కలమల్ల శాసనం

ఎక్కడ దొరికింది

శాసనం కలమల్లలోని చెన్నకేశవ ఆలయ ప్రాంగణంలో ఒక విరిగిన స్తంభపు రెండు ముఖాలపై చెక్కబడింది.¹ కలమల్ల అప్పుడు కడప (అప్పుడు కడ్డపా) జిల్లా కమలాపురం తాలూకాలో ఉంది.¹ శాసనం బాగా దెబ్బతిన్నది. అనేక పంక్తులు పూర్తిగా అరిగిపోయి పోయాయి.¹

1904లో మద్రాసు శాసన కార్యాలయం దాని నకలు చేసింది. 1912లో మాలెపాడు రేకుల సంచికలో హెచ్. కృష్ణ శాస్త్రి మొదట దాని వైపు దృష్టి సారింపజేశారు.² ఆయన దానిని “రేనాండును పాలిస్తున్న ఒక ధ[న]ంజెయుండు” రికార్డుగా వర్ణించారు.²

అది South Indian Inscriptions (దక్షిణ భారత శాసనాలు) X (1948) లో నం. 607గా అనువాదం లేకుండా ముద్రించబడింది.³ ఆ సంపుటి సంపాదకులు ధనంజయ, రేనాండు అనే పేర్లు తప్ప దానిలో ఏమీ అర్థం చేసుకోలేకపోయారు.³

కె. ఎ. నీలకంఠ శాస్త్రి, ఎం. వెంకటరామయ్య పాఠం, చర్చతో మొదటి పూర్తి సంచికను తయారు చేశారు.⁴ ప్రభుత్వ శాసన నిపుణుని కార్యాలయం ఇచ్చిన ఎస్టాంపేజుల (సిరా నకళ్ల) నుండి అది Epigraphia Indica (ఎపిగ్రాఫియా ఇండికా) XXVII (1956) లో ప్రచురించబడింది.⁴

లిపి, భాష

అక్షరాలు పెద్దవిగా ఉన్నాయి. సంపాదకులు వాటిని తొలి తెలుగు-కన్నడ లిపిగా వర్ణించారు.⁴ ఇది బాదామి చాళుక్యులు వాడిన రూపం, తెలుగు, కన్నడ వర్ణమాలల ఉమ్మడి పూర్వ రూపం.⁴ వారు దాని అక్షర రూపాలను 6వ శతాబ్దపు చివరి పావు నాటి పశ్చిమ గాంగ రాజు అవినీతుని బిరగుండ శిలాశాసనంతో పోల్చారు.¹ వారు కలమల్ల శాసనాన్ని అదే కాలానికి, సుమారు సా.శ. 575కు ఆపాదించారు.¹

భాష అంతటా తెలుగు.¹ అప్పటికి తెలిసిన, పూర్తిగా తెలుగులో రాసిన తొలి రికార్డుల్లో సంపాదకులు దానిని లెక్కించారు.¹ తొలి పల్లవ శాసనాల్లో తెలుగు పదాలు ఉన్నాయి. కానీ వారి అభిప్రాయంలో ఇప్పటి వరకు దొరికిన మొదటి పూర్తి తెలుగు శాసనం ఇదే.¹ రెండూ ఇంకా ఒకే లిపిని పంచుకుంటున్నప్పటికీ, ఈ తేదీ నాటికి భాషగా తెలుగు కన్నడ నుండి వేరుపడటం అప్పటికే ప్రారంభమైందని వారు జోడించారు.¹

విషయం

మిగిలిన పాఠంలో 17 పంక్తులు ఉన్నాయి. వాటిలో నాలుగు (11–14 పంక్తులు) పూర్తిగా పోయాయి.⁵ చదవగలిగినంత వరకు, ఎరికల్-ముతురాజు ధనంజయుడు రేనాండును పాలిస్తుండగా చిరుంబూరుకు చెందిన రేవణకాలు అనే వ్యక్తికి (లేదా అతని చేత) చేసిన దానాన్ని అది నమోదు చేస్తున్నట్లు కనిపిస్తుంది.¹ సంపాదకులు చిరుంబూరును కలమల్లకు కొన్ని మైళ్లు తూర్పు-ఆగ్నేయంగా ఉన్న చిలమకూరుగా గుర్తించారు.⁵

రేనాండు రేనాటి చోళుల ముఖ్య భూభాగం.⁵ అది సుమారుగా పెన్నా రెండు ఉపనదులైన చిత్రావతి, చెయ్యేరు మధ్య ఉన్న దేశం.⁵ అది కడప జిల్లాలో చాలా భాగాన్ని, కోలారు, చిత్తూరులలోని కొన్ని భాగాలను కలిగి ఉంది.⁵

రాజు, అతని బిరుదు

సంపాదకులు రాజును పుణ్యకుమారుని మాలెపాడు తామ్రశాసనంలో చోళ-మహారాజు మహేంద్రవిక్రముని తండ్రిగా పేర్కొన్న ధనంజయునిగా గుర్తించారు.¹⁶ ఆ వంశవృక్షంలో అతను ముగ్గురు సోదరుల్లో మూడవవాడు.¹⁶

కలమల్ల రాజు ఈ ధనంజయవర్మ “కాకపోయే అవకాశం తక్కువ” అని 1912లోనే కృష్ణ శాస్త్రి సూచించారు.²⁷ అక్షరాల నుండి ఆ రికార్డు సుమారుగా మాలెపాడు రేకుల కాలానికే చెందినదని ఆయన నిర్ణయించారు.²⁷ ఆయన ఆ రేకులను 8వ శతాబ్దం ముగింపు దగ్గర ఉంచారు.²⁷

ఎరికల్ లేదా ఎరిగల్ ఒక స్థల నామం అని సంపాదకులు వాదించారు.⁸ వారు దానిని తుమకూరు జిల్లాలోని నిడుగల్‌గా గుర్తించారు. అది చోళ కుటుంబపు తొలి స్థానం అని వారు భావించారు.⁸

వారు ముతురాజును వ్యక్తిగత లేదా వంశ నామం కాకుండా ఒక హోదాగా భావించారు.⁶ వారి పఠనంలో అది పాలిస్తున్న రాజు, యువరాజు (యువరాజ) కాకుండా ఒక పెద్ద రాకుమారుడు ధరించిన గౌరవం.⁶ అలాంటి పదవుల ద్వారా ఆ కుటుంబపు రాకుమారులు రాజ్యపు వేర్వేరు భాగాలను పాలించారని వారు సూచించారు.⁶

తేదీ, దాని ఆధారం

రికార్డుకు తేదీ లేదు. సుమారు 575 అనే సంఖ్య రెండు వాదనలపై ఆధారపడి ఉంది:¹⁹

• అవినీతుని శాసనంతో అక్షర రూపాల పోలిక¹⁹
• ఒక తరానికి సుమారు 25 సంవత్సరాల చొప్పున వంశవృక్ష పునర్నిర్మాణం. తమ పల్లవ సమకాలికుల పేర్లు ధరించిన రేనాటి చోళ రాకుమారులపై అది ఆధారపడింది¹⁹

తాము అధ్యయనం చేసిన రేనాటి చోళ శాసనాల్లో ఏదీ ఏ శకంలోనూ తేదీ కలిగి లేదని, కాబట్టి ఈ తేదీలు అంచనాలు అని సంపాదకులు గుర్తిస్తారు.⁹

ప్రాముఖ్యం

కలమల్ల స్తంభం ప్రధానంగా భాషా చరిత్రకు ముఖ్యం.¹ 6వ శతాబ్దం చివర్లో రాయలసీమ దేశంలో మొత్తం బహిరంగ రికార్డు కోసం తెలుగు వాడబడుతున్నట్లు అది చూపిస్తుంది.¹ 9వ శతాబ్దపు అద్దంకి రికార్డు వంటి తూర్పు చాళుక్య శాసనాల్లో తెలుగు పద్యం కనిపించడానికి ఇది చాలా ముందు.¹

కమలాపురం తాలూకాలోనే ఉన్న ఎర్రగుడిపాడు వద్ద ఒక సహచర శాసనం దాదాపు అవే అక్షరాల్లో రాయబడింది.⁵ అవే సంపాదకులు దానిని 6వ శతాబ్దపు చివరి పావుకు లేదా కొంచెం తర్వాతికి చెందినదిగా చెప్పారు.⁵

సంచికలు

• South Indian Inscriptions X (1948), నం. 607 (పాఠం మాత్రమే)³
• కె. ఎ. నీలకంఠ శాస్త్రి, ఎం. వెంకటరామయ్య, “Telugu Chola Records from Anantapur and Cuddapah”, Epigraphia Indica XXVII, నం. 42 A, పే. 221–225 (పాఠం, చర్చ)¹

Footnotes

1. K. A. Nilakanta Sastri and M. Venkataramayya, “Telugu Chola Records from Anantapur and Cuddapah”, Epigraphia Indica XXVII (1956), p. 221 (archive.org↗ (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸ ↩⁹ ↩¹⁰ ↩¹¹ ↩¹² ↩¹³ ↩¹⁴ ↩¹⁵ ↩¹⁶ ↩¹⁷ ↩¹⁸ ↩¹⁹

2. H. Krishna Sastri, “Malepadu Plates of Punyakumara; the Fifth Year”, Epigraphia Indica XI (1912), p. 341 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵

3. J. Ramayya Pantulu (ed.), South Indian Inscriptions X (1948), No. 607, PDF p. 340 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³

4. Nilakanta Sastri and Venkataramayya, “Telugu Chola Records”, Epigraphia Indica XXVII (1956), p. 220 (archive.org↗ (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩² ↩³ ↩⁴

5. Nilakanta Sastri and Venkataramayya, “Telugu Chola Records”, Epigraphia Indica XXVII (1956), p. 225 (archive.org↗ (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷

6. Nilakanta Sastri and Venkataramayya, “Telugu Chola Records”, Epigraphia Indica XXVII (1956), pp. 223–224 (archive.org↗ (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵

7. Krishna Sastri, “Malepadu Plates” (1912), p. 344 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³

8. Nilakanta Sastri and Venkataramayya, “Telugu Chola Records”, Epigraphia Indica XXVII (1956), p. 222 (archive.org↗ (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩²

9. Nilakanta Sastri and Venkataramayya, “Telugu Chola Records”, Epigraphia Indica XXVII (1956), pp. 250–251 (archive.org↗ (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩² ↩³ ↩⁴