ప్రచురితమైన ఆధారాలతో నిర్మించిన కొత్త సైట్. ఏదైనా పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి
తెలుగు చరిత్రTelugu History

పొత్తపి

కడప జిల్లాలోని పూర్వపు పుల్లంపేట తాలూకాలో, చెయ్యేరు నది ఒడ్డున ఉన్న గ్రామం. తమను తాము మధురాంతక పొత్తపి-చోళులుగా పిలుచుకున్న తెలుగు చోడ నాయకుల తొలి కేంద్రం ఇది. 11వ లేదా 12వ శతాబ్దం నుంచి నెల్లూరుకు మారే వరకు వారు చోళ చక్రవర్తుల తరఫున పాకనాడును పాలించారు.

పొత్తపి-చోళుల పట్టణం

బ్రాకెన్‌బరీ (Brackenbury) కడప గెజిటీర్ (1915) శాసనాలలోని పొత్తపిని ఈ గ్రామంగా గుర్తించింది.1 ఆయన దాన్ని “పుల్లంపేట తాలూకాలో చెయ్యేరు నది ఒడ్డున ఉన్న ఆ పేరు గల గ్రామంగా పూర్తి నిశ్చయంతో” గుర్తించారు.1 అంతకు ముందే, 1903 నాటి హెచ్. లూడర్స్ (H. Lüders) వ్యాసంలోని ఒక సూచిక అదే తాలూకాలో “టోంగూటూర్” దగ్గర ఉన్న “పొటాపి” అనే గ్రామాన్ని చూపింది.2 ఆ సూచిక కింద “E. H.” అనే సంతకం ఉంది.2 అవి ఆ Epigraphia Indica సంపుటానికి సంపాదకుడైన ఇ. హుల్ష్ (E. Hultzsch) పేరులోని మొదటి అక్షరాలు.23

తమ్ముసిద్ధి తిరువాలంగాడు శాసనం తెలుగు చోడుల ఒక పూర్వీకుడి గురించి చెబుతుంది.4 మధురను జయించిన తర్వాత ఈ పూర్వీకుడు “ఆంధ్రుల (దేశంలో) పొత్తపి అనే పట్టణాన్ని స్థాపించాడు”.4 ఆయన పొత్తపి-చోళ అనే బిరుదు స్వీకరించాడు.4 ఒక చోడ నాయకుడి తాత అయిన దాసవర్మ అనే వ్యక్తి పాక దేశాన్ని జయించి, తన లెక్క ప్రకారం సుమారు 1000లో, పొత్తపిలో పాలించాడని బ్రాకెన్‌బరీ నమోదు చేశారు.1

మేర్పాకనాడు కేంద్రం

పొత్తపి-చోళులు పాలించిన చోళ సీమ పాకనాడు.5 పొత్తపి కేంద్రంగా ఉన్న దాని కడప (అప్పుడు కడ్డపా) భాగం మేర్పాకనాడు లేదా “పడమటి పాక దేశం”.5 మొదటి తిక్క, రెండవ మనుమసిద్ధి నెల్లూరు నుంచి పాకనాడును పాలించే వరకు పొత్తపి ఆ కుటుంబానికి కేంద్రంగా ఉంది.56

1120–21లో పొత్తపినాడును పాలిస్తున్న బెత్త అనే నాయకుడిని సూయెల్ (Sewell) జాబితా చేస్తారు.7 1258–59లో పొత్తపిలో రెండవ మనుమసిద్ధి శాసనాలను కూడా ఆయన జాబితా చేస్తారు.8 1268 తర్వాత పొత్తపి దేశం కాయస్థ నాయకుడు అంబదేవుడి చేతికి వెళ్లిందని బ్రాకెన్‌బరీ అభిప్రాయపడ్డారు.9 అంబదేవుడి అధికారి పొత్తపినాడు భూమి సర్వే చేయించాడు.9 పొత్తపి, నెల్లూరు తెలుగు చోడులు పేజీ చూడండి.

Footnotes

  1. C. F. Brackenbury, Madras District Gazetteers: Cuddapah (1915), p. 30 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  2. H. Lüders, “Two Inscriptions of Tammusiddhi, Saka-Samvat 1129”, Epigraphia Indica VII (1903), p. 121, note 5 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  3. E. Hultzsch (ed.), Epigraphia Indica VII (1902–03), title page (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  4. Lüders, “Two Inscriptions of Tammusiddhi” (1903), p. 125, translation (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  5. Brackenbury, Cuddapah (1915), p. 31 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  6. Brackenbury, Cuddapah (1915), p. 32 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  7. Robert Sewell, The Historical Inscriptions of Southern India (1932), p. 97 (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩

  8. Sewell, Historical Inscriptions (1932), p. 153 (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩

  9. Brackenbury, Cuddapah (1915), p. 34 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

రాజవంశాలు

పొత్తపి, నెల్లూరు తెలుగు చోడులు

సుమారు క్రీ.శ. 1120–1316

తమను మధురాంతక పొత్తపి చోళులు, గండగోపాలులు అని పిలుచుకుని, చోళ రాజు కరికాలుని నుండి వంశాన్ని చెప్పుకున్న తెలుగు నాయకుల కుటుంబం. వారు 12వ శతాబ్దం ప్రారంభం నుండి సుమారు 1316 వరకు మొదట పొత్తపి నుండి, తర్వాత నెల్లూరు నుండి నెల్లూరు, దక్షిణ కడప (Cuddapah) లోని పాకనాడు దేశాన్ని పాలించారు. మొదట చోళుల సామంతులైన వారు మొదటి తిక్క, అతని వారసుల కాలంలో కంచిని తీసుకున్నారు. తర్వాత వారు కాకతీయుల కిందకు వచ్చారు. కవి తిక్కనకు పోషకుడైన రెండవ మనుమసిద్ధిని కాకతీయులు తిరిగి నిలిపారు. సంబంధం ఉన్న ఒక శాఖ గుంటూరు ప్రాంతంలోని కొణిదెనను పాలించింది.

వ్యక్తులు

మూడవ కులోత్తుంగుడు (చోళ)

క్రీ.శ. 1178–1216

చోళ రాజు (1178–1216), ఆ వంశంలో చివరి బలమైన పాలకుడు. నల్లసిద్ధి, తమ్ముసిద్ధి, తిక్కలతో సహా పొత్తపి, నెల్లూరు తెలుగు చోడ నాయకులు తమ శాసనాలకు ఆయన పాలనలో తేదీ వేశారు. ఆయన పాలనా సంవత్సరాల శాసనాలు నెల్లూరులో, గూడూరు ప్రాంతంలో, ఆయన పునరుద్ధరించిన దేవాలయం ఉన్న కాళహస్తిలో కనిపిస్తాయి. 1196లో పాకనాడులో చోళ అధికారాన్ని పునరుద్ధరించిన ఘనతను కడప గెజిటీర్ ఆయనకు ఇస్తుంది. అదే సమయంలో కృష్ణాకు ఉత్తరాన ఉన్న పాత చోళ భూములను కాకతీయులు స్వాధీనం చేసుకున్నారు.

రెండవ మనుమసిద్ధి

సుమారు క్రీ.శ. 1248

దాదాపు 1248 లేదా 1250 నుంచి నెల్లూరు తెలుగు చోడ రాజు, మొదటి తిక్క కొడుకు, కవి తిక్కన సోమయాజి పోషకుడు. తన పాలన మొదట్లో ఆయనను నెల్లూరు నుంచి వెళ్లగొట్టారు. తిక్కన ఆయన రాయబారిగా కాకతీయ ఆస్థానానికి వెళ్లిన తర్వాత కాకతీయ రాజు గణపతిదేవుడు ఆయనను తిరిగి నిలబెట్టాడు. తర్వాత ఆయన గోదావరి మీద కళింగకు వ్యతిరేకంగా గణపతి తరఫున పోరాడాడు. ఆయన, కంచి విజయ గండగోపాలుడు ఒకే రాజా అనేది వివాదాస్పదం.

నన్నెచోడుడు

పాకనాడు తెలుగు చోడ రాకుమారుడు, యుద్ధ దేవుడు కుమారుని జననం గురించిన పెద్ద తెలుగు కావ్యం కుమారసంభవము రచయిత. ఆ కావ్యం 20వ శతాబ్దం మొదట్లోనే దొరికి ముద్రించబడింది. దాని కాలంపై పండితులు ఇంకా వాదించుకుంటున్నారు: దాని సంపాదకుడు దానిని నన్నయకు ముందు ఉంచారు, చెంచయ్య, భుజంగరావు ఆ కవిని దాదాపు 1150లో ఉంచారు.

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (3)
  1. C. F. Brackenbury, Madras District Gazetteers: Cuddapah, Vol. I (opens in a new tab), Government Press, Madras, 1915, pp. 30–34. [Public domain]
  2. E. Hultzsch (ed.), Epigraphia Indica, Vol. VII (1902–03), with Kielhorn's List of Inscriptions of Southern India (opens in a new tab), Office of the Superintendent of Government Printing, Calcutta (scan of the ASI 1981 facsimile reprint), 1903, title page, 121, 125. [Public domain]
  3. Robert Sewell (ed. S. Krishnaswami Aiyangar), The Historical Inscriptions of Southern India (Collected till 1923) and Outlines of Political History (opens in a new tab), University of Madras, 1932, pp. 97, 153, 395. Paraphrased. [Public domain in India]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: