తెలుగు చరిత్రTelugu History

సర్ మౌంట్‌స్టువర్ట్ గ్రాంట్ డఫ్

సర్ మౌంట్‌స్టువర్ట్ ఎల్ఫిన్‌స్టోన్ గ్రాంట్ డఫ్ 1881 నుంచి 1886 వరకు మద్రాసు గవర్నర్. ఆయన ఉత్తర జిల్లాల్లో పర్యటించాడు; కృష్ణా సాగునీటి పనులకు ప్రభుత్వానికి కృతజ్ఞతలు చెబుతూ విజయవాడ ప్రజలు ఆయనకు స్వాగత పత్రం ఇచ్చారు. 1883లో కాకినాడలో, తర్వాత పిఠాపురం రాజా కళాశాలగా మారిన పాఠశాల కొత్త భవనాన్ని ప్రారంభించాడు. వెంకటగిరిలో టౌన్ హాల్‌కు శంకుస్థాపన చేసి, రాజా కొత్త రాజభవనం ఇంద్రమహల్‌ను ప్రారంభించాడు.

Old photograph of a street with a long three-storeyed palace façade of arched windows and balconies on the left, flags strung across the road on a pole, and people walking with umbrellas.
Old photograph of a street with a long three-storeyed palace façade of arched windows and balconies on the left, flags strung across the road on a pole, and people walking with umbrellas. · A Family History of Venkatagiri Rajas (Madras, 1922) (opens in a new tab) · Public domain

సర్ మౌంట్‌స్టువర్ట్ గ్రాంట్ డఫ్ తెలుగు జిల్లాల్లో చేసిన పర్యటనలను మూడు పుస్తకాలు గుర్తుచేసుకుంటాయి. విజయవాడలో ఆయనకు దొరికిన స్వాగతం, కాకినాడలో ఒక పాఠశాల భవనం, వెంకటగిరి సందర్శన వాటిలో నమోదయ్యాయి.123 బ్రిటిష్ రాజ్ (మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ) చూడండి.

మద్రాసు గవర్నర్

మెక్లీన్ గవర్నర్ల జాబితా ప్రకారం గ్రాంట్ డఫ్ 1881 నవంబర్ 5న పదవి చేపట్టాడు.4

విజయవాడలో స్వాగతం

గవర్నర్‌గా గ్రాంట్ డఫ్ ఉత్తర జిల్లాల్లో పర్యటించాడు.1 విజయవాడలో (అప్పటి బెజవాడ) స్థానిక స్వాగత సంఘం ఆయనకు ఒక స్వాగత పత్రం ఇచ్చింది.1 డెల్టా ప్రజలు సాగునీటి పనులకు ఎంత విలువ ఇచ్చారో చూపడానికి కాటన్ జీవిత చరిత్ర దాన్ని ప్రచురించింది.1

సాగునీటి పథకం రాకముందు బెజవాడ “ఒక చిన్న గ్రామం మాత్రమే, కొంత శిథిలమై ఉండేది” అని ఆ పత్రం చెప్పింది.1 1832 నాటి గుంటూరు కరువు, అంటే నందన కరువులో అక్కడి ప్రజలు చనిపోయారు.1 ఇప్పుడు అది పెరుగుతున్న పట్టణం; మళ్లీ “ఈ ప్రాంతంలోనే అతి పెద్ద పట్టణం” కావచ్చు అని అంది.1 గోదావరి, కృష్ణాల మధ్య ప్రాంతంలో వచ్చిన భయంకర కరువుల గురించి గవర్నర్ తండ్రి రాసిన సంగతిని కూడా ఆ పత్రం గుర్తుచేసింది.1 విజయవాడ, కృష్ణా ఆనకట్ట చూడండి.

కాకినాడ

కాకినాడలో (అప్పటి కోకనాడ) 1852లో ఒక ఇంగ్లీషు, దేశభాషా పాఠశాల మొదలైంది.5 1882లో దానికి మళ్లీ కొత్త భవనాలు అవసరమయ్యాయి.2 12,000 రూపాయలతో రెండంతస్తుల భవనం కట్టారు.2 అందులో సగం ఆ పాఠశాల తొలి విద్యార్థుల్లో ఒకరైన పైడా రామకృష్ణయ్య ఇచ్చాడు; మిగతా సగం ప్రభుత్వం ఇచ్చింది.2 1883 మార్చి 3న గ్రాంట్ డఫ్ దాన్ని ప్రారంభించాడు.2 1884లో ఆ పాఠశాల కళాశాలగా మారింది; దాని పోషకుడి గౌరవార్థం పిఠాపురం రాజా కళాశాల అని పేరు పెట్టారు.2 కాకినాడ చూడండి.

వెంకటగిరి

1883లో వెంకటగిరి రాజా గవర్నర్‌ను తన పట్టణానికి ఆహ్వానించాడు.3 జూలై 22న గ్రాంట్ డఫ్ టౌన్ హాల్‌కు శంకుస్థాపన చేశాడు.3 ఆ హాలు తర్వాత ప్రజా సభలకు, పర్యటనలో ఉన్న అధికారులకు విడిదిగా ఉపయోగపడిందని కుటుంబ చరిత్ర చెబుతుంది.6 అదే పర్యటనలో 1880లో కట్టడం మొదలుపెట్టిన రాజా భవనం ఇంద్రమహల్‌ను ఆయన ప్రారంభించాడు.6 వెంకటగిరి, రాజగోపాల కృష్ణ యాచేంద్ర చూడండి.

Footnotes

  1. Lady Hope, General Sir Arthur Cotton, R.E., K.C.S.I.: His Life and Work (1900), pp. 127–128 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8

  2. Hemingway, Godavari (1907), p. 158 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6

  3. A Family History of Venkatagiri Rajas (1922), p. 125 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  4. C. D. Maclean (ed.), Manual of the Administration of the Madras Presidency, Vol. II (1885), p. 270, list of Governors of Fort St. George (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  5. F. R. Hemingway, Madras District Gazetteers: Godavari, Vol. I (1907), p. 157 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  6. Family History of Venkatagiri Rajas (1922), p. 126 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

చిత్రాలు

రాజవంశాలు

బ్రిటిష్ రాజ్ (మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ)

క్రీ.శ. 1858–1947

1858లో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ భూభాగాల బదిలీ నుంచి 1947లో స్వాతంత్ర్యం వరకు మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలోని తెలుగు జిల్లాలపై బ్రిటిష్ రాజ్ (Crown) పాలన. మద్రాసులో గవర్నర్ ఇన్ కౌన్సిల్ కింద, తీరాన్ని, రాయలసీమను కలెక్టర్లు, రెవెన్యూ బోర్డు, జిల్లా, తాలూకా బోర్డులు, మునిసిపాలిటీల ద్వారా పాలించారు. జిల్లాల సరిహద్దులను మళ్లీ మళ్లీ మార్చారు (1859లో గోదావరి, కిస్ట్నా, 1882లో అనంతపురం, 1904లో గుంటూరు, 1911లో చిత్తూరు, 1925లో పశ్చిమ గోదావరి). 1860లో నిజాం భద్రాచలం, రేకపల్లి తాలూకాలను అప్పగించాడు. రైత్వారీ భూములను సర్వే చేసి శిస్తు నిర్ణయించారు. ఈనాం కమిషన్ ఈనాంలను నమోదు చేసింది. విజయనగరం, బొబ్బిలి, పిఠాపురం, వెంకటగిరి, కాళహస్తి, కార్వేటినగరం పెద్ద జమీందారీలు తమ శాశ్వత శిస్తు ఒప్పందాలను నిలుపుకున్నాయి. గోదావరి, కృష్ణా డెల్టాలకు సాగునీరు వచ్చింది. రైల్వేలు బెజవాడ, వాల్తేరు చేరాయి. 1876–78 మహా కరువు దత్త మండలాలను ఖాళీ చేసింది. 1879–80 రంప తిరుగుబాటు ప్రెసిడెన్సీలో క్రమబద్ధ సైన్యం అవసరమైన చివరి తిరుగుబాటు.

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (4)
  1. C. D. Maclean (ed.), Manual of the Administration of the Madras Presidency, Vol. II (Appendices) (opens in a new tab), Government Press, Madras, 1885, pp. 270. [Public domain]
  2. Lady Hope (Elizabeth Hope, née Cotton), General Sir Arthur Cotton, R.E., K.C.S.I.: His Life and Work, with some Famine Prevention Studies by William Digby (opens in a new tab), Hodder and Stoughton, London, 1900, pp. 127–128. [Public domain]
  3. F. R. Hemingway, Madras District Gazetteers: Godavari, Vol. I (opens in a new tab), Government Press, Madras, 1907, pp. 157–158. [Public domain]
  4. Alladi Jagannatha Sastri, A Family History of Venkatagiri Rajas (opens in a new tab), Addison Press, Madras, 1922, pp. 125–126. [Public domain]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: