ప్రచురితమైన ఆధారాలతో నిర్మించిన కొత్త సైట్. ఏదైనా పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి
తెలుగు చరిత్రTelugu History

ఫ్రాన్సిస్ ఫోర్డ్

1758లో క్లైవ్ బెంగాల్ నుంచి పంపిన 39వ ఫుట్ రెజిమెంట్‌కు చెందిన ఐరిష్ అధికారి. 1758 డిసెంబర్ 9న ఆయన పిఠాపురం దగ్గరి కొండూరు (చందుర్తి) వద్ద కాన్‌ఫ్లాన్స్ నాయకత్వంలోని ఫ్రెంచి వారిని చెల్లాచెదురు చేశాడు. 1759 ఏప్రిల్‌లో మసులిపటంపై దాడి చేసి పట్టుకున్నాడు. ఈ విధంగా ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ కోసం ఫ్రెంచి వారి నుంచి ఉత్తర సర్కారులను గెలుచుకున్నాడు. అంతకు ముందు ఆయన నెల్లూరుపై విఫలమైన దాడి (1757)లో ఇంగ్లీషు దళానికి నాయకత్వం వహించాడు. 1769లో ఆయనను కంపెనీ సూపర్‌వైజర్లలో ఒకరిగా నియమించారు. ఆ సంవత్సరం చివరలో కేప్ నుంచి బయలుదేరిన అరోరా యుద్ధనౌక కనిపించకుండా పోయినప్పుడు ఆయన సముద్రంలో గల్లంతయ్యాడు.

1758–59లో తెలుగు తీరాన్ని ఫ్రెంచి వారి నుంచి తీసుకున్న దండయాత్రకు నాయకత్వం వహించిన ఇంగ్లీషు సేనాధిపతి ఫ్రాన్సిస్ ఫోర్డ్.12 కల్నల్ లయనెల్ ఫోర్డ్ (Lionel Forde) ఆయన గురించి ఒక జ్ఞాపకాల గ్రంథం రాశారు. అది 1910లో ప్రచురితమైంది.3 ఫ్రాన్సిస్ “కౌంటీ డౌన్‌లోని సీఫోర్డ్‌కు చెందిన మాథ్యూ ఫోర్డ్ రెండవ కొడుకు” అని ఆయన చెబుతారు.3 అక్కడ సేవ చేసిన మొదటి రాజ రెజిమెంట్ అయిన 39వ ఫుట్‌లో కెప్టెన్‌గా ఫ్రాన్సిస్ 1754 సెప్టెంబర్‌లో భారతదేశానికి వచ్చాడు.3

చరిత్రలో ఆయన మొదట 1757లో కనిపిస్తాడు.456 ఆ సంవత్సరం ఆర్కాటు నవాబు నెల్లూరులో ఉన్న తన సోదరుడు నజీబుల్లాకు వ్యతిరేకంగా ఇంగ్లీషువారి సాయం కోరాడు.456 ఫోర్డ్ ఇంగ్లీషు దళానికి నాయకత్వం వహించాడు. ఆ దళం పట్టణాన్ని తీసుకోలేకపోయింది.456 నజీబుల్లా ఖాన్ చూడండి.

కొండూరు, మసులిపటం

1758లో కలకత్తాలో ఉన్న క్లైవ్ ఫోర్డ్‌ను “ఫిరంగి దళంతో సహా 500 మంది యూరోపియన్లు, 2000 మంది సిపాయిలు, 100 మంది లస్కర్లు” (భారతీయ సైనికులు, నావికులు)తో సముద్ర మార్గంలో ఉత్తర సర్కారుల (ఉత్తర తీర జిల్లాలు)కు పంపాడు.71 ఫ్రెంచి వారికి వ్యతిరేకంగా ఫోర్డ్ విజయనగరం రాజాతో కలవాలి.71

1758 డిసెంబర్ 9న, ఓర్మ్ (Orme) కొండూరు అని పిలిచే గ్రామం దగ్గర, ఆయన కాన్‌ఫ్లాన్స్ నాయకత్వంలోని ఫ్రెంచి సైన్యాన్ని ఎదుర్కొని చెల్లాచెదురు చేశాడు.89 “ఇంతకంటే సంపూర్ణ విజయం ఉండదు” అని ఓర్మ్ చెబుతారు.89 మరుసటి రోజు ఆయన సిపాయిలు రాజమండ్రిని తీసుకున్నారు.910 గోదావరి గెజిటీర్ కొండూరును పిఠాపురం దగ్గరి చందుర్తిగా గుర్తిస్తుంది.11

ఫోర్డ్ 1759 మార్చి 6న మచిలీపట్నం (అప్పుడు మసులిపటం) చేరాడు.21213 ఆయన మందుగుండు దాదాపు అయిపోయింది. సలాబత్ జంగ్ సైన్యం దగ్గరకు వస్తోంది.21213 సముద్ర మార్గంలో వెనక్కి వెళ్లడం కంటే కోటపై దాడి చేయాలని ఆయన నిర్ణయించాడు. వెనక్కి వెళ్లడాన్ని ఆయన “భరించలేని అవమానంగా … భావించాడు” అని ఓర్మ్ చెబుతారు.21213 ఏప్రిల్ 7–8 రాత్రి కోట పడిపోయింది. ఫోర్డ్ దగ్గర ఉన్న మనుషుల కంటే బందీలే ఎక్కువ.21213 చందుర్తి, మచిలీపట్నం చూడండి.

మే 12న (ఓర్మ్ తేదీ) ఇంగ్లీషువారికి మచిలీపట్నం ప్రాంతాన్ని ఇచ్చి, ఫ్రెంచి వారిని దక్కన్ నుంచి బయటకు నెట్టే ఒప్పందంపై సలాబత్ జంగ్ సంతకం చేశాడు.1415 తన సోదరుడికి వ్యతిరేకంగా తనతో దండెత్తితే, మచిలీపట్నం దగ్గర ఒక జిల్లాను జాగీర్ (భూమి మంజూరు)గా ఇస్తానని సలాబత్ జంగ్ ఫోర్డ్‌తో అన్నాడని ఓర్మ్ చెబుతారు.1415 దానికి బదులు మిగిలిన ఫ్రెంచి సైన్యానికి వ్యతిరేకంగా సాయం చేయమని ఫోర్డ్ కోరాడు. ఇద్దరిలో ఎవరూ మరొకరి కోరిక తీర్చలేదు.1415

ఫోర్డ్ 1759 అక్టోబర్ 15న పాలనను జాన్ ఆండ్రూస్‌కు అప్పగించాడు.1617 ఆ నెల మధ్యలో ఆయన బెంగాల్‌కు ఓడలో బయలుదేరాడు.1617 అక్కడ 1759 నవంబర్‌లో చందర్‌నగర్, చిన్సురాల మధ్య ఉన్న బదారా దగ్గర ఆయన డచ్ సైన్యాన్ని ఓడించాడని లయనెల్ ఫోర్డ్ చెబుతారు.18 ఫ్రెంచి ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ, డచ్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ చూడండి.

మరణం

1769లో బెంగాల్‌కు కంపెనీ పంపిన ముగ్గురు సూపర్‌వైజర్లలో ఒకరిగా వాన్సిటార్ట్, స్క్రాఫ్టన్‌లతో పాటు ఫోర్డ్‌ను నియమించారు. వారు అరోరా యుద్ధనౌకలో బయలుదేరారు. అది 1769 డిసెంబర్ 6న కేప్ చేరింది.19 ఆ ఓడ 27న బయలుదేరి “మళ్లీ దాని గురించి ఏమీ వినిపించలేదు, ఓడలోని వారందరితో సహా సముద్రంలో మునిగిపోయింది”.19 ఫోర్డ్ సేవలు “ఉన్నవి ఉన్నట్లుగా, పూర్తిగా గుర్తింపు లేకుండా వదిలేయబడ్డాయి” అనే సర్ ఎ. అర్బత్‌నాట్ (A. Arbuthnot) ఫిర్యాదును ఆయన జీవిత చరిత్రకారుడు ఉదహరిస్తారు.19

Footnotes

  1. F. R. Hemingway, Madras District Gazetteers: Godavari, Vol. I (1907), p. 31 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  2. Hemingway, Godavari (1907), p. 32 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  3. Lionel Forde, Lord Clive’s Right-Hand Man: A Memoir of Colonel Francis Forde (1910), p. xi (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  4. Forde, Lord Clive’s Right-Hand Man (1910), p. xii (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  5. John A. C. Boswell, A Manual of the Nellore District (1873), p. 452 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  6. Boswell, Nellore District (1873), p. 454 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  7. Robert Orme, A History of the Military Transactions of the British Nation in Indostan, Vol. II (Madras reprint, 1861), p. 364 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  8. Orme, Military Transactions, Vol. II (1861), p. 377 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  9. Orme, Military Transactions, Vol. II (1861), p. 382 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  10. Orme, Military Transactions, Vol. II (1861), p. 383 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  11. Hemingway, Godavari (1907), p. 227, s.v. Chandurti (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  12. Orme, Military Transactions, Vol. II (1861), p. 483 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  13. Orme, Military Transactions, Vol. II (1861), p. 489 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  14. Orme, Military Transactions, Vol. II (1861), p. 492 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  15. Orme, Military Transactions, Vol. II (1861), p. 493 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  16. Gordon Mackenzie, A Manual of the Kistna District (1883), p. 70 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  17. Orme, Military Transactions, Vol. II (1861), p. 558 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  18. Forde, Lord Clive’s Right-Hand Man (1910), p. 136 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  19. Forde, Lord Clive’s Right-Hand Man (1910), p. 171 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

చిత్రాలు

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (5)
  1. Lionel Forde, Lord Clive's Right-Hand Man: A Memoir of Colonel Francis Forde (opens in a new tab), Nisbet and Co., London, 1910, xi–xii, 136, 171. [Public domain]
  2. Robert Orme, A History of the Military Transactions of the British Nation in Indostan, Vol. II (Madras reprint) (opens in a new tab), Pharoah and Co., Madras, 1861, pp. 364, 377–383, 483, 489, 492–493, 557–558. [Public domain]
  3. F. R. Hemingway, Madras District Gazetteers: Godavari, Vol. I (opens in a new tab), Government Press, Madras, 1907, pp. 31–32. [Public domain]
  4. Gordon Mackenzie, A Manual of the Kistna District in the Presidency of Madras (opens in a new tab), Government of Madras (Lawrence Asylum Press), 1883, pp. 70. [Public domain]
  5. John A. C. Boswell, A Manual of the Nellore District in the Presidency of Madras (opens in a new tab), Government of Madras, 1873, pp. 451–454. [Public domain]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: