ప్రచురితమైన ఆధారాలతో నిర్మించిన కొత్త సైట్. ఏదైనా పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి
తెలుగు చరిత్రTelugu History

ఇంద్రవర్మ (విష్ణుకుండిన)

విష్ణుకుండిన రాజు. ఆయన కొడుకు చిక్కుళ్ళ ఫలకాలు ఆయనను ఇంద్రభట్టారకవర్మ అంటాయి. తన 27వ పాలనా సంవత్సరంలో ఆయన విజయనగరం దగ్గరి రామతీర్థం ఫలకాలను జారీ చేశాడు. ఆయన దానశాసనాలు యుద్ధ ఏనుగులతో ఆయన సాధించిన విజయాలను ప్రశంసిస్తాయి. పృథివీమూలుని గోదావరి ఫలకాల ప్రకారం ఒక రాజుల బృందం ఒక ఇంద్రభట్టారకునితో పోరాడింది. చాలా మంది పండితులు ఆయనను ఆ ఇంద్రభట్టారకునిగా గుర్తిస్తారు. ఆయన కాలం వివాదాస్పదమైన విష్ణుకుండిన కాలక్రమంపై ఆధారపడుతుంది: దాదాపు 469–496, 535, 570–600, 625–655 అన్నీ ప్రతిపాదించబడ్డాయి.

రెండు దానశాసనాల రాజు

ఇంద్రవర్మ గురించి ఆయన సొంత దానశాసనం రామతీర్థం ఫలకాల నుంచి, ఆయన కొడుకు చిక్కుళ్ళ ఫలకాల నుంచి తెలుస్తుంది.1 రామతీర్థం ఫలకాలలో ఆయన తనను కేవలం “ఇంద్రవర్మ అనే పేరున్న శ్రీమంతుడైన రాజు” అని చెప్పుకుంటాడు.2 చిక్కుళ్ళ ఫలకాలు ఆయనను మహారాజు ఇంద్రభట్టారకవర్మ అంటాయి.3

1914లో ఇ. హుల్ట్‌జ్ (E. Hultzsch) రామతీర్థం ఫలకాలను సంపాదకత్వం చేశారు.1 అవి ఇచ్చే చిన్న వంశ వరుస నుంచి, ఆ రెండు పేర్లు ఒకే రాజువని ఆయన చూపించారు.1 1908–09 శాసన నివేదికలో హెచ్. కృష్ణశాస్త్రి (H. Krishna Sastri) మొదట ఈ ఫలకాలను గుర్తించారు. ఆ నివేదిక అప్పటికే ఇదే గుర్తింపు చేసింది.4 ఈ గుర్తింపును సందేహించడం కష్టమని డి. సి. సర్కార్ (D. C. Sircar) ఒప్పుకున్నారు.5

కుటుంబం

ఇంద్రవర్మ మొదటి విక్రమేంద్రవర్మ కొడుకు, “ఎప్పుడూ వర్ధిల్లే విష్ణుకుండిన రాజుల వంశానికి అలంకారం” అయిన మహారాజు మాధవవర్మ మనవడు.12 ఆయన తండ్రి “రెండు వంశాలకూ అలంకారం అయ్యాడు” అని రామతీర్థం ఫలకాలు చెబుతాయి.6 చిక్కుళ్ళ ఫలకాలతో కలిపి, హుల్ట్‌జ్ దీనిని విష్ణుకుండినులకు, వాకాటకులకు మధ్య జరిగిన పెళ్లికి సూచనగా చదివారు.6 ఇంద్రవర్మ పెద్ద కొడుకు చిక్కుళ్ళ ఫలకాల దాత రెండవ విక్రమేంద్రవర్మ.7

రామతీర్థం దానశాసనం

ఇంద్రవర్మ తన పాలనలో 27వ సంవత్సరంలో, జ్యేష్ఠ శుద్ధ సప్తమి నాడు ఈ దానం ఇచ్చాడు.12 ఆయన ప్లాకి జిల్లా (రాష్ట్రం)లోని పెరువాడక లేదా పెరువాటక గ్రామాన్ని మందిర గోత్రానికి చెందిన తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణుడు నగ్నశర్మకు ఇచ్చాడు.12 అది పన్ను లేని అగ్రహారం (బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చిన గ్రామం).12 ఆ ఆదేశాన్ని పురాణిసంగమంలోని ఆయన నివాసం లేదా శిబిరం నుంచి జారీ చేశారు. స్వయంగా రాజునే దాని అమలుదారుడిగా పేర్కొన్నారు.12

తూర్పు చాళుక్య రాజు మొదటి విష్ణువర్ధనుని దానశాసనాలలో కూడా ఇదే ప్లాకి జిల్లా కనిపిస్తుందని హుల్ట్‌జ్ గుర్తించారు.1 సర్కార్ దానిని విజయనగరం ప్రాంతంలో ఉంచారు.8

యుద్ధాలు

రెండు దానశాసనాలూ ఇంద్రవర్మ యుద్ధ ఏనుగులను ప్రశంసిస్తాయి. హుల్ట్‌జ్ చేసిన రామతీర్థం ఫలకాల అనువాదంలో ఆయన “లక్షలాది యుద్ధాలలో అనేక నాలుగు దంతాల (ఏనుగుల)ను ఎదుర్కొని విజయం సాధించినవాడు”.2 ఆయన మహేశ్వరుని (శివుని) పరమ భక్తుడు కూడా.2 “కనుబొమలు ముడిచినంత మాత్రాన” ఆయన “హక్కుదారులందరినీ చెదరగొట్టాడు” అని చిక్కుళ్ళ ఫలకాలు జోడిస్తాయి.3

“నాలుగు దంతాలు” అనేది నిజానికి తూర్పు దిక్కు ఏనుగు ఐరావతం బిరుదు అని ఎఫ్. కీల్‌హార్న్ (F. Kielhorn) ఎత్తి చూపారు.96 ఆ పొగడ్త తూర్పు దిక్కున సాధించిన విజయాలను సూచిస్తుందని ఆయన సూచించారు.96

రాజా పృథివీమూలుని గోదావరి ఫలకాలలో పేర్కొన్న ఇంద్రభట్టారకునిగా కూడా కీల్‌హార్న్ ఇంద్రవర్మను గుర్తించారు.9 ఇంద్రభట్టారకుని పెకలించడానికి చాలా మంది నాయకులు కలిసారని ఆ ఫలకాలు చెబుతాయి.9 సుప్రతీక అనే ఏనుగుపై ఎక్కిన ఒక ఇంద్రాధిరాజు ఆయన ఏనుగు కుముదను కూల్చాడు.9

జె. ఎఫ్. ఫ్లీట్ (J. F. Fleet) ఈ ఇంద్రభట్టారకుని మొదటి జయసింహుని తమ్ముడైన అదే పేరున్న తూర్పు చాళుక్య రాకుమారుడిగా భావించారు.9 సర్కార్ ఫ్లీట్ అభిప్రాయాన్ని తిరస్కరించి కీల్‌హార్న్ అభిప్రాయాన్ని అంగీకరించారు.10 తూర్పు చాళుక్య ఇంద్రభట్టారకుడు అసలు పాలించలేదు, లేదా ఏడు రోజులు మాత్రమే పాలించాడు అనేది ఆయన కారణం.10 వి. వి. మిరాషి (V. V. Mirashi) కూడా కీల్‌హార్న్ గుర్తింపును సాధారణంగా అంగీకరించినదిగా చెప్పారు.11

ఎవరు గెలిచారనేది వివాదాస్పదం. గోదావరి ఫలకాలు విజయాన్ని ఇంద్రాధిరాజుకు ఆపాదిస్తాయి.12 విష్ణుకుండిన రాజే నిజమైన విజేత అని 1920లో జి. జూవో-డుబ్రూయిల్ (G. Jouveau-Dubreuil) వాదించారు.1312 రామతీర్థం దానశాసనం విశాఖపట్నం (అప్పుడు విజగపట్టం) జిల్లాలోని చీపురుపల్లి దగ్గరి ప్లాకి జిల్లాలో ఒక గ్రామాన్ని ఇస్తుంది అనేది ఆయన కారణం.1312 తర్వాత ఇంద్రభట్టారకుడు గోదావరి, విశాఖపట్నం జిల్లాలను స్వాధీనం చేసుకుని, కళింగ రాజులను ఉత్తరానికి నెట్టాడని ఆయన భావించారు.1312 వాకాటక రాజు హరిషేణుడు ఆయనకు వ్యతిరేకంగా కూటమిలో చేరి ఉండవచ్చని కూడా ఆయన సూచించారు.1314

దీనికి వ్యతిరేక క్రమంలో సంఘటనలు జరిగి ఉండే అవకాశం ఎక్కువని సర్కార్ భావించారు.1516 ఆయన అభిప్రాయంలో, రెండవ పులకేశి, మొదటి జయసింహుల దాడులకు ప్రతీకారంగా ఇంద్రవర్మ ప్లాకి జిల్లా వరకు చాళుక్య భూమిపై దాడి చేశాడు.1516 తర్వాత మొదటి జయసింహుడు గంగ రాజు ఇంద్రవర్మతో చేరిన ఒక కూటమి ఆయనను తన రాజధానికి వెనక్కి తరిమింది.1516 కె. ఆర్. సుబ్రమణియన్ (K. R. Subramanian) కూడా డుబ్రూయిల్ లాగానే విష్ణుకుండిన రాజు గెలిచాడని భావించారు.1718 కానీ ఆయన ఆ యుద్ధాన్ని ముందు కాలానికి, వాకాటక హరిషేణుని కాలానికి చెందినదిగా చెప్పారు.1718

ఇంద్రాధిరాజు ఎవరనేది కూడా అనిశ్చితం. ఫ్లీట్, సర్కార్ ఆయనను గంగ రాజు ఇంద్రవర్మగా భావించారు.1019 కొందరు పండితులు ఆయనను జిర్జింగి ఫలకాల గంగ రాజు మొదటి ఇంద్రవర్మగా గుర్తించారని మిరాషి గుర్తించారు. ఆ రాజు కూడా నాలుగు దంతాల ఏనుగులతో యుద్ధాల గురించి గొప్పలు చెప్పుకుంటాడు.11 గంగ సంవత్సరాలు 87 నుంచి 91 వరకు, దాదాపు 585–598లో పాలించిన రెండవ ఇంద్రవర్మనే ఆయన స్వయంగా ఇష్టపడ్డారు.11 కానీ ఆ ఏనుగుల గొప్ప ఇతర దానశాసనాలలో కూడా కనిపించే స్థిర వాక్యం అని ఆయన హెచ్చరించారు.11

ఇంద్రాధిరాజు జిర్జింగి ఫలకాల దాత కావచ్చని ఆర్. ఎస్. పంచముఖి (R. S. Panchamukhi) భావించారు.20 విష్ణుకుండిన రాజు శత్రువు గంగ ఇంద్రవర్మ కంటే ముందు వచ్చిన కళింగ ఇంద్రుడు ఒకరు అయి ఉండాలని సుబ్రమణియన్ భావించారు.21

కుటుంబంలో ప్రత్యర్థులు

ఇంద్రవర్మ చెదరగొట్టిన “హక్కుదారులు” కుటుంబంలోని ఒక పక్క శాఖ మాత్రమే అయి ఉంటారని 1936లో రాసిన పంచముఖి భావించారు.20 వారు దేవవర్మ, ఆయన కొడుకు రెండవ మాధవవర్మ.20 ఈ శాఖ విష్ణుకుండిన రాజ్యం లోపల ఒక చిన్న సంస్థానాన్ని మాత్రమే నిలుపుకుందని ఆయన సూచించారు.22

మిరాషి ఆ రెండు శాఖలను వేరుగా చూశారు.23 మొదటి మాధవవర్మ మరణం తర్వాత ఆయన సామ్రాజ్యం విభజించబడిందని ఆయన భావించారు.23 పశ్చిమ భాగం రెండవ మాధవవర్మకు, కోసల, కళింగ, ఆంధ్రలతో కూడిన తూర్పు భాగం ఇంద్రవర్మకు వెళ్లాయి.23

కాలం

ఏ విష్ణుకుండిన దానశాసనానికీ ఏ శకంలోనూ తేదీ లేదు. ఇంద్రవర్మకు ప్రతిపాదించిన తేదీలు ఒక శతాబ్దం కంటే ఎక్కువ తేడాగా ఉన్నాయి:6

ఆధారంప్రతిపాదించిన కాలం
డుబ్రూయిల్ (1920)2413కళింగ ఇంద్రునితో యుద్ధం బహుశా 6వ శతాబ్దం మొదట్లో; దీర్ఘ పాలన
కె. వి. లక్ష్మణరావు, సూయెల్‌లో (1932)25దాదాపు 469–496
పంచముఖి (1936)26దాదాపు 535
సర్కార్ (1939)27దాదాపు 625–655
మిరాషి (1942)11దాదాపు 570–600

రామతీర్థం ఫలకాలు పాలనలో 37వ సంవత్సరం నాటివని డుబ్రూయిల్ రాశారు.13 హుల్ట్‌జ్ సంపాదకత్వం, అనువాదం 27వ సంవత్సరం అని ఇస్తాయి.62

విష్ణుకుండినులు పేజీలోని పాలనా పట్టిక సర్కార్‌ను అనుసరిస్తుంది.

Footnotes

  1. E. Hultzsch, “Ramatirtham Plates of Indravarman”, Epigraphia Indica XII (1914), p. 133 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9

  2. Hultzsch, “Ramatirtham Plates” (1914), p. 136, translation (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9

  3. Kielhorn, “Chikkulla Plates” (1897), p. 197, translation (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  4. H. Krishna Sastri, Annual Report on Epigraphy, Southern Circle, for 1908–09 (1909), Part II, para. 62, p. 109 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  5. D. C. Sircar, The Successors of the Satavahanas in Lower Deccan (1939), p. 97 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  6. Hultzsch, “Ramatirtham Plates” (1914), p. 134 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6

  7. F. Kielhorn, “Chikkulla Plates of Vikramendravarman II”, Epigraphia Indica IV (1897), p. 194 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  8. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 138 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  9. Kielhorn, “Chikkulla Plates” (1897), p. 195 and notes (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6

  10. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 113 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  11. V. V. Mirashi, “Epoch of the Ganga Era”, Epigraphia Indica XXVI (1942), p. 334 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  12. Jouveau-Dubreuil, Ancient History of the Deccan (1920), p. 94 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  13. Jouveau-Dubreuil, Ancient History of the Deccan (1920), p. 91 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6

  14. Jouveau-Dubreuil, Ancient History of the Deccan (1920), p. 92 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  15. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 121 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  16. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 122 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  17. K. R. Subramanian, Buddhist Remains in Andhra and the History of Andhra between 225 and 610 A.D. (1932), p. 116 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  18. Subramanian, Buddhist Remains in Andhra (1932), p. 117 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  19. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 114 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  20. R. S. Panchamukhi, “Tandivada Grant of Prithivi-Maharaja: 46th Year”, Epigraphia Indica XXIII (1936), p. 92 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  21. Subramanian, Buddhist Remains in Andhra (1932), p. 124, note 2 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  22. Panchamukhi, “Tandivada Grant” (1936), p. 93 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  23. V. V. Mirashi and Y. R. Gupte, “Khanapur Plates of Madhavavarman”, Epigraphia Indica XXVII (1956), p. 316 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  24. G. Jouveau-Dubreuil, Ancient History of the Deccan (1920), p. 76 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  25. Robert Sewell and S. Krishnaswami Aiyangar, The Historical Inscriptions of Southern India (1932), p. 404 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  26. Panchamukhi, “Tandivada Grant” (1936), p. 95, genealogical table (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  27. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 112, chronological table (archive.org (opens in a new tab)). ↩

రాజవంశాలు

విష్ణుకుండినులు

సుమారు క్రీ.శ. 500–630

శాలంకాయనుల తర్వాత, తూర్పు చాళుక్యుల ముందు పాలించిన కృష్ణా–గోదావరి దేశపు రాజవంశం. కొన్ని సంస్కృత తామ్ర దానపత్రాలు, ఒక శిలాశాసనం నుండి అది తెలుసు. దాని రాజులు శ్రీపర్వత స్వామిని పూజించారు. తమ గొప్ప పాలకుడు మాధవవర్మకు పదకొండు అశ్వమేధాలను చెప్పుకున్నారు. వాకాటక రాజ కుటుంబంతో పెళ్లి సంబంధాలు చేసుకున్నారు. తర్వాతి దానపత్రాల్లో వారి రాజధాని లెందులూరు (వేంగి దగ్గరి దెందులూరు). విద్వాంసులు వారిని 4వ శతాబ్దం నుండి 8వ శతాబ్దం వరకు ఎక్కడైనా ఉంచారు. తర్వాతి పునర్నిర్మాణాల్లో చాలావరకు ప్రధాన వంశాన్ని 6వ శతాబ్దంలో ఉంచి, 7వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో చాళుక్య విజయంతో ముగిస్తాయి. అయితే డి. సి. సర్కార్ దానిని సుమారు 670 వరకు కొనసాగించారు.

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (10)
  1. Sten Konow (ed.), Epigraphia Indica, Vol. XII (1913–14) (opens in a new tab), Archaeological Survey of India, 1914, pp. 133–136. E. Hultzsch, Ramatirtham plates of Indravarman (No. 17). [Public domain]
  2. F. Kielhorn (articles); E. Hultzsch (ed.), Epigraphia Indica, Vol. IV (1896–97) (opens in a new tab), Archaeological Survey of India, 1897, pp. 195, 197–198. F. Kielhorn, Chikkulla plates of Vikramendravarman II (No. 25). [Public domain]
  3. Madras Government (Assistant Archaeological Superintendent for Epigraphy), Annual Reports on Epigraphy, Southern Circle, for 1906-07 to 1909-10 (opens in a new tab), Government Press, Madras, 1910, pp. 109. Annual Report on Epigraphy for 1908–09, Part II, para. 62 (H. Krishna Sastri). [Public domain]
  4. G. Jouveau-Dubreuil, Ancient History of the Deccan (opens in a new tab), The author, Pondicherry (translated by V. S. Swaminadha Dikshitar), 1920, pp. 76, 91–92, 94. [Public domain]
  5. Hirananda Sastri and N. P. Chakravarti (eds.), Epigraphia Indica, Vol. XXIII (1935–36) (opens in a new tab), Manager of Publications, Delhi, 1936, pp. 92–95. R. S. Panchamukhi, Tandivada grant of Prithivi-Maharaja; paraphrased. [Public domain in India]
  6. N. P. Chakravarti (ed.), Epigraphia Indica, Vol. XXVI (1941–42) (opens in a new tab), Manager of Publications, Delhi, 1942, pp. 333–334. V. V. Mirashi, Epoch of the Ganga era (No. 48); paraphrased. [Public domain in India]
  7. B. Ch. Chhabra and N. Lakshminarayan Rao (eds.), Epigraphia Indica, Vol. XXVII (1947–48) (opens in a new tab), Archaeological Survey of India, 1956, pp. 316. V. V. Mirashi and Y. R. Gupte, Khanapur plates of Madhavavarman; paraphrased. [Public domain in India]
  8. D. C. Sircar, The Successors of the Satavahanas in Lower Deccan (opens in a new tab), University of Calcutta, 1939, pp. 112–114, 120–122, 137–138. Cite-only; paraphrased. [All rights reserved (cited, not reproduced)]
  9. K. R. Subramanian, Buddhist Remains in Andhra and the History of Andhra between 225 and 610 A.D. (opens in a new tab), Madras (with a foreword by G. Jouveau-Dubreuil), 1932, pp. 116–117, 122–123. K. R. Subramanian. Cite-only; paraphrased. [All rights reserved (cited, not reproduced)]
  10. Robert Sewell (ed. S. Krishnaswami Aiyangar), The Historical Inscriptions of Southern India (Collected till 1923) and Outlines of Political History (opens in a new tab), University of Madras, 1932, pp. 404. Paraphrased. [Public domain in India]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: