ఎఱ్ఱాప్రెగడ (ఎఱ్ఱన)

ఎఱ్ఱాప్రెగడ తెలుగు మహాభారతాన్ని పూర్తి చేసిన కవి. 1928 నాటి History of Telugu Literature (తెలుగు సాహిత్య చరిత్ర) ఆయన కాలాన్ని దాదాపు 1280–1350గా చెబుతుంది.¹ “తిక్కన తర్వాత యాభై సంవత్సరాలకు ఎఱ్ఱాప్రెగడ అసంపూర్తిగా మిగిలిన అరణ్య పర్వ భాగాన్ని పూర్తి చేశాడు” అని అది చెబుతుంది.¹ కొండవీటి రెడ్డి రాజుల దగ్గర సేవ చేసినట్లు తెలిసిన తొలి కవి ఆయనే.²³ ఆయన హరివంశము ఆ వంశ స్థాపకుని కుటుంబం గురించిన ఆధారాలలో ఒకటి.²³

మూలాలు

1928 నాటి చరిత్ర ప్రకారం, “ఎఱ్ఱాప్రెగడ నెల్లూరు జిల్లా కందుకూరు తాలూకాలోని గుడ్లూరుకు చెందిన నియోగి”.¹ ఆయన “ఆ జిల్లా పాలకుడు ప్రోలయ వేమారెడ్డి ఆశ్రయంలో ఉన్నాడు” అని అది చెబుతుంది.¹ ఆయన తండ్రి సూర్యుడు “రెండు భాషలలో కవి, సిద్ధుడు (ప్రత్యేక శక్తులు ఉన్న పవిత్ర పురుషుడు) అయిన యోగి”.¹

ఎం. సోమశేఖర శర్మ (M. Somasekhara Sarma) ఆ కుటుంబపు అంతకు ముందటి నివాసం వేంగి దేశం అని గుర్తించారు.² ఆ కవిని మొదట ప్రోలయ వేముని తమ్ముడు మల్లారెడ్డి పోషించాడని, ఆయనే కవిని వేముడికి పరిచయం చేశాడని ఆయన భావించారు.²

హెచ్. కె. నరసింహస్వామి (H. K. Narasimhaswami) ఆయన గోత్రం (వంశ పరంపర) శ్రీవత్స అని ఇచ్చారు.⁴ ఆయన “నిష్ఠగల శైవుడు, శంకరస్వామి అనే యోగి శిష్యుడు”.⁵ ఆయన భక్తి “ఆయనకు ‘శంభుదాస’ (శివుని సేవకుడు) అనే బిరుదు సంపాదించి పెట్టింది”.⁵

మహాభారతం

నన్నయ తెలుగు మహాభారతాన్ని అరణ్య పర్వంలో అసంపూర్తిగా వదిలాడు. తిక్కన దాని తర్వాతి పర్వాలను అనువదించాడు. “ఈ పర్వాన్ని ముట్టుకునే కవి కష్టాల పాలవుతాడు” అనే నమ్మకం చాలా బలంగా ఉండేదని 1928 నాటి చరిత్ర చెబుతుంది.¹ అందుకే శంభుదాసుడు నన్నయ పోషకుడైన “రాజరాజనరేంద్రునికి అంకితం ఇచ్చి, దానిని నన్నయే పూర్తి చేసినట్లు కనిపించేలా చేశాడు”.¹ తిక్కన కలలో కనిపించి ఆ పనిని పూర్తి చేయమని తనను ప్రోత్సహించాడని ఎఱ్ఱాప్రెగడ చెప్పాడని ఆ చరిత్ర జోడిస్తుంది.¹

అదే చరిత్ర ఆయన నైపుణ్యాన్ని ప్రశంసిస్తుంది.⁵ ఆయన నన్నయ శైలిలో తన పని మొదలుపెట్టి, మార్పు ఎవరికీ తెలియకుండా తిక్కన శైలిలోకి మారాడు.⁵ “శ్రీనాథుడు ఆయన పదబంధాల చక్కని కూర్పును మెచ్చుకుంటాడు” అని అది జోడిస్తుంది.⁵

హరివంశము, ఇతర రచనలు

ఆయన హరివంశము యుద్ధం తర్వాత కృష్ణుని కథను అనుసరించే మహాభారతానికి కొనసాగింపు.¹⁴ ఆయన దానిని ప్రోలయ వేమునికి అంకితం ఇచ్చాడు.¹⁴ 1906లో జె. రామయ్య (J. Ramayya) వేముడు, ఆయన కుటుంబం పేర్ల కోసం దానిని ఉపయోగించారు.³ అది రాజును వేముడు, కోమటి వేముడు, ప్రోలయ వేముడు లేదా అన్నమ వేముడు అంటుంది. ఆయన కొడుకులలో ఇద్దరి పేర్లు మాత్రమే ఇస్తుంది.³

సోమశేఖర శర్మను అనుసరించి ఎన్. రమేశన్ (N. Ramesan) అది చిత్రించిన రాజును ఇలా సంక్షిప్తంగా చెప్పారు:⁶⁷⁸

• నైపుణ్యం ఉన్న విలుకాడు⁶⁷⁸
• కవులను తన చుట్టూ చేర్చుకున్న ధర్మపరుడైన పాలకుడు⁶⁷⁸
• బ్రాహ్మణులకు గ్రామాలు దానం చేసినవాడు⁶⁷⁸
• దేవాలయాలు, చెరువులు కట్టించి, రహదారుల వెంట చెట్లు నాటించినవాడు⁶⁷⁸

వేముని రాజ్యం ఆయన గురువు ఘోడేరాయ-గంగ అనుగ్రహం వల్లే వచ్చిందని చెప్పే ఒక పద్యాన్ని కూడా రమేశన్ ఉదహరించారు.⁶⁷⁸ హరివంశము వేముని కొడుకు అనవోతుడిని యువరాజుగా కూడా పేర్కొంటుంది.⁹¹⁰

1928 నాటి చరిత్ర ఆయనకు ఒక రామాయణాన్ని, “అహోబల మాహాత్మ్యము అని కూడా పిలిచే” లక్ష్మీ నృసింహ పురాణాన్ని ఆపాదిస్తుంది.¹ ఆయన నరసింహ పురాణాన్ని అహోబిలం నరసింహ దేవుడికి అంకితం ఇచ్చాడని నరసింహస్వామి గుర్తించారు.⁴⁹ ఇప్పుడు ఉదహరణల ద్వారా మాత్రమే తెలిసిన రామాయణాన్ని ప్రోలయ వేముని కోరిక మేరకు రాశాడని సోమశేఖర శర్మ భావించారు.¹¹

విజయనగరానికి చెందిన తర్వాతి కవి నాచన సోమన ఉత్తర హరివంశము రాశాడు.¹² 1928 నాటి చరిత్ర మాటల్లో, ఆయన “బహుశా ఎఱ్ఱాప్రెగడ సాధనతో సంతృప్తి చెందలేదు”.¹²

శాసన ఆధారం

ఎలియట్ సేకరణలో అనవోతుడు, అనవేముల విరిగిన దానశాసనాన్ని నరసింహస్వామి కనుగొన్నారు.⁴¹³ అందులో గౌరవపూర్వక మాటలతో పరిచయం చేసిన ఎర్రయ-ప్రెగడ అనే గ్రహీతకు అసాధారణంగా పెద్ద భూమి వాటా దక్కింది.⁴¹³ ఆయన అతనిని ఆ కవిగా భావించి, ప్రోలయ వేముని కొడుకుల కాలంలో కూడా ఎఱ్ఱాప్రెగడ జీవించి ఉన్నాడని నిర్ణయించారు.⁴¹³

1928 నాటి చరిత్ర ఆయనను నన్నయ, తిక్కనలతో పాటు తెలుగు మహాభారత ముగ్గురు కవులైన కవిత్రయంలో ఒకరిగా లెక్కిస్తుంది.¹¹²

Footnotes

1. P. Chenchiah and Raja M. Bhujanga Rao, A History of Telugu Literature (1928), p. 48 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸ ↩⁹ ↩¹⁰ ↩¹¹ ↩¹²

2. Somasekhara Sarma, History of the Reddi Kingdoms (1948), p. 496 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴

3. J. Ramayya, Madras Museum Plates of Vema, A.D. 1345, Epigraphia Indica VIII (1905–06), p. 10 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴

4. H. K. Narasimhaswami, Koduru Grant of Ana-Vota-Reddi; Saka 1280, Epigraphia Indica XXV (1939–40), p. 138 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷

5. Chenchiah and Bhujanga Rao, History of Telugu Literature (1928), p. 49 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵

6. N. Ramesan, Copper Plate Inscriptions of Andhra Pradesh Government Museum, Hyderabad, Vol. I (1962), p. 166 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶

7. Ramesan, Copper Plate Inscriptions, Vol. I (1962), p. 176 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶

8. Ramesan, Copper Plate Inscriptions, Vol. I (1962), p. 177 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶

9. Narasimhaswami, Koduru Grant of Ana-Vota-Reddi (1939–40), p. 139 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩²

10. M. Somasekhara Sarma, History of the Reddi Kingdoms (1948), p. 42 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩

11. Somasekhara Sarma, History of the Reddi Kingdoms (1948), p. 498 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩

12. Chenchiah and Bhujanga Rao, History of Telugu Literature (1928), p. 59 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³

13. Narasimhaswami, Koduru Grant of Ana-Vota-Reddi (1939–40), p. 140 (archive.org↗ (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³