కలమల్ల

స్థానం

కలమల్ల కడప (అప్పుడు కడ్డపా) జిల్లాలోని ఒకప్పటి కమలాపురం తాలూకాలో ఉంది.¹ దాని అత్యంత ప్రసిద్ధ శాసనం చిరుంబూరు అనే చోటును పేర్కొంటుంది.² శాసన సంపాదకులు చిరుంబూరును కలమల్లకు కొన్ని మైళ్లు తూర్పు-ఆగ్నేయంగా ఉన్న ఈనాటి చిలమకూరుగా గుర్తించారు.²

ఈ గ్రామం పాత రేనాడు భూభాగంలో ఉంది.² పెన్నా ఉపనదులైన చిత్రావతి, చెయ్యేరు మధ్య ఉన్న నేలను సుమారుగా రేనాడు అని సంపాదకులు వర్ణిస్తారు.² అది కడప జిల్లాలో చాలా భాగాన్ని, కోలార్, చిత్తూరులలో కొన్ని భాగాలను కలిగి ఉండేది.² 1915 నాటి కడప గెజిటీర్ ఈ ప్రాంతపు తెలుగు చోళులను పెన్నా వెంట ఉన్న నల్లరేగడి నేల ప్రాంతంలో ఉంచుతుంది.³

చెన్నకేశవ ఆలయ శాసనాలు

చెన్నకేశవ ఆలయ ఆవరణలోని రెండు శాసనాలను South Indian Inscriptions (దక్షిణ భారత శాసనాలు) X (1948)లో నం. 607, 608గా ముద్రించారు. నం. 607 ఒక విరిగిన స్తంభం రెండు వైపులా ఉంది. నం. 608 అదే ఆలయంలోని ఆంజనేయ గుడి తూర్పు గోడ పక్కన ఒక పలకపై ఉంది.⁴⁵ అది భరద్వాజ గోత్రం (వంశం)కు చెందిన ఒక బ్రాహ్మణుడికి సంబంధించినదిగా కనిపిస్తుంది.⁴⁵

ఆ సంపుటి రెండింటినీ అనువాదం లేకుండా ముద్రించింది.⁴ ధనంజయ, రేనాడు అనే పేర్లు తప్ప, నం. 607 అర్థం చేసుకోలేనంతగా దెబ్బతిన్నదని అది గుర్తించింది.⁴

తర్వాత కె. ఎ. నీలకంఠ శాస్త్రి (K. A. Nilakanta Sastri), ఎం. వెంకటరామయ్య (M. Venkataramayya) నం. 607ను ఎరికల్-ముతురాజు ధనంజయుడి శాసనంగా సంపాదకత్వం వహించి ప్రచురించారు.¹ అక్షరాల శైలిని బట్టి వారు దాన్ని సుమారు క్రీ.శ. 575 నాటిదిగా నిర్ణయించారు.¹ అప్పటికి తెలిసిన, పూర్తిగా తెలుగులో రాసిన అతి తొలి శాసనాలలో వారు దీన్ని లెక్కించారు.¹ ధనంజయుడు రేనాడును పాలిస్తున్నప్పుడు చిరుంబూరుకు చెందిన రేవణకాలుకు ఇచ్చిన, లేదా అతను ఇచ్చిన ఒక దానాన్ని ఇది నమోదు చేస్తున్నట్లు కనిపిస్తుంది.¹

పొరుగు శాసనాలు

అదే తాలూకాలోని తొలి తెలుగు చోళ ప్రదేశాల సమూహంలో కలమల్ల ఒకటి. కమలాపురం తాలూకాలోనే ఉన్న ఎర్రగుడిపాడులో చెన్నకేశవ ఆలయం పక్కన ఉన్న ఒక రాయిపై ఒక ఎరికల్-ముత్తురాజు శాసనం ఉంది.² దాని అక్షరాలు కలమల్ల అక్షరాలతో దాదాపు ఒకేలా ఉన్నాయి.² చిలమకూరులో తర్వాతి తెలుగు చోళ రాజు రెండవ విక్రమాదిత్యుడి శాసనం ఉంది.⁶ రేనాటి చోళులు, ధనంజయుడు (రేనాటి చోళుడు) పేజీలు చూడండి.

ప్రాముఖ్యం

తెలుగు స్వతంత్రంగా రాత భాషగా ఉందనడానికి తెలిసిన అతి తొలి సాక్ష్యాలలో కలమల్ల విరిగిన స్తంభం ఒకటి.¹ అంతకు ముందు పల్లవ శాసనాలలో తెలుగు పదాలు ఉన్నాయి.¹ కానీ అప్పటికి తెలిసిన తెలుగులో మొదటి పూర్తి శాసనం ఇదే అని దాని సంపాదకులు నొక్కి చెప్పారు.¹

Footnotes

1. K. A. Nilakanta Sastri and M. Venkataramayya, “Telugu Chola Records from Anantapur and Cuddapah”, Epigraphia Indica XXVII (1956), p. 221 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸

2. Nilakanta Sastri and Venkataramayya, “Telugu Chola Records”, Epigraphia Indica XXVII (1956), p. 225 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷

3. C. F. Brackenbury, Madras District Gazetteers: Cuddapah (1915), p. 27 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩

4. J. Ramayya Pantulu (ed.), South Indian Inscriptions X (1948), No. 607, PDF p. 340 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴

5. South Indian Inscriptions X (1948), No. 608, p. 334 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩²

6. Nilakanta Sastri and Venkataramayya, “Telugu Chola Records”, Epigraphia Indica XXVII (1956), p. 249 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩