ప్రచురితమైన ఆధారాలతో నిర్మించిన కొత్త సైట్. ఏదైనా పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి
తెలుగు చరిత్రTelugu History

మాధవవర్మ (విష్ణుకుండిన)

అత్యంత ప్రసిద్ధుడైన విష్ణుకుండిన రాజు. ఆయన, ఆయన వంశీయుల దానశాసనాలు ఆయనకు పదకొండు అశ్వమేధాలను, వెయ్యి అగ్నిష్టోమాలను ఆపాదిస్తాయి. ఆయన వాకాటక రాజ కుటుంబంతో పెళ్లి సంబంధం కలుపుకున్నాడు. గోవిందవర్మ కొడుకు, మొదటి ఈపూరు, పొలమూరు ఫలకాల దాత మాధవవర్మ జనాశ్రయుడు కూడా ఆయనేనా అనేది వివాదాస్పదం: డి. సి. సర్కార్, వి. వి. మిరాషి అలా భావించారు, ఇతర పండితులు జనాశ్రయుడిని తర్వాతి రాజు, మూడవ మాధవవర్మగా చెప్పారు. ఆయన కాలం కూడా వివాదాస్పదం: సర్కార్ ఆయనను దాదాపు 535–585లో, మిరాషి దాదాపు 510–560లో ఉంచారు.

ఏ మాధవవర్మ?

విష్ణుకుండిన కుటుంబంలో చాలా మంది రాజులకు మాధవవర్మ అనే పేరు ఉంది. చరిత్రకారులు వారికి వేర్వేరుగా సంఖ్యలు ఇస్తారు. ప్రతి విష్ణుకుండిన దానశాసనమూ పదకొండు అశ్వమేధాలు (అశ్వమేధ యజ్ఞాలు), వెయ్యి అగ్నిష్టోమాలు (సోమ యజ్ఞాలు) ఆపాదించే రాజు గురించి ఈ పేజీ.12 చిక్కుళ్ళ ఫలకాల మొదట పేర్కొన్న ముత్తాత ఆయనే.231 రామతీర్థం ఫలకాలలో తాత ఆయనే, రెండవ సెట్టు ఈపూరు ఫలకాలలో రెండవ మాధవవర్మ తాత కూడా ఆయనే.231

మొదటి సెట్టు ఈపూరు ఫలకాలను, పొలమూరు ఫలకాలను జారీ చేసిన గోవిందవర్మ కొడుకు రెండవ మాధవవర్మ ఉండడమే చిక్కు.45 పొలమూరు ఫలకాలలో ఆయనకు జనాశ్రయ అనే ఉపనామం ఉంది.45 ఆయన అదే వ్యక్తా అనే విషయంలో పండితులు ఏకీభవించరు.

  • ఒకే రాజు. ఈ ప్రస్తావనలన్నీ ఒకే వ్యక్తికి చెందినవి అయి ఉండాలని 1939లో డి. సి. సర్కార్ (D. C. Sircar) వాదించారు.678 ఒకే కుటుంబానికి, ఒకే కాలానికి చెందిన ఇద్దరు రాజులు సరిగ్గా అవే సంఖ్యలో యజ్ఞాలు చేయడం చాలా అసంభవం అని ఆయన భావించారు.678 గోవిందవర్మ కొడుకు రెండు దానశాసనాలూ పదకొండు అశ్వమేధాలను, వెయ్యి అగ్నిష్టోమాలను చెప్పుకుంటాయి.678 కాబట్టి సర్కార్ ఆ రాజును గోవిందవర్మ కొడుకు మొదటి మాధవవర్మ అన్నారు.7 వి. వి. మిరాషి (V. V. Mirashi) సర్కార్ వంశవృక్షాన్ని అనుసరించారు.910 1924లో మొదటి ఈపూరు ఫలకాలను సంపాదకత్వం చేసిన ఇ. హుల్ట్‌జ్ (E. Hultzsch) కూడా వాటి తొలి లిపి కారణంగా ఈ గుర్తింపు వైపు మొగ్గారు.4
  • ఇద్దరు రాజులు. 1913–14 నాటి శాసన నివేదికలో, అక్షరాల తర్వాతి శైలి కారణంగా హెచ్. కృష్ణశాస్త్రి (H. Krishna Sastri) పొలమూరు ఫలకాల జనాశ్రయుడిని “కుటుంబంలో కొత్త, తర్వాతి సభ్యుడు” అన్నారు.1112 1919–20 నాటి నివేదిక పొలమూరు రాజులను చిక్కుళ్ళ ఫలకాల రెండవ విక్రమేంద్రవర్మ తర్వాత ఉంచింది.13 కె. వి. లక్ష్మణరావు (K. V. Lakshman Rao) ఒక తాత్కాలిక వంశవృక్షం తయారుచేశారు. 1932లో రాబర్ట్ సూయెల్ (Robert Sewell), ఎస్. కృష్ణస్వామి అయ్యంగార్ (S. Krishnaswami Aiyangar) దానిని ముద్రించారు.14 దానిలో పొలమూరు దానశాసనపు రాజు మూడవ మాధవ జనాశ్రయుడు, వంశంలో చివరి రాజు.14 వాకాటక రాకుమారిని పెళ్లి చేసుకున్నది అంతకు ముందరి రెండవ మాధవుడు.14 ఎం. సోమశేఖర శర్మ (M. Somasekhara Sarma), ఆర్. ఎస్. పంచముఖి (R. S. Panchamukhi) కూడా జనాశ్రయుడిని తర్వాతి రాజు, మూడవ మాధవవర్మగా చెప్పారు.1516 కె. ఆర్. సుబ్రమణియన్ (K. R. Subramanian) ఆయనను నాల్గవ మాధవవర్మగా లెక్కించారు.17

1936లో Epigraphia Indica (శాసనాల పత్రిక) సంపాదకుడు పంచముఖి వ్యాసానికి ఒక పాదసూచిక జోడించారు.16 రెండు దానశాసనాలలో చెప్పుకున్న యజ్ఞాలు వాటి రాజు మొదటి మాధవుని నుంచి వేరు కాకపోవచ్చని సూచిస్తాయని అది ఎత్తి చూపింది.16 మొదటి ఈపూరు ఫలకాల లిపి రామతీర్థం, చిక్కుళ్ళ ఫలకాల లిపి కంటే ముందుదని హుల్ట్‌జ్ నిర్ణయించారని కూడా అది గుర్తించింది.16 వంశ పేజీలోని పాలనా పట్టిక లాగానే ఈ పేజీ సర్కార్ గుర్తింపును అనుసరిస్తుంది, కానీ కింద గోవిందవర్మ కొడుకు దానశాసనాలను ఆ జాగ్రత్తతోనే వర్ణిస్తుంది.

దానశాసనాలు

మూడు తామ్ర దానశాసనాలను స్వయంగా ఈ రాజుకు ఆపాదించారు. వాటిలో రెండు సర్కార్ సరైతేనే ఆయనవి.

  • ఈపూరు ఫలకాలు (మొదటి సెట్టు), గుంటూరు జిల్లా తెనాలి తాలూకా నుంచి. మహారాజు గోవిందవర్మ కొడుకు మహారాజు మాధవవర్మ తన పాలనలో 37వ సంవత్సరంలో కుడవాడలోని తన శిబిరం నుంచి వాటిని జారీ చేశాడు.48 అవి గుద్దాడి జిల్లాలోని విలెంబలి గ్రామాన్ని అగ్నిశర్మ అనే బ్రాహ్మణుడికి ఇస్తాయి.48 ఆ దానానికి అమలుదారుడు రాజు “ప్రియమైన కొడుకు” మంచ్యన్న భట్టారకుడు.48
  • పొలమూరు ఫలకాలు, గోదావరి జిల్లా నుంచి. 1913–14 నాటి శాసన నివేదికలో వాటిని మొదట గుర్తించారు.12 సర్కార్ ప్రకారం అవి రాజును జనాశ్రయ అని, ఆయన తండ్రి గోవిందవర్మను విక్రమాశ్రయ అని, ఆయన తాతను విక్రమహేంద్ర అని అంటాయి.181920 తూర్పును జయించడానికి రాజు గోదావరిని దాటుతుండగా చంద్రగ్రహణం నాడు ఆ దానం ఇచ్చారు.12181920 లక్ష్మణరావు పాలనా సంవత్సరాన్ని 48 అని, సర్కార్ 40 అని చదివారు.1421
  • ఖానాపూర్ ఫలకాలు, మహారాష్ట్రలోని సతారా జిల్లా నుంచి. కుటుంబం పేరు చెప్పి ఉండే వాటి మొదటి ఫలకం పోయింది.1022 జాబితా చేసిన యజ్ఞాలు, రాజు సార్వభౌమ (చక్రవర్తి) బిరుదు కారణంగా మిరాషి వాటిని ఈ రాజుకు ఆపాదించారు.1022

మొదటి ఈపూరు దానశాసనం సాధారణ పదాలలో రాజును ప్రశంసిస్తుంది.8 అది ఆయనను “త్రివరనగర రాజమహళ్ల (పైన) నిలబడిన యువతుల హృదయాలను ఆనందపరిచేవాడు” అంటుంది.8 “పదకొండు అశ్వమేధాల చివర స్నానం చేసి లోకపు మాలిన్యాలను తొలగించినవాడు” అని కూడా అంటుంది.8

హుల్ట్‌జ్ త్రివరనగరాన్ని గుర్తించలేకపోయారు. అది దూరంగా ఉన్న త్రిపురి కావడం కష్టమని ఆయన భావించారు.4 1919–20 నాటి నివేదిక చివరకు దానిని త్రిపురిగానే భావించింది.13 మిరాషి, పంచముఖి దానిని “త్రివరుని నగరం”, అంటే మహాకోసల (ఛత్తీస్‌గఢ్) రాజు తీవరదేవుని నగరం అని చదివారు.923 ఆ వాక్యం తీవరదేవునిపై విజయం గురించి గొప్ప చెబుతుందని మిరాషి భావించారు.9 పంచముఖి దానిని జనాశ్రయుడిని 7వ శతాబ్దం మొదట్లో ఉంచడానికి ఉపయోగించారు.23 ఆ వాక్యం అక్కడ పెళ్లిని కాకుండా ఆ నగరంతో శత్రు సంబంధాలను సూచిస్తుందని సర్కార్ కూడా భావించారు.24

యజ్ఞాలు

ఆయన మునిమనవడు రెండవ విక్రమేంద్రవర్మ దానశాసనం చిక్కుళ్ళ ఫలకాలు అత్యంత సంపూర్ణమైన జాబితా ఇస్తాయి.2 ఎఫ్. కీల్‌హార్న్ (F. Kielhorn) అనువాదంలో, మాధవవర్మ “పదకొండు అశ్వమేధ యజ్ఞాల తర్వాత తన అవభృథ స్నానాలతో లోకపు మాలిన్యాలను కడిగేశాడు”.2 ఆయన వేలాది యజ్ఞాలు కూడా జరిపి, పురుషమేధం, వాజపేయం, రాజసూయంతో సహా కర్మలు చేశాడు.2 పురుషమేధం అంటే నరబలి అని కీల్‌హార్న్ గుర్తించారు.25

అప్పటికి ఏ ఇతర విష్ణుకుండిన రాజూ ఏ రకమైన యజ్ఞమూ చేసినట్లు తెలియదని సర్కార్ గమనించారు.6 పురుషమేధం వాదన నిజమైతే, ఆ రాజు తీవ్రమైన మత ఛాందసుడై ఉండాలని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు.26 ఆయన ఆయనను ప్రాచీన భారతదేశపు అత్యంత సంప్రదాయవాద హిందూ రాజులలో లెక్కించారు.26 పొలమూరు ఫలకాలలోని ఒక వాక్యాన్ని సర్కార్ దివ్య పరీక్ష (దివ్య) ద్వారా విచారణ ప్రస్తావనగా కూడా చదివారు.27 కానీ అది దివ్య పరీక్షలను వాడినందుకు రాజును ప్రశంసిస్తుందా, వాటిని రద్దు చేసినందుకు ప్రశంసిస్తుందా అనే విషయంలో ఆయనకు నిశ్చయం లేదు.27

కుటుంబం

పొలమూరు ఫలకాల ప్రకారం గోవిందవర్మ విక్రమహేంద్రుని కొడుకు.1218 మొదటి ఈపూరు దానశాసనం గోవిందవర్మను ఆవులు, బంగారం, భూమి దానం చేసినవాడిగా ప్రశంసిస్తుంది.84 అది ఆయనను శ్రీపర్వత ప్రభువు (శ్రీశైలం శివుడిగా భావిస్తారు) భక్తుడు అని కూడా అంటుంది.84 గొప్ప మాధవవర్మ గోవిందవర్మ కొడుకు, విక్రమహేంద్రుని మనవడు అని సర్కార్ నిర్ణయించారు.7 పైన వివరించినట్లు, ఇతరులు గోవిందవర్మ కొడుకును తర్వాతి రాజు మూడవ మాధవవర్మగా చెప్పారు.1416

చిక్కుళ్ళ ఫలకాల సాధారణ పఠనం ప్రకారం, మాధవవర్మ వాకాటక కుటుంబానికి చెందిన రాకుమారిని పెళ్లి చేసుకున్నాడు.228 మొదటి విక్రమేంద్రవర్మ మాధవవర్మ కొడుకు. ఆయన జననం “విష్ణుకుండిన, వాకాట అనే రెండు కుటుంబాలతో అలంకరించబడింది” అని చిక్కుళ్ళ ఫలకాలు చెబుతాయి.2

విక్రమేంద్రుని తల్లి వాకాటక రాకుమారి అని దీని అర్థమని హుల్ట్‌జ్ భావించారు.28 మొదటి విక్రమేంద్రవర్మ మాధవవర్మ, పేరు తెలియని ఒక వాకాటక రాకుమారిల కొడుకు అని 1908–09 నాటి నివేదికలో కృష్ణశాస్త్రి అప్పటికే నిర్ణయించారు.29 ఆమె ఎవరో తెలియదు. వాకాటక రెండవ రుద్రసేనుని పెళ్లి చేసుకున్న గుప్త రాకుమారి ప్రభావతి కూతురు లేదా మనవరాలు ఆమె అని జూవో-డుబ్రూయిల్ (Jouveau-Dubreuil) భావించారు.30

సూయెల్, అయ్యంగార్ నివేదించినట్లు, విన్సెంట్ స్మిత్ (Vincent Smith) ఆమెను వాకాటక రాజు హరిషేణుని కూతురుగా చెప్పారు.31 ఆమె బహుశా తెలిసిన చివరి వాకాటక చక్రవర్తి హరిషేణుని (దాదాపు 475–500) కూతురు లేదా దగ్గరి బంధువు అని మిరాషి భావించారు.3233

సర్కార్ మాధవవర్మకు ముగ్గురు కొడుకులను జాబితా చేశారు: దేవవర్మ, మంచ్యన్న భట్టారకుడు, మొదటి విక్రమేంద్రవర్మ.34 ఇద్దరు మనవళ్లు తమ సొంత దానశాసనాలు జారీ చేశారు.353 దేవవర్మ కొడుకు మాధవవర్మ రెండవ సెట్టు ఈపూరు ఫలకాలను జారీ చేశాడు.35 మొదటి విక్రమేంద్రవర్మ కొడుకు ఇంద్రవర్మ రామతీర్థం ఫలకాలను జారీ చేశాడు.3 ఇంద్రవర్మ (విష్ణుకుండిన) చూడండి.

ఆయన అధికార విస్తృతి

మాధవవర్మ, ఆయన వంశం దానశాసనాలు కృష్ణా–గోదావరి ప్రాంతం నుంచి వచ్చాయి. సూయెల్, అయ్యంగార్ గోదావరి దాటిన పొలమూరు దండయాత్రను కళింగపై దాడిగా భావించారు.20 తూర్పు గాంగుల నుంచి ప్లాకి జిల్లాను తిరిగి గెలుచుకునే ప్రయత్నం అని పంచముఖి భావించారు.36 హరాహా శాసనం ప్రకారం మౌఖరి రాజు ఈశానవర్మ ఓడించిన ఆంధ్ర దేశపు పాలకుడు ఆయనే అని సర్కార్ సూచించారు.19

మిరాషి చాలా విస్తృతమైన సామ్రాజ్యాన్ని ఆపాదించారు.3235 ఆయన అభిప్రాయంలో మాధవవర్మ దక్షిణ కోసల (ఛత్తీస్‌గఢ్)ను ఆక్రమించి, కొంత కాలం దాని రాజధాని శ్రీపురాన్ని నిలుపుకున్నాడు.3235 సతారా జిల్లాలో కృష్ణా మీది ఒక గ్రామాన్ని దానం చేసే ఖానాపూర్ ఫలకాలు మహారాష్ట్ర ఆయన సామ్రాజ్యంలో భాగమని చూపిస్తాయని కూడా మిరాషి భావించారు.3235

రెండవ ఈపూరు దానశాసనంలో మనవడు తాను త్రికూట, మలయ పర్వతాల ప్రభువునని చెప్పుకుంటాడు.3235 ఆ పర్వతాలు విష్ణుకుండిన భూమికి చాలా దూరంగా ఉన్నందున హుల్ట్‌జ్ ఈ వాదనను కొట్టిపారేశారు.3235 అందుకే మిరాషికి ఆ వాదన వాస్తవంపై ఆధారపడినట్లు కనిపించింది.3235 మాధవవర్మ మరణం తర్వాత సామ్రాజ్యం పశ్చిమ, తూర్పు శాఖల మధ్య విభజించబడిందని మిరాషి నమ్మారు.37

కాలం

ఏ విష్ణుకుండిన దానశాసనానికీ ఏ శకంలోనూ తేదీ లేదు. కాబట్టి ఈ రాజుకు ఉన్న తేదీలన్నీ పునర్నిర్మాణాలే.38 చాలా భాగం పొలమూరు గ్రామంపై ఆధారపడుతుంది. మాధవవర్మ జనాశ్రయుడు దానిని శివశర్మ అనే బ్రాహ్మణుడికి ఇచ్చాడు.3940 తర్వాత తూర్పు చాళుక్య రాజు మొదటి జయసింహుడు అదే గ్రామాన్ని “పూర్వ యజమాని” అని పిలిచిన శివశర్మ కొడుకు రుద్రశర్మకు ఇచ్చాడు.3940 గ్రంథాలయంలోని పథకాలు ఏకీభవించవు:

  • సర్కార్ (1939): దాదాపు 535–585. ఆయన రెండు పొలమూరు దానశాసనాల మధ్య దాదాపు అర్ధ శతాబ్దం ఇచ్చి, జయసింహుని దానశాసనాన్ని దాదాపు 637లో ఉంచారు.404121 ఆ రాజు 516, 535 మధ్య పాలన మొదలుపెట్టాడని ఆయన నిర్ణయించారు.404121
  • మిరాషి: 1938లో ఆయన 40వ సంవత్సరం నాటి పొలమూరు ఫలకాలను 565 నాటి ఫాల్గుణ గ్రహణానికి, పాలనను దాదాపు 525–568కి చెందినవిగా చెప్పారు.424310 1942లో ఆయన ఈ తేదీని పునరావృతం చేశారు. 1956లో మొదటి మాధవవర్మకు దాదాపు 510–560 తేదీలు ఇచ్చారు.424310 Epigraphia Indica సంపాదకుడు ఆయన వాదనను నమ్మదగినదిగా భావించలేదు.42
  • లక్ష్మణరావు, ఆయనను అనుసరించిన సూయెల్, అయ్యంగార్ (1932): “మూడవ మాధవుడు”గా, 546 ఫిబ్రవరి 10 తర్వాతి సంవత్సరంలో సింహాసనారోహణ.1415 ఇది పొలమూరు దానశాసనంలో 48వ సంవత్సరం అనే పఠనం నుంచి, 594 ఫిబ్రవరి 10 నాటి గ్రహణం నుంచి వచ్చింది.1415 ఈ పథకంలో చాళుక్య రాజులు మంగళేశుడు, కుబ్జ విష్ణువర్ధనుడు, రెండవ పులకేశి దాదాపు 610లో ఆయనను ఓడించారు.1415 పూర్వీకుడు మొదటి మాధవుని దాదాపు 357–382లో ఉంచారు.14
  • పంచముఖి (1936): మొదటి మాధవవర్మ దాదాపు 500. ఆయన జనాశ్రయుని పొలమూరు దానశాసనాన్ని 621 ఫిబ్రవరి 12 నాటి గ్రహణానికి చెందినదిగా చెప్పారు.1644 ఆయన చాళుక్య విజయాన్ని 621, 631 మధ్య ఉంచారు.1644

వంశ పేజీలో చూపిన పాలనా పట్టిక సర్కార్ ఇచ్చిన తేదీలను ఉపయోగిస్తుంది.

Footnotes

  1. E. Hultzsch, “Ipur Plates of Madhavavarman II”, Epigraphia Indica XVII (1924), p. 339 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  2. F. Kielhorn, “Chikkulla Plates of Vikramendravarman II”, Epigraphia Indica IV (1897), p. 197 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8

  3. Hultzsch, “Ramatirtham Plates” (1914), p. 133 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  4. E. Hultzsch, “Ipur Plates of Govindavarman’s Son Madhavavarman”, Epigraphia Indica XVII (1924), pp. 334–335 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9

  5. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 101 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  6. D. C. Sircar, The Successors of the Satavahanas in Lower Deccan (1939), pp. 99–100 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  7. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), pp. 103–104 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  8. Hultzsch, “Ipur Plates of Govindavarman’s Son Madhavavarman” (1924), p. 337, translation (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9 ↩10 ↩11

  9. V. V. Mirashi, “Thakurdiya Plates of Maha-Pravararaja”, Epigraphia Indica XXII (1938), pp. 19–20 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  10. V. V. Mirashi and Y. R. Gupte, “Khanapur Plates of Madhavavarman”, Epigraphia Indica XXVII (1956), p. 314 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  11. Annual Report on Epigraphy, Madras, for 1913–14 (1914), Part I, p. 6 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  12. Annual Report on Epigraphy, Madras, for 1913–14 (1914), Part II, para. 35, p. 102 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  13. Annual Report on Epigraphy, Madras, for 1919–20 (1920), Part II, para. 10, pp. 98–99 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  14. Robert Sewell and S. Krishnaswami Aiyangar, The Historical Inscriptions of Southern India (1932), p. 404 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9

  15. M. Somasekhara Sarma, “Indrabhattaraka and the Ganga Era”, Journal of the Andhra Historical Research Society V, pt. 3 (1930–31), pp. 184–185 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  16. R. S. Panchamukhi, “Tandivada Grant of Prithivi-Maharaja: 46th Year”, Epigraphia Indica XXIII (1936), pp. 91–92 and editor’s note (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7

  17. K. R. Subramanian, Buddhist Remains in Andhra and the History of Andhra between 225 and 610 A.D. (1932), pp. 113–114 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  18. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), pp. 100–101 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  19. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 111 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  20. Sewell and Aiyangar, Historical Inscriptions of Southern India (1932), p. 21 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  21. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 104, note 1, and p. 106 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  22. Mirashi and Gupte, “Khanapur Plates” (1956), p. 313 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  23. Panchamukhi, “Tandivada Grant” (1936), pp. 90–92 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  24. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 129 and note 1 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  25. Kielhorn, “Chikkulla Plates” (1897), p. 194, note 5 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  26. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 128 and note 1 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  27. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), pp. 127–128 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  28. E. Hultzsch, “Ramatirtham Plates of Indravarman”, Epigraphia Indica XII (1914), p. 134 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  29. H. Krishna Sastri, Annual Report on Epigraphy, Southern Circle, for 1908–09 (1909), Part II, para. 62, p. 109 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  30. G. Jouveau-Dubreuil, Ancient History of the Deccan (1920), pp. 73–74 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  31. Sewell and Aiyangar, Historical Inscriptions of Southern India (1932), p. 20 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  32. Mirashi and Gupte, “Khanapur Plates” (1956), p. 315 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7

  33. V. V. Mirashi, “Epoch of the Ganga Era”, Epigraphia Indica XXVI (1942), p. 336 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  34. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 105 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  35. Hultzsch, “Ipur Plates of Madhavavarman II” (1924), p. 338 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8

  36. Panchamukhi, “Tandivada Grant” (1936), p. 94 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  37. Mirashi and Gupte, “Khanapur Plates” (1956), p. 316 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  38. Kielhorn, “Chikkulla Plates” (1897), p. 198; Hultzsch, “Ramatirtham Plates” (1914), p. 134 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  39. V. Rangacharya, “The Pulibumra Plates of the Eastern Chalukya King Jayasimha I”, Epigraphia Indica XIX (1928), p. 255 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  40. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), pp. 107–110 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  41. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 112 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  42. V. V. Mirashi, “Thakurdiya Plates of Maha-Pravararaja”, Epigraphia Indica XXII (1938), p. 21 and editor’s note (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  43. V. V. Mirashi, “A Note on the Date of the Somavamsi Kings of Southern Kosala”, Epigraphia Indica XXVI (1942), p. 229 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  44. Panchamukhi, “Tandivada Grant” (1936), pp. 90, 95 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

చిత్రాలు

రాజవంశాలు

విష్ణుకుండినులు

సుమారు క్రీ.శ. 500–630

శాలంకాయనుల తర్వాత, తూర్పు చాళుక్యుల ముందు పాలించిన కృష్ణా–గోదావరి దేశపు రాజవంశం. కొన్ని సంస్కృత తామ్ర దానపత్రాలు, ఒక శిలాశాసనం నుండి అది తెలుసు. దాని రాజులు శ్రీపర్వత స్వామిని పూజించారు. తమ గొప్ప పాలకుడు మాధవవర్మకు పదకొండు అశ్వమేధాలను చెప్పుకున్నారు. వాకాటక రాజ కుటుంబంతో పెళ్లి సంబంధాలు చేసుకున్నారు. తర్వాతి దానపత్రాల్లో వారి రాజధాని లెందులూరు (వేంగి దగ్గరి దెందులూరు). విద్వాంసులు వారిని 4వ శతాబ్దం నుండి 8వ శతాబ్దం వరకు ఎక్కడైనా ఉంచారు. తర్వాతి పునర్నిర్మాణాల్లో చాలావరకు ప్రధాన వంశాన్ని 6వ శతాబ్దంలో ఉంచి, 7వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో చాళుక్య విజయంతో ముగిస్తాయి. అయితే డి. సి. సర్కార్ దానిని సుమారు 670 వరకు కొనసాగించారు.

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (16)
  1. H. Krishna Sastri (ed.), Epigraphia Indica, Vol. XVII (1923–24) (opens in a new tab), Archaeological Survey of India, 1924, pp. 334–339. E. Hultzsch, Ipur plates of Govindavarman's son Madhavavarman, and of Madhavavarman II (Nos. 20–21). [Public domain]
  2. F. Kielhorn (articles); E. Hultzsch (ed.), Epigraphia Indica, Vol. IV (1896–97) (opens in a new tab), Archaeological Survey of India, 1897, pp. 194–197. F. Kielhorn, Chikkulla plates of Vikramendravarman II. [Public domain]
  3. Sten Konow (ed.), Epigraphia Indica, Vol. XII (1913–14) (opens in a new tab), Archaeological Survey of India, 1914, pp. 133–136. E. Hultzsch, Ramatirtham plates of Indravarman. [Public domain]
  4. Madras Government (Assistant Archaeological Superintendent for Epigraphy), Annual Reports on Epigraphy, Southern Circle, for 1906-07 to 1909-10 (opens in a new tab), Government Press, Madras, 1910, pp. 109. Annual Report on Epigraphy for 1908–09, Part II, para. 62 (H. Krishna Sastri). [Public domain]
  5. Madras Government (Assistant Archaeological Superintendent for Epigraphy), Annual Reports on Epigraphy, Southern Circle, for 1910-11 to 1914-15 (opens in a new tab), Government Press, Madras, 1915, pp. 102. Annual Report on Epigraphy for 1913–14, Part II, para. 35. [Public domain]
  6. Madras Government (Superintendent for Epigraphy, Southern Circle), Annual Reports on Epigraphy for 1920-21 to 1924-25 (opens in a new tab), Government Press, Madras, 1925, pp. 97–99. Annual Report on Epigraphy for 1919–20, Part II, paras. 7–10. [Public domain]
  7. Hirananda Sastri (ed.), Epigraphia Indica, Vol. XIX (1927–28) (opens in a new tab), Archaeological Survey of India, 1928, pp. 254–255. V. Rangacharya, Pulibumra plates of Jayasimha I (No. 42). [Public domain]
  8. G. Jouveau-Dubreuil, Ancient History of the Deccan (opens in a new tab), The author, Pondicherry (translated by V. S. Swaminadha Dikshitar), 1920, pp. 74, 90–91. [Public domain]
  9. Hirananda Sastri and N. P. Chakravarti (eds.), Epigraphia Indica, Vol. XXIII (1935–36) (opens in a new tab), Manager of Publications, Delhi, 1936, pp. 90–95. R. S. Panchamukhi, Tandivada grant of Prithivi-Maharaja; paraphrased. [Public domain in India]
  10. N. P. Chakravarti (ed.), Epigraphia Indica, Vol. XXII (1933–34) (opens in a new tab), Manager of Publications, Delhi, 1938, pp. 19–21. V. V. Mirashi, Thakurdiya plates of Maha-Pravararaja; paraphrased. [Public domain in India]
  11. N. P. Chakravarti (ed.), Epigraphia Indica, Vol. XXVI (1941–42) (opens in a new tab), Manager of Publications, Delhi, 1942, pp. 229, 336. V. V. Mirashi, two articles; paraphrased. [Public domain in India]
  12. B. Ch. Chhabra and N. Lakshminarayan Rao (eds.), Epigraphia Indica, Vol. XXVII (1947–48) (opens in a new tab), Archaeological Survey of India, 1956, pp. 313–316. V. V. Mirashi and Y. R. Gupte, Khanapur plates of Madhavavarman; paraphrased. [Public domain in India]
  13. K. V. Lakshmana Rao (article); Andhra Historical Research Society, Journal of the Andhra Historical Research Society, Vol. V, pt. 1 (July 1930), incl. K. V. Lakshmana Rao, 'Two Copper-plate Grants of the Salankayanas of Vengi' (opens in a new tab), Andhra Historical Research Society, Rajahmundry, 1930, pp. 183–184. M. Somasekhara Sarma, Indrabhattaraka and the Ganga Era (JAHRS V, pt. 3); paraphrased. [Public domain]
  14. D. C. Sircar, The Successors of the Satavahanas in Lower Deccan (opens in a new tab), University of Calcutta, 1939, pp. 99–112, 123–131. Cite-only; paraphrased. [All rights reserved (cited, not reproduced)]
  15. K. R. Subramanian, Buddhist Remains in Andhra and the History of Andhra between 225 and 610 A.D. (opens in a new tab), Madras (with a foreword by G. Jouveau-Dubreuil), 1932, pp. 113–117. K. R. Subramanian. Cite-only; paraphrased. [All rights reserved (cited, not reproduced)]
  16. Robert Sewell (ed. S. Krishnaswami Aiyangar), The Historical Inscriptions of Southern India (Collected till 1923) and Outlines of Political History (opens in a new tab), University of Madras, 1932, pp. 20–21, 404. Paraphrased. [Public domain in India]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: