తెలుగు చరిత్రTelugu History

మొదటి విక్రమేంద్రవర్మ (విష్ణుకుండిన)

మొదటి విక్రమేంద్రవర్మ విష్ణుకుండిన రాజు. గొప్ప మాధవవర్మకు ఒక వాకాటక రాకుమారి వల్ల పుట్టిన కొడుకు, ఇంద్రవర్మ తండ్రి. అతని సొంత దానశాసనం ఏదీ మిగల్లేదు. అతని జన్మ విష్ణుకుండిన, వాకాటక అనే రెండు వంశాలకూ శోభ తెచ్చిందని అతని కొడుకు, మనవడి దానశాసనాలు చెబుతాయి. తుమ్మలగూడెం ఫలకాలు అతన్ని మహాకవిగా, భక్తుడైన బౌద్ధుడిగా పిలుస్తాయి. అతను పెద్ద వయసులో గద్దెనెక్కి కొద్దికాలమే, దాదాపు 615–625లో పాలించాడని డి. సి. సర్కార్ భావించారు.

మొదటి విక్రమేంద్రవర్మ విష్ణుకుండిన రాజు.12 తూర్పు చాళుక్యులకు ముందు కృష్ణా, గోదావరి దిగువ ప్రాంతాన్ని పాలించిన వంశం ఇది.12 అతని సొంత దానశాసనం ఏదీ దొరకలేదు.3 అతని కొడుకు, మనవడి దానశాసనాల్లోని వంశవృక్షాల ద్వారా మాత్రమే అతని గురించి తెలుస్తుంది.124

కుటుంబం

అతని మనవడు రెండవ విక్రమేంద్రవర్మ చిక్కుళ్ళ ఫలకాలు తండ్రి నుంచి కొడుకుకు సాగిన వంశక్రమాన్ని ఇస్తాయి. అది మహారాజు మాధవవర్మ నుంచి మొదటి విక్రమేంద్రవర్మ, ఇంద్రభట్టారకవర్మ, రెండవ విక్రమేంద్రవర్మ వరకు సాగుతుంది.1 అతని కొడుకు ఇంద్రవర్మ రామతీర్థం ఫలకాలు కూడా అదే వరుస ఇస్తాయి: మాధవవర్మ, విక్రమేంద్రుడు, ఇంద్రవర్మ.2 కాబట్టి అతని తండ్రి గొప్ప యజ్ఞకర్త మాధవవర్మ.12

మాధవవర్మకు కనీసం ముగ్గురు కొడుకులు ఉన్నారని డి. సి. సర్కార్ భావించారు: దేవవర్మ, మంచ్యన్న భట్టారకుడు, మొదటి విక్రమేంద్రవర్మ.5 దేవవర్మ కొడుకు రెండవ మాధవవర్మ రెండో ఈపూరు ఫలకాలను జారీ చేశాడు.6

వాకాటక తల్లి

మొదటి విక్రమేంద్రవర్మ జన్మ “విష్ణుకుండిన, వాకాటక అనే రెండు వంశాలకూ శోభ తెచ్చింది” అని చిక్కుళ్ళ ఫలకాలు చెబుతాయి.1 అతను “రెండు వంశాలకూ అలంకారం” అయ్యాడని రామతీర్థం ఫలకాలు చెబుతాయి.7 దీని అర్థం అతని తల్లి వాకాటక రాజవంశపు రాకుమారి అని 1909లో హెచ్. కృష్ణశాస్త్రి, 1914లో ఇ. హుల్ట్‌ష్ భావించారు.87 1974లో ప్రచురించిన తుమ్మలగూడెం ఫలకాలు అదే విషయాన్ని మరింత స్పష్టంగా చెబుతాయి. అవి అతన్ని వాకాటక వంశపు మహారాణి కొడుకు అంటాయి.49

ఆమె ఎవరో తెలియదు. వాకాటక రాజు రెండవ రుద్రసేనుని పెళ్లి చేసుకున్న గుప్త రాకుమారి ప్రభావతి కూతురు లేదా మనవరాలు ఆమె అని జి. జూవో-దుబ్రెయిల్ భావించారు.1011 సూవెల్, అయ్యంగార్ చెప్పిన ప్రకారం విన్సెంట్ స్మిత్ ఆమెను వాకాటక రాజు హరిషేణుని కూతురిగా చెప్పారు.12 ఆర్. ఎస్. పంచముఖి, వి. వి. మిరాశి కూడా హరిషేణుడే ఎక్కువ అవకాశం ఉన్నవాడని భావించారు.1314

బౌద్ధ కవి

తుమ్మలగూడెం రెండో సెట్ అతని మనవడు రెండవ విక్రమేంద్రవర్మ పాలనా కాలం నాటిది.4 అది మొదటి విక్రమేంద్రుని “మహాకవి” అనీ, సుగతుని (బుద్ధుని) భక్తుడనీ పిలుస్తుంది.49 ఇది కొత్త విషయమని ఆ ఫలకాలను ప్రచురించిన ఎస్. శంకరనారాయణన్ గుర్తుచేశారు.15 అప్పటివరకు విష్ణుకుండినులు శైవులుగా, వైదిక మతాన్ని అనుసరించేవారిగా మాత్రమే తెలుసు.15

కొద్దికాలపు పాలన

1939లో సర్కార్ ఈ వంశంలో ఎవరి తర్వాత ఎవరు వచ్చారో లెక్కించారు.63 మొదటి మాధవవర్మ చాలా వృద్ధాప్యం వరకు జీవించాడని, అతని పెద్ద కొడుకు దేవవర్మ అతనికంటే ముందే చనిపోయాడని ఆయన భావించారు.6 కాబట్టి మాధవవర్మ తర్వాత మొదట అతని మనవడు రెండవ మాధవవర్మ, ఆ తర్వాతే మొదటి విక్రమేంద్రవర్మ గద్దెనెక్కారు.63 అప్పటికి విక్రమేంద్రుడు “చాలా వయసు మళ్లినవాడు” అని ఆయన అభిప్రాయం.3 “అతని పాలన బహుశా కొద్దికాలమే” అని జూవో-దుబ్రెయిల్ అన్నదానితో ఆయన ఏకీభవించారు.316 మొదటి విక్రమేంద్రుని నుంచి సింహాసనం తండ్రి నుంచి కొడుకుకు క్రమంగా సాగిందని సర్కార్ రాశారు.3

ఆధారాల్లో భిన్నాభిప్రాయాలు

  • తల్లి. జూవో-దుబ్రెయిల్ ఆమెను ప్రభావతి కూతురు లేదా మనవరాలుగా చెప్పారు.1011 స్మిత్, పంచముఖి, మిరాశి ఆమెను హరిషేణుని కూతురిగా చెప్పారు.121314
  • కాలం. సర్కార్ అతన్ని దాదాపు 615–625లో ఉంచారు.17 శంకరనారాయణన్ రెండవ విక్రమేంద్రవర్మ పట్టాభిషేకాన్ని 555–56కు, ఇంద్రభట్టారకవర్మ పాలనను 526–556కు చెందినవిగా చెప్పారు.18 ఆ లెక్కన ఇంద్రభట్టారకవర్మ తండ్రి మొదటి విక్రమేంద్రుడు 526కు ముందే పాలించాడు.18
  • సంఖ్య. సర్కార్ తన వంశవృక్షంలో “మొదటి (రెండవ?) విక్రమేంద్రవర్మ” అని రాశారు. పొలమూరు ఫలకాల్లోని విక్రమహేంద్రుడు నిజంగా విక్రమేంద్రుడే అయితే, ఆ పేరున్న మొదటి రాజు అతనే అవుతాడు.1920 విక్రమహేంద్రుడు చూడండి.

Footnotes

  1. F. Kielhorn, “Chikkulla Plates of Vikramendravarman II”, Epigraphia Indica IV (1897), p. 197, translation (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6

  2. Hultzsch, “Ramatirtham Plates” (1914), p. 136, translation (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  3. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 107 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6

  4. Gajjala Vasanta Lakshmi (ed.), Epigraphia Telanganica I: Pre-Kakatiya Telangana (2023), p. 18, reprinting S. Sankaranarayanan, “Two Vishnukundi Charters from Tummalagudem”, Epigraphia Andhrica II (1974), pp. 4–20. Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  5. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 105 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  6. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 106 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  7. E. Hultzsch, “Ramatirtham Plates of Indravarman”, Epigraphia Indica XII (1914), p. 134 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  8. H. Krishna Sastri, Annual Report on Epigraphy, Southern Circle, for 1908–09 (1909), Part II, para. 62, p. 109 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  9. Epigraphia Telanganica I (2023), p. 23, translation of Set II, lines 9–10. Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2

  10. G. Jouveau-Dubreuil, Ancient History of the Deccan (1920), p. 73 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  11. Jouveau-Dubreuil, Ancient History of the Deccan (1920), p. 74 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  12. Robert Sewell and S. Krishnaswami Aiyangar, The Historical Inscriptions of Southern India (1932), p. 20 (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩2

  13. R. S. Panchamukhi, “Tandivada Grant of Prithivi-Maharaja: 46th Year”, Epigraphia Indica XXIII (1936), p. 92 (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩2

  14. V. V. Mirashi, “Epoch of the Ganga Era”, Epigraphia Indica XXVI (1942), p. 336 (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩2

  15. Epigraphia Telanganica I (2023), p. 20, Sankaranarayanan (1974). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2

  16. Jouveau-Dubreuil, Ancient History of the Deccan (1920), p. 91 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  17. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 112, chronological table (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  18. Epigraphia Telanganica I (2023), p. 19, Sankaranarayanan (1974). Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2

  19. D. C. Sircar, The Successors of the Satavahanas in Lower Deccan (1939), p. 103 (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

  20. Sircar, Successors of the Satavahanas (1939), p. 104, genealogical table (archive.org (opens in a new tab)). Cite-only; paraphrased. ↩

రాజవంశాలు

విష్ణుకుండినులు

సుమారు క్రీ.శ. 500–630

విష్ణుకుండినులు శాలంకాయనుల తర్వాత, తూర్పు చాళుక్యుల ముందు కృష్ణా–గోదావరి ప్రాంతాన్ని పాలించారు. కొన్ని సంస్కృత తామ్ర దానపత్రాలు, ఒక శిలాశాసనం ద్వారా వారి గురించి తెలుస్తుంది. వారి రాజులు శ్రీపర్వత స్వామిని పూజించారు. తమ గొప్ప పాలకుడు మాధవవర్మ పదకొండు అశ్వమేధాలు చేశాడని చెప్పుకున్నారు. వాకాటక రాజ కుటుంబంతో పెళ్లి సంబంధాలు చేసుకున్నారు. తర్వాతి దానపత్రాల ప్రకారం వారి రాజధాని లెందులూరు (వేంగి దగ్గరి దెందులూరు). పండితులు వారి పాలనకు 4వ శతాబ్దం నుంచి 8వ శతాబ్దం వరకు వేర్వేరు తేదీలు సూచించారు. తర్వాతి అధ్యయనాల్లో చాలావరకు ప్రధాన వంశం 6వ శతాబ్దంలో పాలించిందని, 7వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో చాళుక్య విజయంతో అంతమైందని చెబుతాయి. అయితే డి. సి. సర్కార్ వారి పాలన సుమారు 670 వరకు కొనసాగిందని భావించారు.

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (9)
  1. F. Kielhorn (articles); E. Hultzsch (ed.), Epigraphia Indica, Vol. IV (1896–97) (opens in a new tab), Archaeological Survey of India, 1897, pp. 197. F. Kielhorn, Chikkulla plates of Vikramendravarman II (No. 25). [Public domain]
  2. Sten Konow (ed.), Epigraphia Indica, Vol. XII (1913–14) (opens in a new tab), Archaeological Survey of India, 1914, pp. 134, 136. E. Hultzsch, Ramatirtham plates of Indravarman (No. 17). [Public domain]
  3. Madras Government (Assistant Archaeological Superintendent for Epigraphy), Annual Reports on Epigraphy, Southern Circle, for 1906-07 to 1909-10 (opens in a new tab), Government Press, Madras, 1910, pp. 109. Annual Report on Epigraphy for 1908–09, Part II, para. 62. [Public domain]
  4. Gajjala Vasanta Lakshmi (ed.); Gautam Pingle (gen. ed.), Epigraphia Telanganica, Vol. 1: Pre-Kakatiya Telangana, Dr MCR Human Resource Development Institute, Government of Telangana, 2023, pp. 18–20, 23. Tummalagudem plates (reprint of Sankaranarayanan 1974); cite-only, paraphrased. [All rights reserved (cited, not reproduced)]
  5. D. C. Sircar, The Successors of the Satavahanas in Lower Deccan (opens in a new tab), University of Calcutta, 1939, pp. 104–107, 112. Cite-only; paraphrased. [All rights reserved (cited, not reproduced)]
  6. G. Jouveau-Dubreuil, Ancient History of the Deccan (opens in a new tab), The author, Pondicherry (translated by V. S. Swaminadha Dikshitar), 1920, pp. 73–74, 91. [Public domain]
  7. Robert Sewell (ed. S. Krishnaswami Aiyangar), The Historical Inscriptions of Southern India (Collected till 1923) and Outlines of Political History (opens in a new tab), University of Madras, 1932, pp. 20. Paraphrased. [Public domain in India]
  8. Hirananda Sastri and N. P. Chakravarti (eds.), Epigraphia Indica, Vol. XXIII (1935–36) (opens in a new tab), Manager of Publications, Delhi, 1936, pp. 92. R. S. Panchamukhi, Tandivada grant of Prithivi-Maharaja; paraphrased. [Public domain in India]
  9. N. P. Chakravarti (ed.), Epigraphia Indica, Vol. XXVI (1941–42) (opens in a new tab), Manager of Publications, Delhi, 1942, pp. 336. V. V. Mirashi, Epoch of the Ganga Era; paraphrased. [Public domain in India]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: