ప్రచురితమైన ఆధారాలతో నిర్మించిన కొత్త సైట్. ఏదైనా పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి
తెలుగు చరిత్రTelugu History

మూడవ భీమచోడుడు (కందూరు)

రెండవ తొండయ, మైలాంబల రెండవ కొడుకైన కందూరు చోడ నాయకుడు. ఆయన క్షేమం కోసం ఆయన తల్లి 1124లో పానుగల్లులో ఒక అగ్రహారాన్ని స్థాపించింది. తైలపుడు అనే రాజు మరణం తర్వాత ఒక భీముడు తన సోదరుడు గోకర్ణుడిని చంపి అధికారం ఆక్రమించాడని 1163 నాటి కాకతీయ శాసనం నేరం మోపుతుంది. రుద్రదేవుడు అతని నగరాన్ని తగలబెట్టి అతనిని అడవిలోకి తరిమిన తీరును అది చెబుతుంది. పి. వి. పరబ్రహ్మశాస్త్రి ఆయన శాసనాలను 1105 నుంచి దాదాపు 1157 వరకు నాటివిగా చెప్పారు.

భీముడు మైలాంబ ముగ్గురు కొడుకులలో రెండవవాడు, ఉదయాదిత్యుడు, గోకర్ణుల సోదరుడు.1 ఆమె శాసనంలో ఆమె భర్త పేరు పోయింది.1 పి. వి. పరబ్రహ్మశాస్త్రి (P. V. Parabrahma Sastry) ఆయనను కందూరు చోడ నాయకుడు రెండవ తొండయగా భావించారు.2 రెండవ తొండయ, కందూరు చోడులు చూడండి. శక 1046 (1124; శక అనేది సంవత్సరాలను లెక్కించే ఒక భారతీయ పద్ధతి) నాటి పానగల్లులోని ఆయన తల్లి శాసనం, భుజబలంలో ఆయనను అదే పేరున్న పాండవ వీరుడు భీముడితో పోలుస్తుంది. ఆయన క్షేమం కోసం ఆమె చోడ-భీమ-నారాయణపురం అనే అగ్రహారాన్ని (బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చిన గ్రామం) 108 మంది బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చిందని అది నమోదు చేస్తుంది.1 మైలాంబ పానుగల్లు శాసనం చూడండి.

నల్గొండ దగ్గరి రామలింగాలగూడెంలో ఉన్న భీముని తొలి శాసనాన్ని పి. వి. పరబ్రహ్మశాస్త్రి 1105 నాటిదిగా చెప్పారు. నల్గొండ జిల్లాలోని కిష్టాపురంలో ఉన్న ఒక భీమచోడుని శాసనాన్ని ఆయన 1157 నాటిదిగా చెప్పి, అదే భీముడు అప్పటికి ఇంకా జీవించి ఉన్నాడనడానికి రుజువుగా తీసుకున్నారు.23 ఆయన పునర్నిర్మాణంలో చాళుక్య రాకుమారుడు కుమార తైలపుడు కందూరు జిల్లాను భీముడికి, పానుగల్లు జిల్లాను ఆయన సోదరుడు గోకర్ణుడికి ఇచ్చాడు. 1126 తర్వాత భీముడు తన శాసనాలలో చాళుక్య రాజు పేరు చెప్పడం మానేశాడు. విధేయుడైన గోకర్ణుడికి వ్యతిరేకంగా తైలపుడితో చేరి, దాదాపు 1128లో ఆయనను చంపాడు.345

హనుమకొండలోని 1163 నాటి కాకతీయ రుద్రదేవుని శాసనం గెలిచినవారి వైపు నుంచి ఈ కథ చెబుతుంది. జె. ఎఫ్. ఫ్లీట్ (J. F. Fleet) అనువాదంలో, సర్పమైన గోకర్ణుడు “భయంకరమైన ముంగిస భీముడి చేతికి చిక్కినప్పుడు వెంటనే చనిపోయాడు”. రాజు తైలపుడు చనిపోయినప్పటికీ, “భీముడు తాత్కాలికమైన సార్వభౌమ హోదాను చేపట్టాడు”. ఆ కావ్యం భీముడిని “భోజనం చేస్తుండగా సోదరులలో ఉత్తముడిని చంపినవాడు” అంటుంది. రుద్రదేవుడు వర్ధమాననగరిని తగలబెట్టాడు. భీముడు “తన సోదరుడు, తల్లి, భార్యతో కలిసి” అడవులలోకి పారిపోయాడు.6 వేయి స్తంభాల గుడి శాసనం, రుద్రదేవుడు చూడండి. భీముడిని ఓడించడం ద్వారా రుద్రదేవుడు కందూరునాడును కాకతీయ రాజ్యంలో కలుపుకున్నాడని పరబ్రహ్మశాస్త్రి నిర్ణయించారు.7

Footnotes

  1. P. Sreenivasachar (ed.), A Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam’s Dominions, Part II (1940), pp. 105–108, No. 36, verses 5–8 (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩2 ↩3

  2. P. V. Parabrahma Sastry, The Kakatiyas of Warangal (1978), p. 65. ↩ ↩2

  3. Parabrahma Sastry, The Kakatiyas of Warangal (1978), p. 66. ↩ ↩2

  4. Parabrahma Sastry, The Kakatiyas of Warangal (1978), pp. 78–79. ↩

  5. Parabrahma Sastry, The Kakatiyas of Warangal (1978), p. 83. ↩

  6. J. F. Fleet, “Sanskrit and Old-Canarese Inscriptions, No. CXVIII”, Indian Antiquary XI (1882), p. 18 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  7. Parabrahma Sastry, The Kakatiyas of Warangal (1978), p. 95. ↩

చిత్రాలు

రాజవంశాలు

కందూరు చోడులు

సుమారు క్రీ.శ. 1060–1282

తెలంగాణలోని ఇప్పటి మహబూబ్‌నగర్, నల్గొండ జిల్లాల్లోని కందూరునాడు దేశపు తెలుగు చోడ నాయకులు. వారు తమను కోడూరు ప్రభువులు, సూర్య వంశం, కరికాలుని వంశానికి చెందినవారు అని పిలుచుకున్నారు. సుమారు 1060 నుండి కళ్యాణి పశ్చిమ చాళుక్యుల సామంతులుగా, వారు 1088లో కొల్లిపాక ప్రాంతాన్ని పాలించారు. నల్గొండ దగ్గరి పానగల్లును పట్టుకున్నారు. 1120ల నుండి 1150ల వరకు వారి తగాదాల్లోకి కాకతీయులు రెండవ ప్రోలరాజు, రుద్రదేవుడు వచ్చారు. వారు ఉదయ చోడుని పానగల్లు సింహాసనంపై కూర్చోబెట్టి, అతని బంధువు భీముని తరిమి, ఆ దేశాన్ని కలుపుకున్నారు. ఆ కుటుంబం కాకతీయుల కింది నాయకులుగా కొనసాగింది. దాని చివరి తెలిసిన రికార్డు 1282 నాటిది.

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (3)
  1. P. Sreenivasachar (ed.), A Corpus of Inscriptions in the Telingana Districts of H.E.H. the Nizam's Dominions, Part II: Texts and Translations (opens in a new tab), H.E.H. the Nizam's Government, 1940, pp. 105–108. No. 36; paraphrased. [Public domain in India]
  2. J. F. Fleet, Sanskrit and Old-Canarese Inscriptions, No. CXVIII (Kakatya inscription of Rudradeva at Anamkond, Saka 1084), Indian Antiquary, Vol. XI (opens in a new tab), Indian Antiquary (ed. Jas. Burgess), Bombay, 1882, pp. 18. J. F. Fleet's translation of Rudradeva's Anumakonda inscription. [Public domain]
  3. P. V. Parabrahma Sastry, The Kakatiyas of Warangal, Government of Andhra Pradesh, 1978, pp. 65–67, 78–79, 83, 95. Cite-only; paraphrased. [All rights reserved (cited, not reproduced)]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: