తెలుగు చరిత్రTelugu History

గోవిందవర్మ (విష్ణుకుండిన)

గోవిందవర్మ విష్ణుకుండిన రాజు, ఒక మాధవవర్మ తండ్రి. పొలమూరు, మొదటి ఈపూరు ఫలకాలు అతన్ని మాధవవర్మ జనాశ్రయుని తండ్రిగా పేర్కొని, విక్రమాశ్రయ అనే బిరుదు ఇస్తాయి. 1968–69లో వెలుగులోకి వచ్చి 1974లో ప్రచురించబడిన నల్గొండ జిల్లా తుమ్మలగూడెం ఫలకాలు ఒక గోవిందవర్మను బౌద్ధ రాజుగా చూపిస్తాయి. అతని పట్టపురాణి ఇంద్రపురంలో ఒక విహారం కట్టించింది. ఈ శాసనాలన్నీ ఒకే రాజు గురించా, ఇద్దరి గురించా అనే విషయంలో పండితులు ఏకీభవించరు. అతని కాలం విషయంలో శతాబ్దానికి పైగా తేడా ఉంది.

గోవిందవర్మ విష్ణుకుండిన రాజు.12 తూర్పు చాళుక్యులకు ముందు కృష్ణా, గోదావరి ప్రాంతాన్నీ తెలంగాణలో కొంత భాగాన్నీ ఈ వంశం పాలించింది.12 అతని పేరు మూడు రకాల తామ్ర దానశాసనాల్లో కనిపిస్తుంది.132 అవన్నీ ఒకే రాజు గురించా అనే విషయంలో పండితులు ఏకీభవించరు.45

కొడుకు దానశాసనాల్లో

పొలమూరు ఫలకాలు వంశాన్ని విక్రమహేంద్రుని నుంచి అతని కొడుకు గోవిందవర్మ వరకు చెబుతాయి.1 మహారాజు మాధవవర్మ గోవిందవర్మకు “ప్రియ పుత్రుడు”.1 మాధవవర్మకు జనాశ్రయుడు అనే పేరు కూడా ఉంది.1 ఈ దానశాసనం గోవిందవర్మను విక్రమాశ్రయ అని పిలుస్తుందని డి. సి. సర్కార్ గుర్తించారు.4

మొదటి ఈపూరు ఫలకాలు కూడా గోవిందవర్మ కొడుకు మాధవవర్మ దానశాసనమే.3 అవి గోవిందవర్మను శ్రీపర్వత స్వామి పాదాలను ధ్యానించే విష్ణుకుండిన వంశపు మహారాజుగా పిలుస్తాయి.67 ఆవులు, బంగారం, భూమి ఎన్నో దానం చేసినందుకు అతన్ని పొగుడుతాయి.6 ఈపూరు, పొలమూరు ఫలకాలు ఒకే రాజువని, కాబట్టి వాటిలోని గోవిందవర్మ కూడా ఒకరేనని సర్కార్ అన్నారు.4

ఇంద్రపురంలో ఒక బౌద్ధ రాజు

నల్గొండ జిల్లా రామన్నపేట తాలూకాలోని తుమ్మలగూడెంలో రెండు సెట్ల రాగి రేకులు దొరికాయి.2 1974లో ఎస్. శంకరనారాయణన్ వాటిని ప్రచురించారు.2 మొదటి సెట్ మహారాజు గోవిందవర్మ 37వ పాలనా సంవత్సరం నాటిది. అది అతన్ని మహారాజు మాధవవర్మ కొడుకుగా, మహారాజు ఇంద్రవర్మ మనవడిగా చెబుతుంది.28

ఎన్నో దేవాలయాలనూ విహారాలనూ కట్టించినవాడిగా, భక్తుడైన బౌద్ధుడిగా ఒక పెద్ద ప్రశంసల వరుస అతన్ని వర్ణిస్తుంది.8 వైశాఖ పూర్ణిమ రోజు అతను ఎర్మదల, పెంకపరు అనే రెండు గ్రామాలను తన పట్టపురాణి పరమమహాదేవి కట్టించిన విహారానికి ఇచ్చాడు.8 తన తల్లిదండ్రుల, సమస్త జీవుల పుణ్యం కోసం అతను ఈ దానం చేశాడు.8 బుద్ధుని జననాన్నీ నిర్వాణాన్నీ బౌద్ధులు ఆ పూర్ణిమ రోజే జరుపుకుంటారని శంకరనారాయణన్ గుర్తుచేశారు.8

రెండో సెట్ రెండవ విక్రమేంద్రవర్మ 11వ పాలనా సంవత్సరం, శక 488 (566–67) నాటిది.28 అది బుద్ధుని బోధనపై విశ్వాసం ఉండి గొప్ప విహారాలు కట్టించిన మహారాజు గోవిందవర్మతో వంశవృక్షాన్ని మొదలుపెడుతుంది.910 సామంత కుటుంబాల్లో అగ్రగణ్యమైన పృథ్వీ మహారాజు కుటుంబం నుంచి వచ్చిన ఒక గోవిందరాజు రాణిని అది పొగుడుతుంది.9 ఈ గోవిందరాజు ఆ గోవిందవర్మేనని శంకరనారాయణన్ చూపించారు.9 ఆమె ఇంద్రపురంలో ఒక గొప్ప విహారం కట్టించింది.9 రెండవ విక్రమేంద్రవర్మ తన దానాన్ని అక్కడే చేశాడు.9

శక్రపురం అని కూడా పిలువబడే ఇంద్రపురం తుమ్మలగూడెం దగ్గరి ఇంద్రపాల గుట్ట అని శంకరనారాయణన్ గుర్తించారు.11 గోవిందవర్మ తాత ఇంద్రవర్మ ఈ నగరాన్ని కట్టించి తన పేరు పెట్టి ఉండవచ్చని ఆయన భావించారు.11 దానగ్రామం ఎర్మదల ఇప్పటి యెర్ర బలిగూడ అని గుర్తించారు.11

మొదటి సెట్ గురించి శంకరనారాయణన్ ఒక సందేహం కూడా వ్యక్తం చేశారు. దాని అక్షరాలూ భాషా రెండో సెట్ కాలానికి దగ్గరగా ఉన్నట్టు ఆయనకు అనిపించింది.12 వాడుకలో లేకుండాపోయిన పాత దానపత్రం ఆధారంగా రెండవ విక్రమేంద్రవర్మ కాలంలో విహారంలోని బౌద్ధ భిక్షువులు దాన్ని మళ్లీ తయారుచేసి ఉండవచ్చని ఆయన సూచించారు.12 అప్పటివరకు విష్ణుకుండినులు శైవులుగా, వైదిక మతాన్ని అనుసరించేవారిగా మాత్రమే తెలుసని ఆయన గుర్తుచేశారు. వారు బౌద్ధాన్ని కూడా ఆదరించారని ఈ ఫలకాలు చూపించాయి.12

హైదరాబాద్ చైతన్యపురిలో ఒక బండరాయిపై ఉన్న దాదాపు 5వ శతాబ్దపు చిన్న బ్రాహ్మీ శాసనం గోవింద విహారం పేరు చెబుతుంది.13 ప్రచురించిన నివేదిక దాన్ని గోవిందవర్మతో ముడిపెట్టలేదు.13

ఆధారాల్లో భిన్నాభిప్రాయాలు

  • గోవిందవర్మ ఒకరా, ఇద్దరా. సర్కార్ వంశవృక్షంలో విక్రమహేంద్రుని కొడుకు, గొప్ప మొదటి మాధవవర్మ తండ్రి అయిన ఒకే గోవిందవర్మ ఉన్నాడు.14 ఇంద్రవర్మ మనవడైన తుమ్మలగూడెం గోవిందవర్మ, విక్రమహేంద్రుని మనవడైన పొలమూరు గోవిందవర్మ వేర్వేరు రాజులని శంకరనారాయణన్ వాదించారు.5 కె. ఆర్. సుబ్రహ్మణియన్ కూడా ఈ పేరుతో ఇద్దరు రాజులను లెక్కించారు. పొలమూరు గోవిందవర్మను రెండవ విక్రమేంద్రవర్మ కొడుకుగా చెప్పి, ఈపూరు ఫలకాల్లోని గోవిందవర్మతో అతన్ని ఒకటిగా చూడలేదు.1516
  • కాలం. సర్కార్ గోవిందవర్మను దాదాపు 520–535లో ఉంచారు.17 1932లో సూవెల్ ముద్రించిన కె. వి. లక్ష్మణరావు పట్టికలో ఒక గోవిందుడు రెండవ విక్రమేంద్రుని తర్వాత, వంశం చివర్లో వస్తాడు.18 తుమ్మలగూడెం ఫలకాల గురించిన ప్రభుత్వ నివేదిక మొదటి సెట్ అక్షరాలను దాదాపు 4వ లేదా 5వ శతాబ్దం నాటివిగా చెప్పింది.2 గోవిందవర్మ మునిమనవడైన ఇంద్రభట్టారకవర్మ పాలనను శంకరనారాయణన్ 526–556లో ఉంచారు.5

Footnotes

  1. Annual Report on Epigraphy, Madras, for 1913–14 (1914), Part II, para. 35, p. 102 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6

  2. Gajjala Vasanta Lakshmi (ed.), Epigraphia Telanganica I: Pre-Kakatiya Telangana (2023), p. 16, from Indian Archaeology 1968–69: A Review, p. 45, and reprinting S. Sankaranarayanan, “Two Vishnukundi Charters from Tummalagudem”, Epigraphia Andhrica II (1974), pp. 4–20. Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8

  3. E. Hultzsch, “Ipur Plates of Govindavarman’s Son Madhavavarman”, Epigraphia Indica XVII (1924), p. 334 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  4. D. C. Sircar, The Successors of the Satavahanas in Lower Deccan (1939), p. 101 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3

  5. Epigraphia Telanganica I (2023), p. 19, Sankaranarayanan (1974). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3

  6. Hultzsch, “Ipur Plates of Govindavarman’s Son Madhavavarman” (1924), p. 337, translation (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  7. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 105 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  8. Epigraphia Telanganica I (2023), p. 17, Sankaranarayanan (1974). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6

  9. Epigraphia Telanganica I (2023), p. 18, Sankaranarayanan (1974). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  10. Epigraphia Telanganica I (2023), p. 23, translation of Set II, lines 3–6. Cite-only; paraphrased. ↩

  11. Epigraphia Telanganica I (2023), p. 21, Sankaranarayanan (1974). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3

  12. Epigraphia Telanganica I (2023), p. 20, Sankaranarayanan (1974). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3

  13. Epigraphia Telanganica I (2023), p. 386, Indeterminate inscriptions No. 3, from Indian Archaeology 1986–87: A Review, p. 105. Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2

  14. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 104, genealogical table (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  15. K. R. Subramanian, Buddhist Remains in Andhra and the History of Andhra between 225 and 610 A.D. (1932), p. 114 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  16. Subramanian, Buddhist Remains in Andhra (1932), p. 117 and note 3 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  17. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 112, chronological table (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  18. Robert Sewell and S. Krishnaswami Aiyangar, The Historical Inscriptions of Southern India (1932), p. 404 (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩

రాజవంశాలు

విష్ణుకుండినులు

సుమారు క్రీ.శ. 500–630

విష్ణుకుండినులు శాలంకాయనుల తర్వాత, తూర్పు చాళుక్యుల ముందు కృష్ణా–గోదావరి ప్రాంతాన్ని పాలించారు. కొన్ని సంస్కృత తామ్ర దానపత్రాలు, ఒక శిలాశాసనం ద్వారా వారి గురించి తెలుస్తుంది. వారి రాజులు శ్రీపర్వత స్వామిని పూజించారు. తమ గొప్ప పాలకుడు మాధవవర్మ పదకొండు అశ్వమేధాలు చేశాడని చెప్పుకున్నారు. వాకాటక రాజ కుటుంబంతో పెళ్లి సంబంధాలు చేసుకున్నారు. తర్వాతి దానపత్రాల ప్రకారం వారి రాజధాని లెందులూరు (వేంగి దగ్గరి దెందులూరు). పండితులు వారి పాలనకు 4వ శతాబ్దం నుంచి 8వ శతాబ్దం వరకు వేర్వేరు తేదీలు సూచించారు. తర్వాతి అధ్యయనాల్లో చాలావరకు ప్రధాన వంశం 6వ శతాబ్దంలో పాలించిందని, 7వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో చాళుక్య విజయంతో అంతమైందని చెబుతాయి. అయితే డి. సి. సర్కార్ వారి పాలన సుమారు 670 వరకు కొనసాగిందని భావించారు.

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (6)
  1. Madras Government (Assistant Archaeological Superintendent for Epigraphy), Annual Reports on Epigraphy, Southern Circle, for 1910-11 to 1914-15 (opens in a new tab), Government Press, Madras, 1915, pp. 102. Annual Report on Epigraphy for 1913–14. [Public domain]
  2. H. Krishna Sastri (ed.), Epigraphia Indica, Vol. XVII (1923–24) (opens in a new tab), Archaeological Survey of India, 1924, pp. 334, 337. E. Hultzsch, Ipur plates of Govindavarman's son Madhavavarman (No. 20). [Public domain]
  3. D. C. Sircar, The Successors of the Satavahanas in Lower Deccan (opens in a new tab), University of Calcutta, 1939, pp. 101, 104–105, 112. Cite-only; paraphrased. [All rights reserved (cited, not reproduced)]
  4. K. R. Subramanian, Buddhist Remains in Andhra and the History of Andhra between 225 and 610 A.D. (opens in a new tab), Madras (with a foreword by G. Jouveau-Dubreuil), 1932, pp. 114, 117. Cite-only; paraphrased. [All rights reserved (cited, not reproduced)]
  5. Robert Sewell (ed. S. Krishnaswami Aiyangar), The Historical Inscriptions of Southern India (Collected till 1923) and Outlines of Political History (opens in a new tab), University of Madras, 1932, pp. 404. Paraphrased. [Public domain in India]
  6. Gajjala Vasanta Lakshmi (ed.); Gautam Pingle (gen. ed.), Epigraphia Telanganica, Vol. 1: Pre-Kakatiya Telangana, Dr MCR Human Resource Development Institute, Government of Telangana, 2023, pp. 16–21, 23, 386. Tummalagudem plates (reprint of Sankaranarayanan 1974); cite-only, paraphrased. [All rights reserved (cited, not reproduced)]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: