, pp. 90. K. R. Subramanian. Cite-only; paraphrased. [All rights reserved (cited, not reproduced)]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: