తెలుగు చరిత్రTelugu History

విక్రమహేంద్రుడు (విష్ణుకుండిన)

విక్రమహేంద్రుడు విష్ణుకుండిన రాజు. పొలమూరు ఫలకాలు అతన్ని మాధవవర్మ జనాశ్రయుని తాతగా పేర్కొంటాయి. అతని పేరు ఉన్న శాసనం అదొక్కటే. డి. సి. సర్కార్ అతన్ని దాదాపు 500–520 నాటి, తెలిసిన తొలి విష్ణుకుండిన రాజుగా చెప్పారు. ఆ పేరు విక్రమేంద్ర అనే పేరుకు బదులు కావచ్చని భావించారు. అంతకు ముందరి పలువురు పండితులు అతన్ని చిక్కుళ్ళ వంశపు చివరి రాజు రెండవ విక్రమేంద్రవర్మగా గుర్తించారు. అలా అయితే అతను చివరి రాజుల్లో ఒకడవుతాడు. అతని కూతురు పల్లవ రాజు సింహవిష్ణువును పెళ్లి చేసుకుందని జి. జూవో-దుబ్రెయిల్ సూచించారు.

విక్రమహేంద్రుడు విష్ణుకుండిన రాజు.1 తూర్పు చాళుక్యులకు ముందు కృష్ణా, గోదావరి దిగువ ప్రాంతాన్ని పాలించిన వంశం ఇది.1 అతని పేరు ఉన్న శాసనం ఒక్కటే: అతని మనవడు మాధవవర్మ జనాశ్రయుని పొలమూరు ఫలకాలు.1 అయినా వంశవృక్షంలో అతని స్థానం మీదే ఈ వంశపు రాజుల వరుస గురించిన చర్చ చాలావరకు ఆధారపడి ఉంది.23

పొలమూరు ఫలకాలు

1913–14 శాసన నివేదిక ప్రకారం, ఈ ఫలకాలు వంశాన్ని విక్రమహేంద్రుని నుంచి అతని కొడుకు గోవిందవర్మ వరకు చెబుతాయి.1 తర్వాత గోవిందవర్మ “ప్రియ పుత్రుడు”, జనాశ్రయుడు అని కూడా పిలువబడే మహారాజు మాధవవర్మ వస్తాడు.1 అదే నివేదిక ఈ దాతను “ఈ వంశానికి చెందిన కొత్త, తర్వాతి సభ్యుడు” అని పిలిచింది.4

ఈ దానశాసనం విక్రమహేంద్రునికి రాజ బిరుదు ఇవ్వదని 1939లో డి. సి. సర్కార్ గుర్తించారు.5 కానీ ఎవరూ ఎదిరించలేని ఆజ్ఞలు గలవాడిగా, అతని పరాక్రమానికి పొరుగు నాయకులు తలవంచినవాడిగా అది అతన్ని పొగుడుతుంది.5 ఈ మాటలను బట్టి అతను కింద సామంతులున్న రాజేనని సర్కార్ నిర్ణయించారు.5

పేరు అర్థం

విక్రమహేంద్ర అనేది విక్రమ-మహేంద్ర అనే పేరును చెక్కేవాడు తప్పుగా చెక్కడం వల్ల వచ్చి ఉండవచ్చని సర్కార్ భావించారు.2 అది విక్రమేంద్ర అనే పేరుకు పొరపాటు అయితే, ఆ వంశంలో ఆ పేరున్న మరో ఇద్దరు రాజులు ఉన్నారు కాబట్టి ఇతన్ని మొదటి విక్రమేంద్రుడు అనాలని ఆయన రాశారు.2 ఈ పేరు విక్రమేంద్ర అనే పేరుకు వికృత రూపమా అని హెచ్. కృష్ణశాస్త్రి 1914లోనే ప్రశ్నించారు.1

మొదటి రాజా, చివరి రాజా?

పొలమూరు ఫలకాలు ఏ మాధవవర్మ గురించి అనే దానిమీదే అంతా ఆధారపడి ఉంది.23

  • చివరి రాజు. విక్రమహేంద్రుడు చిక్కుళ్ళ ఫలకాల దాత రెండవ విక్రమేంద్రవర్మ కావచ్చా అని కృష్ణశాస్త్రి ఆలోచించారు. అక్షరాల తర్వాతి శైలి వల్ల అది సందేహమేనని భావించారు.1 జి. జూవో-దుబ్రెయిల్, కె. వి. లక్ష్మణరావు, ఎం. సోమశేఖర శర్మ, ఆర్. ఎస్. పంచముఖి అందరూ ఈ గుర్తింపు చేశారు.678910 వారి అభిప్రాయంలో విక్రమహేంద్రుడు, అతని కొడుకు, మనవడు వంశం చివర్లో వస్తారు. రెండవ విక్రమేంద్రవర్మ చూడండి.
  • మొదటి రాజు. పొలమూరు ఫలకాల్లోని మాధవవర్మను సర్కార్ గొప్ప యజ్ఞకర్త మొదటి మాధవవర్మగా తీసుకున్నారు.23 కాబట్టి రెండు తరాల ముందరి విక్రమహేంద్రుడు ఈ వంశంలో తెలిసిన తొలి రాజయ్యాడు.5 సర్కార్ అతన్ని దాదాపు 500–520లో ఉంచారు.11
  • వేరే శాఖ. 1974లో తుమ్మలగూడెం ఫలకాలను ప్రచురించిన ఎస్. శంకరనారాయణన్, రెండవ విక్రమేంద్రవర్మ ముత్తాత అయిన మాధవవర్మ పొలమూరు ఫలకాల్లోని మాధవవర్మ కంటే వేరని వాదించారు.12 పొలమూరు రాజు తాత విక్రమహేంద్రుడే గానీ మాధవవర్మ కాదు అన్నదే ఆయన కారణం.12

పల్లవ వివాహమా?

పల్లవ రాజు సింహవిష్ణువు విక్రమహేంద్రుని కూతురిని పెళ్లి చేసుకున్నాడని 1917లో జి. జూవో-దుబ్రెయిల్ సూచించారు.13 అందుకే సింహవిష్ణువు తన కొడుకుకు తాత పేరు మీదుగా మహేంద్రవిక్రమ (మొదటి మహేంద్రవర్మ) అని పేరు పెట్టాడని ఆయన భావించారు.13 ఇది కేవలం పేర్ల పోలిక మీద ఆధారపడిందని 1928లో ఆర్. గోపాలన్ దీన్ని తిరస్కరించారు.1415 ఆ రెండు పేర్లు వేర్వేరు విధాలుగా ఏర్పడ్డాయని ఆయన సంపాదకుడు ఎత్తిచూపారు.1415 అలాంటి వివాహం గురించి ఏ దానశాసనమూ చెప్పదు.13

ఆధారాల్లో భిన్నాభిప్రాయాలు

  • వంశంలో అతని స్థానం. జూవో-దుబ్రెయిల్, లక్ష్మణరావు, సోమశేఖర శర్మ, పంచముఖి అతన్ని రెండవ విక్రమేంద్రవర్మగా చెప్పారు.68910 సర్కార్ అతన్ని తెలిసిన తొలి రాజుగా చెప్పారు.5
  • పేరు. అది విక్రమ-మహేంద్ర లేదా విక్రమేంద్ర అనే పేరుకు బదులు కావచ్చని సర్కార్ సూచించారు.2
  • కూతురు. ఆమె సింహవిష్ణువును పెళ్లి చేసుకుందని జూవో-దుబ్రెయిల్ భావించారు.13 దానికి ఆధారం లేదని గోపాలన్ అన్నారు.14

Footnotes

  1. Annual Report on Epigraphy, Madras, for 1913–14 (1914), Part II, para. 35, p. 102 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7

  2. D. C. Sircar, The Successors of the Satavahanas in Lower Deccan (1939), p. 103 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6

  3. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 104, genealogical table (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3

  4. Annual Report on Epigraphy, Madras, for 1913–14 (1914), Part I, p. 6 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  5. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 105 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  6. G. Jouveau-Dubreuil, Ancient History of the Deccan (1920), p. 90 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  7. Jouveau-Dubreuil, Ancient History of the Deccan (1920), p. 92 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  8. Robert Sewell and S. Krishnaswami Aiyangar, The Historical Inscriptions of Southern India (1932), p. 404 (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩2

  9. M. Somasekhara Sarma, “Indrabhattaraka and the Ganga Era”, Journal of the Andhra Historical Research Society V, pt. 3 (1930–31), p. 184 (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩2

  10. R. S. Panchamukhi, “Tandivada Grant of Prithivi-Maharaja: 46th Year”, Epigraphia Indica XXIII (1936), p. 95, genealogical table (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩2

  11. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 112, chronological table (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  12. Gajjala Vasanta Lakshmi (ed.), Epigraphia Telanganica I: Pre-Kakatiya Telangana (2023), p. 19, reprinting S. Sankaranarayanan, “Two Vishnukundi Charters from Tummalagudem”, Epigraphia Andhrica II (1974), pp. 4–20. Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2

  13. G. Jouveau-Dubreuil, The Pallavas (1917), p. 35 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  14. R. Gopalan, History of the Pallavas of Kanchi (1928), p. 77 and editor’s note (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  15. Gopalan, History of the Pallavas of Kanchi (1928), p. 78 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

రాజవంశాలు

విష్ణుకుండినులు

సుమారు క్రీ.శ. 500–630

విష్ణుకుండినులు శాలంకాయనుల తర్వాత, తూర్పు చాళుక్యుల ముందు కృష్ణా–గోదావరి ప్రాంతాన్ని పాలించారు. కొన్ని సంస్కృత తామ్ర దానపత్రాలు, ఒక శిలాశాసనం ద్వారా వారి గురించి తెలుస్తుంది. వారి రాజులు శ్రీపర్వత స్వామిని పూజించారు. తమ గొప్ప పాలకుడు మాధవవర్మ పదకొండు అశ్వమేధాలు చేశాడని చెప్పుకున్నారు. వాకాటక రాజ కుటుంబంతో పెళ్లి సంబంధాలు చేసుకున్నారు. తర్వాతి దానపత్రాల ప్రకారం వారి రాజధాని లెందులూరు (వేంగి దగ్గరి దెందులూరు). పండితులు వారి పాలనకు 4వ శతాబ్దం నుంచి 8వ శతాబ్దం వరకు వేర్వేరు తేదీలు సూచించారు. తర్వాతి అధ్యయనాల్లో చాలావరకు ప్రధాన వంశం 6వ శతాబ్దంలో పాలించిందని, 7వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో చాళుక్య విజయంతో అంతమైందని చెబుతాయి. అయితే డి. సి. సర్కార్ వారి పాలన సుమారు 670 వరకు కొనసాగిందని భావించారు.

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (9)
  1. Madras Government (Assistant Archaeological Superintendent for Epigraphy), Annual Reports on Epigraphy, Southern Circle, for 1910-11 to 1914-15 (opens in a new tab), Government Press, Madras, 1915, pp. 6, 102. Annual Report on Epigraphy for 1913–14. [Public domain]
  2. D. C. Sircar, The Successors of the Satavahanas in Lower Deccan (opens in a new tab), University of Calcutta, 1939, pp. 103–105, 112. Cite-only; paraphrased. [All rights reserved (cited, not reproduced)]
  3. G. Jouveau-Dubreuil (tr. V. S. Swaminadha Dikshitar), The Pallavas (opens in a new tab), The author, Pondicherry, 1917, pp. 35. [Public domain]
  4. G. Jouveau-Dubreuil, Ancient History of the Deccan (opens in a new tab), The author, Pondicherry (translated by V. S. Swaminadha Dikshitar), 1920, pp. 90, 92. [Public domain]
  5. Robert Sewell (ed. S. Krishnaswami Aiyangar), The Historical Inscriptions of Southern India (Collected till 1923) and Outlines of Political History (opens in a new tab), University of Madras, 1932, pp. 404. Paraphrased. [Public domain in India]
  6. K. V. Lakshmana Rao (article); Andhra Historical Research Society, Journal of the Andhra Historical Research Society, Vol. V, pt. 1 (July 1930), incl. K. V. Lakshmana Rao, 'Two Copper-plate Grants of the Salankayanas of Vengi' (opens in a new tab), Andhra Historical Research Society, Rajahmundry, 1930, pp. 184. M. Somasekhara Sarma, Indrabhattaraka and the Ganga Era (JAHRS V, pt. 3); paraphrased. [Public domain]
  7. Hirananda Sastri and N. P. Chakravarti (eds.), Epigraphia Indica, Vol. XXIII (1935–36) (opens in a new tab), Manager of Publications, Delhi, 1936, pp. 95. R. S. Panchamukhi, Tandivada grant of Prithivi-Maharaja; paraphrased. [Public domain in India]
  8. R. Gopalan, History of the Pallavas of Kanchi (opens in a new tab), University of Madras, 1928, pp. 77–78. [Public domain]
  9. Gajjala Vasanta Lakshmi (ed.); Gautam Pingle (gen. ed.), Epigraphia Telanganica, Vol. 1: Pre-Kakatiya Telangana, Dr MCR Human Resource Development Institute, Government of Telangana, 2023, pp. 19. Cite-only; paraphrased. [All rights reserved (cited, not reproduced)]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: