ప్రచురితమైన ఆధారాలతో నిర్మించిన కొత్త సైట్. ఏదైనా పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి
తెలుగు చరిత్రTelugu History

ప్రోలయ వేమారెడ్డి

అద్దంకి, కొండవీడు రెడ్డి రాజ్య స్థాపకుడు (దాదాపు 1325–1353). కాకతీయుల పతనం తర్వాత ఆయన శ్రీశైలం, సముద్రం మధ్య దేశాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. వరంగల్‌ను జయించిన ముస్లింలు స్వాధీనం చేసుకున్న బ్రాహ్మణ గ్రామాలను తాను తిరిగి ఇచ్చానని 1345, 1346 నాటి ఆయన దానశాసనాలు చెబుతాయి. శ్రీశైలం, అహోబిలంలలోని మెట్ల వరుసల కోసం తర్వాతి శాసనాలు ఆయనను గుర్తుంచుకుంటాయి. కవి ఎఱ్ఱాప్రెగడ తన హరివంశాన్ని ఆయనకు అంకితం ఇచ్చాడు.

Photograph of five inscribed copper plates fanned out on their ring, the ring rising at the left into a seal topped by a small seated bull.
Photograph of five inscribed copper plates fanned out on their ring, the ring rising at the left into a seal topped by a small seated bull. · N. Ramesan, Copper Plate Inscriptions of Andhra Pradesh Government Museum, Hyderabad, Vol. I (Government of Andhra Pradesh, 1962) (opens in a new tab) · Public domain in India

ప్రోలయ వేముడు కొండవీటి రెడ్ల మొదటి రాజు. ఢిల్లీ సుల్తానత్ కాకతీయ రాజ్యాన్ని నాశనం చేసిన తర్వాత ఆయన కృష్ణకు దక్షిణాన ఉన్న దేశంలో అధికారం చేపట్టాడు.12 ఆయన రాజధాని అద్దంకి.12 ఆయన పాలనలోని కొన్ని సంఘటనలకు మాత్రమే తేదీ నిర్ణయించవచ్చు. తెలిసిన వాటిలో చాలా భాగం 1345, 1346 నాటి ఆయన సొంత రాగి ఫలకాల దానశాసనాల నుంచి, ఆయన కొడుకులు, తర్వాతి బంధువుల దానశాసనాల నుంచి వస్తుంది.13

కుటుంబం, పేర్లు

1345 నాటి ఆయన దానశాసనం “ఒక కుటుంబ స్థాపకుడు” అయిన వేమయ అనే వ్యక్తి నుంచి కుటుంబాన్ని గుర్తిస్తుంది.4 వేమయ కొడుకు కోమటి ప్రోలుడు అన్నెమాంబ (అన్నమాంబ)ను పెళ్లి చేసుకున్నాడు.4 కోమటి ప్రోలుడు, ఆయన భార్య అన్నమాంబలకు ఐదుగురు కొడుకులు: మాచ, వేమ, దొడ్డయ, అన్నయ, మల్లయ.45 వీరిలో వేముడు “భూమిని పాలించాడు” అని దానశాసనం చెబుతుంది.4

తర్వాతి రెడ్డి దానశాసనాల లాగే, అది విష్ణువు పాదాల నుంచి పుట్టారని చెప్పే నాల్గవ వర్ణం, శూద్రులలో కుటుంబాన్ని ఉంచుతుంది.46 వేమునికి అంకితం ఇచ్చిన తెలుగు హరివంశం ఆయనను వేమ, కోమటి వేమ, ప్రోలయ వేమ లేదా అన్నమ వేమ అంటుందని, 1906లో ఆ దానశాసనాన్ని సంపాదకత్వం చేసిన జె. రామయ్య (J. Ramayya) గుర్తించారు.1 రామయ్య వివరించినట్లు, రెండవ, మూడవ పేర్లు ఆయన సొంత పేరును ఆయన తండ్రి పేరుతో కలుపుతాయి, చివరిది ఆయన తల్లి పేరుతో కలుపుతుంది.1

ఆయన తన దానశాసనాలపై పల్లవ త్రినేత్ర అని సంతకం చేశాడు.13 1346 నాటి ఆయన పువ్వాడ దానశాసనపు ఉంగరంపై అదే పేరు చెక్కబడింది.13

ప్రోలుని భార్య అన్నమ దొడ్డ కూతురు అని హరివంశం చెబుతుందని రామయ్య చదివారు.1 దొడ్డ మనవడు నాకో వేమునికి సన్నిహిత మిత్రుడని అది చెబుతుందని కూడా ఆయన చదివారు.1 దానికి బదులు రాబర్ట్ సూయెల్ (Robert Sewell) వంశావళి దొడ్డ కూతురిని ప్రోలయ వేముని భార్యగా చేస్తుంది.7

స్థానిక సంప్రదాయాన్ని అనుసరించి 1883 నాటి Kistna District Manual (కృష్ణా జిల్లా మాన్యువల్) ఆయనను పులయ్య వేమారెడ్డి అంటుంది.89 అది ఆయనను దొంతి అలియ రెడ్డి అనే స్థాపకుని పెద్ద కొడుకుగా చేస్తుంది.89 కొండవీడులో సూయెల్ నమోదు చేసిన ఒక సంప్రదాయం ఆయనను దొంతి అల్ల రెడ్డి ఇంట్లో కేవలం “ఒక అతిథి”గా చేసింది.10

కాకతీయుల తర్వాత ఎదుగుదల

వేముడు అన్ని అగ్రహారాలను (బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చిన గ్రామాలు) తిరిగి ఇచ్చాడని 1345 నాటి దానశాసనం చెబుతుంది.4 ఈ గ్రామాలను “కాకతి వంశానికి చెందిన వీరరుద్ర రాజు (కాలం) నుంచి దుష్ట మ్లేచ్ఛ రాజులు తీసుకున్నారు” (మ్లేచ్ఛ అంటే విదేశీయుడు).4 ఈ వీరరుద్ర రాజు ప్రతాపరుద్రుడు.4

అప్పటికి ఇది “వరంగల్‌ను మహమ్మదీయులు జయించడం గురించి ఇప్పటివరకు దొరికిన ఏకైక శాసన ప్రస్తావన” అని రామయ్య చూపించారు.2 రెడ్లు కాకతీయుల రాజకీయ వారసులని అది చూపించింది.2 కానీ వారు అధికారంలోకి వచ్చిన తేదీని అది ఇవ్వలేదు.2

సుల్తాన్ అధికారులను తరిమికొట్టడంలో ముసునూరి నాయకులు ప్రోలయ నాయకుని, కాపయ నాయకుని అనుసరించిన నాయకులలో ఎన్. రమేశన్ (N. Ramesan) వేముడిని ఉంచారు.1112 సొంతంగా పాలించడానికి ముందు వేముడు కాపయుని డెబ్బై ఐదు మంది సామంత నాయకులలో ఒకడని చెప్పడానికి ఆయన 1423 నాటి కలువచేరు దానశాసనాన్ని ఉదహరించారు.1112 అగ్రహారాల పునరుద్ధరణను ముస్లింలకు వ్యతిరేకంగా దాదాపు 1344లో ఏర్పడిన హిందూ పాలకుల కూటమితో సూయెల్ ముడిపెట్టారు.13

కొండవీటి దండకావిలి అనే స్థానిక చరిత్ర కుటుంబ సంపదను ఒక కథతో వివరిస్తుంది.2 దొంతి అల్లాడ రెడ్డి ఒక కోమటి (వర్తక కులం) అతిథి నుంచి పరుసవేది రాయిని, అంటే బంగారం చేస్తుందని నమ్మిన రాయిని, దొంగిలించాడని చెబుతారు.2 ఆ డబ్బుతో ప్రోలయ వేముడు సైన్యాన్ని సమకూర్చుకుని, ప్రతాపరుద్రుని అధికారుల నుంచి ధరణికోటను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.2

రామయ్య ఆ కథను సందేహించారు.2 డబ్బుకు మరింత సాధారణ మూలాన్ని ఆయన సూచించారు.2 నెల్లూరుకు చెందిన కోమటి వర్తకుడు అవచి దేవయ వేముని ప్రధాన మద్దతుదారుడని చెప్పే కవి శ్రీనాథుని హరవిలాసంను ఆయన చూపించారు.2

రాజ్యం

1345 నాటి దానశాసనం ఆయన రాజధాని పేరును “పుంగి దేశంలోని అద్దంకి నగరం” అని ఇస్తుంది.1 ఈ దేశం “కుండి నదికి రెండు వైపులా, శ్రీగిరి తూర్పు వాలుల నుంచి తూర్పు సముద్రం వరకు విస్తరించింది”.1 కుండి అంటే గుండ్లకమ్మ.1

వేముడు తన పాలనను కనీసం కృష్ణ ఉత్తర ఒడ్డు వరకు విస్తరించాడని రామయ్య నిర్ణయించారు.214 అమరావతిలోని ఒక శాసనం వేముని భూభాగాలు గోదావరి ఒడ్డు వరకు చేరాయని చూపిస్తుందని కూడా ఆయన నిర్ణయించారు.214 ఆయన అభిప్రాయంలో వేముని కొడుకు అనవేముని కాలంలోనే రాజధాని కొండవీడుకు మారింది.214

1345లో వేముడు అమరావతి (ధరణికోట)లో, 1346లో కర్నూలు జిల్లాలోని ఒక భాగంలో పాలిస్తున్నట్లు సూయెల్ కనుగొన్నారు.15 ఆయన “తాను రాయచూరును జయించానని గొప్పగా చెప్పుకుంటాడు” అని గోదావరి గెజిటీర్ చెబుతుంది.16 అది ఆయనను “తెలుగు, తమిళ సాహిత్యాలకు గొప్ప పోషకుడు” అని కూడా అంటుంది.16

ఆయన సోదరులు ఆయనకు సేవ చేశారు. ఎం. సోమశేఖర శర్మ (M. Somasekhara Sarma) మోటుపల్లి రేవును జయించిన ఘనతను అందరికంటే చిన్నవాడైన మల్లకు ఇస్తారు. కందుకూరు రెడ్లు తర్వాత తమ వంశాన్ని ఆయన నుంచి గుర్తించారు.17

పువ్వాడ దానశాసనం వేముడిని “మ్లేచ్ఛుల సముద్రానికి” అగస్త్యుడు అంటుంది.1812 అగస్త్యుడు సముద్రాన్ని తాగిన ముని.1812 “అలావదీన్” తురుష్క (తుర్కీ) సైన్యాలపై వేముని విజయాల గురించి ఒక మెకంజీ వ్రాతప్రతి కథనాన్ని, మొదటి బహమనీ సుల్తాన్‌తో పోరాటంగా రమేశన్ భావించారు.1812

దానశాసనాలు, కట్టడాలు

1345 మార్చి 18న చంద్రగ్రహణం నాడు వేముడు కృష్ణ మీది ఆతుకూరు గ్రామాన్ని ఒక బ్రాహ్మణ బృందానికి ఇచ్చాడు.1 తన పేరు మీద ఆయన దానికి వేమపురం అని పేరు మార్చాడు.1 రామయ్య దీనిని “ఇప్పటివరకు దొరికిన రెడ్డి వంశపు అతి తొలి శాసనం” అన్నారు.1

1346లో శ్రీశైల దేవుని సమక్షంలో ఆయన “అద్దంకి, వినుకొండ అనే రెండు కోటల మధ్య” ఉన్న పువ్వాడను అరవై నాలుగు వాటాలుగా ఇచ్చాడు.181920 ఆ గ్రామానికి వేమపురి అని పేరు మార్చారు.181920

అమరావతిలోని 1345 నాటి ఒక శాసనం ఆయన అమరేశ్వర దేవాలయంపై ఐదు బంగారు శిఖరాలు (కొనదేలిన పైభాగాలు) నిలిపినట్లు నమోదు చేస్తుంది.211 తన తమ్ముడు మల్లారెడ్డి పుణ్యం కోసం ఆయన దీనిని చేశాడు.211 మద్రాసు మ్యూజియం ఫలకాలు, పువ్వాడ దానశాసనం చూడండి.

కుటుంబపు దాదాపు ప్రతి తర్వాతి శాసనం ఒక పని కోసం ఆయనను గుర్తుంచుకుంటుంది.2223 అది కొండ పాదాల దగ్గరి పాతాళగంగ ప్రవాహం నుంచి శ్రీశైలం గుడి వరకు వెళ్లే మెట్ల వరుస.2223

1378 నాటి పెదపాలకలూరు ఫలకాలు అహోబిలంలో రెండవ మెట్ల వరుస ఘనతను ఆయనకు ఇస్తాయి.24 అవి ఆ రెండు మెట్ల వరుసలను “శాశ్వత విజయ స్తంభాలు” అంటాయి.24 వేముని సొంత 1345 దానశాసనం మెట్లను పేర్కొనదని రామయ్య గమనించారు.14 అవి ఇంకా పూర్తి కాలేదని ఆయన సూచించారు.14

ఎఱ్ఱాప్రెగడ

కవి ఎఱ్ఱాప్రెగడ తెలుగు మహాభారతాన్ని పూర్తి చేశాడు.2526 1928 నాటి History of Telugu Literature (తెలుగు సాహిత్య చరిత్ర) ప్రకారం, ఆయన “ఆ జిల్లా పాలకుడు ప్రోలయ వేమారెడ్డికి అనుబంధంగా ఉన్నాడు”.25 ఆయన తన హరివంశాన్ని వేమునికి అంకితం ఇచ్చాడు.2526

వేముని కొడుకుల దానశాసనంలో అసాధారణంగా పెద్ద వాటా గల “ఎర్రయ ప్రెగడ” అనే దానగ్రహీత (దానం పొందినవాడు)ను హెచ్. కె. నరసింహస్వామి (H. K. Narasimhaswami) కనుగొన్నారు.26 ఈ దానగ్రహీతను ఆయన ఆ కవిగా భావించారు.26

వారసత్వం, తేదీలు

వేమునికి అనవోతుడు, అనవేముడు అనే ఇద్దరు కొడుకులు ఉన్నారు. వారు ఆయన తర్వాత ఒకరి తర్వాత ఒకరు పాలించారు.2724 ఆయన కూతురు దొడ్డాంబిక తర్వాత రాజమహేంద్రవరంలో పాలించిన కుటుంబానికి చెందిన రెండవ కాటయను పెళ్లి చేసుకుంది.28 మరో కూతురు వేమసాని నల్లనుంక అనే నాయకుడిని పెళ్లి చేసుకుంది.29

రాబర్ట్ సూయెల్ వంశావళి ప్రకారం వేమసాని, నల్లనుంకలకు హేమాంబిక అనే కూతురు ఉంది.7 ఆమె విజయనగర మొదటి దేవరాయలను పెళ్లి చేసుకుంది.7 అనవోతారెడ్డి, అనవేమారెడ్డి, కాటయ వేముడు చూడండి.

ఆయన పాలనను కచ్చితంగా నిర్ణయించలేము. ఆధారాలు ఈ తేదీలు ఇస్తాయి (శక సంవత్సరాలు ఒక భారతీయ శకానికి చెందినవి):

  • దండకావిలిలో, శక 1242–1253 (దాదాపు 1320–1331)30
  • రామయ్య అభిప్రాయంలో, శాసనాలకు సరిపోయేలా, శక 1242–1271 (దాదాపు 1320–1349)30
  • కృష్ణా మాన్యువల్‌లో, 1328 నుంచి స్వాతంత్ర్యం9
  • సోమశేఖర శర్మ, రమేశన్‌లలో, మల్లవరంలోని 1325 నాటి ఒక శాసనం నుంచి 1353 వరకు313233

చీమకుర్తి నుంచి వచ్చిన ఒక ఫలకపు సంపాదకులు దాని తేదీని 1336 అని చదివారు, కానీ దానిని తర్వాతి ప్రతిగా భావించారు.34 నరసింహస్వామి వేముని అతి తొలి తెలిసిన తేదీని శక 1254 (1332–33) అని ఇచ్చారు.35 చివరి తేదీని శక 1268 (1346) అని ఇచ్చారు. అప్పటికే త్రిపురాంతకంలోని ఒక శాసనం ఆయన కొడుకును యువరాజుగా పేర్కొంటుంది.35

Footnotes

  1. Ramayya, Madras Museum Plates of Vema (1905–06), p. 10 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9 ↩10 ↩11 ↩12 ↩13 ↩14 ↩15 ↩16 ↩17

  2. Ramayya, Madras Museum Plates of Vema (1905–06), p. 11 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9 ↩10 ↩11 ↩12 ↩13 ↩14

  3. Ramesan, Copper Plate Inscriptions, Vol. I (1962), p. 173 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  4. J. Ramayya, Madras Museum Plates of Vema, A.D. 1345, Epigraphia Indica VIII (1905–06), p. 9 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8

  5. Ramesan, Copper Plate Inscriptions, Vol. I (1962), p. 174 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  6. E. Hultzsch, Vanapalli Plates of Anna-Vema, Saka-Samvat 1300, Epigraphia Indica III (1894–95), p. 59 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  7. Sewell, Historical Inscriptions (1932), p. 385 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  8. Gordon Mackenzie, A Manual of the Kistna District (1883), p. 9 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  9. Mackenzie, Kistna District (1883), p. 10 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  10. Robert Sewell, Lists of Inscriptions, and Sketch of the Dynasties of Southern India (1884), p. 187 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  11. N. Ramesan, Copper Plate Inscriptions of Andhra Pradesh Government Museum, Hyderabad, Vol. I (1962), pp. 163–164 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  12. Ramesan, Copper Plate Inscriptions, Vol. I (1962), p. 166 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  13. Robert Sewell, The Historical Inscriptions of Southern India (1932), p. 189 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  14. Ramayya, Madras Museum Plates of Vema (1905–06), p. 12 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  15. Sewell, Historical Inscriptions (1932), p. 190 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  16. F. R. Hemingway, Madras District Gazetteers: Godavari, Vol. I (1907), p. 26 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  17. Somasekhara Sarma, History of the Reddi Kingdoms (1948), p. 194 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  18. Ramesan, Copper Plate Inscriptions, Vol. I (1962), p. 175 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  19. Ramesan, Copper Plate Inscriptions, Vol. I (1962), p. 176 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  20. Ramesan, Copper Plate Inscriptions, Vol. I (1962), p. 178 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  21. V. Rangacharya, A Topographical List of the Inscriptions of the Madras Presidency, Vol. II (1919), p. 825, Guntur No. 634 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  22. J. Ramayya, Tottaramudi Plates of Kataya-Vema, Saka-Samvat 1333, Epigraphia Indica IV (1896–97), p. 319 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  23. Hultzsch, Vanapalli Plates of Anna-Vema (1894–95), p. 64 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  24. Ramesan, Copper Plate Inscriptions, Vol. I (1962), p. 189 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  25. P. Chenchiah and Raja M. Bhujanga Rao, A History of Telugu Literature (1928), p. 48 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  26. H. K. Narasimhaswami, Koduru Grant of Ana-Vota-Reddi; Saka 1280, Epigraphia Indica XXV (1939–40), p. 138 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  27. E. Hultzsch, Nadupuru Grant of Anna-Vema, Saka-Samvat 1296, Epigraphia Indica III (1894–95), p. 286 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  28. Ramayya, Tottaramudi Plates of Kataya-Vema (1896–97), p. 321 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  29. Hultzsch, Nadupuru Grant of Anna-Vema (1894–95), p. 287 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  30. Ramayya, Madras Museum Plates of Vema (1905–06), p. 13 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  31. M. Somasekhara Sarma, History of the Reddi Kingdoms (1948), p. 41 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  32. Somasekhara Sarma, History of the Reddi Kingdoms (1948), p. 47 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  33. Ramesan, Copper Plate Inscriptions, Vol. I (1962), pp. 164–165 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  34. A. Rangaswami Saraswati and N. Lakshminarayan Rao, Three Copper-plate Inscriptions of the Reddis, Epigraphia Indica XXI (1931–32), p. 268 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  35. Narasimhaswami, Koduru Grant of Ana-Vota-Reddi (1939–40), p. 139 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

చిత్రాలు

రాజవంశాలు

కొండవీటి రెడ్డి రాజులు

సుమారు క్రీ.శ. 1325–1424

పంట రెడ్డి కుటుంబానికి చెందిన తెలుగు రాజవంశం. కాకతీయుల పతనం తర్వాత తీరంలో ఎదిగి, సుమారు 1325 నుండి 1420ల వరకు సుమారు వంద సంవత్సరాలు, మొదట అద్దంకి నుండి, తర్వాత కొండవీడు కొండ కోట నుండి పాలించింది. ప్రోలయ వేమ నుండి రాచ వేమ వరకు దాని ఆరుగురు రాజులు శ్రీశైలానికి, సముద్రానికి మధ్య ఉన్న దేశాన్ని, కొన్నిసార్లు గోదావరి డెల్టాను పట్టుకున్నారు. వారు శ్రీశైలం, అహోబిలంలలో మెట్ల వరుసలు కట్టించారు. రేచర్ల వెలమలతో, విజయనగరంతో, బహమనీలతో పోరాడారు. ఎఱ్ఱాప్రెగడ, శ్రీనాథుడు రచనలు చేసిన ఆస్థానాన్ని నిర్వహించారు. కుమారగిరి కాలంలో రాజ్యపు తూర్పు సగం రాజమహేంద్రవరం వద్ద వేరే రాజ్యమైంది.

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (13)
  1. Archaeological Survey of India, Epigraphia Indica, Vol. VIII (1905–06) (opens in a new tab), Archaeological Survey of India, 1906, pp. 9–13. J. Ramayya, Madras Museum plates of Vema, A.D. 1345 (No. 3). [Public domain]
  2. E. Hultzsch (ed.), Epigraphia Indica, Vol. III (1894–95) (opens in a new tab), Archaeological Survey of India, 1895, pp. 59, 64, 286–287. E. Hultzsch, Vanapalli plates and Nadupuru grant of Anna-Vema (Nos. 10 and 39). [Public domain]
  3. F. Kielhorn (articles); E. Hultzsch (ed.), Epigraphia Indica, Vol. IV (1896–97) (opens in a new tab), Archaeological Survey of India, 1897, pp. 319, 321. J. Ramayya, Tottaramudi plates of Kataya-Vema (No. 46). [Public domain]
  4. Hirananda Sastri, K. N. Dikshit and N. P. Chakravarti (eds.), Epigraphia Indica, Vol. XXI (1931–32) (opens in a new tab), Archaeological Survey of India, 1933, pp. 268–269. Chimakurti plate of Vema (No. 41 A); paraphrased. [Public domain in India]
  5. N. P. Chakravarti (ed.), Epigraphia Indica, Vol. XXV (1939–40) (opens in a new tab), Manager of Publications, Delhi, 1940, pp. 138–139. H. K. Narasimhaswami, Koduru grant (No. 13); paraphrased. [Public domain in India]
  6. N. Ramesan, Copper Plate Inscriptions of Andhra Pradesh Government Museum, Hyderabad, Vol. I (Andhra Pradesh Government Archaeological Series No. 6) (opens in a new tab), Government of Andhra Pradesh, Hyderabad, 1962, pp. 164–166, 173–178, 189. Paraphrased. [Public domain in India]
  7. V. Rangacharya, A Topographical List of the Inscriptions of the Madras Presidency (collected till 1915), with Notes and References, Vol. II (opens in a new tab), Government Press, Madras, 1919, pp. 825, 879, 935. [Public domain]
  8. Robert Sewell (ed. S. Krishnaswami Aiyangar), The Historical Inscriptions of Southern India (Collected till 1923) and Outlines of Political History (opens in a new tab), University of Madras, 1932, pp. 183, 189–190, 385. Paraphrased. [Public domain in India]
  9. Robert Sewell, Archaeological Survey of Southern India, Vol. II: Lists of Inscriptions, and Sketch of the Dynasties of Southern India (Lists of the Antiquarian Remains in the Presidency of Madras, Vol. II) (opens in a new tab), Government Press, Madras, 1884, pp. 187. [Public domain]
  10. Gordon Mackenzie, A Manual of the Kistna District in the Presidency of Madras (opens in a new tab), Government of Madras (Lawrence Asylum Press), 1883, pp. 9–11. [Public domain]
  11. F. R. Hemingway, Madras District Gazetteers: Godavari, Vol. I (opens in a new tab), Government Press, Madras, 1907, pp. 25–26. [Public domain]
  12. P. Chenchiah and Raja M. Bhujanga Rao, A History of Telugu Literature (The Heritage of India Series) (opens in a new tab), Association Press (Y.M.C.A.), Calcutta / Oxford University Press, London, 1928, pp. 48. [Public domain]
  13. M. Somasekhara Sarma, History of the Reddi Kingdoms (circa 1325 A.D. to circa 1448 A.D.) (opens in a new tab), Andhra University, Waltair (Andhra University Historical Series No. 38), 1948, pp. 41–42, 47, 194. Cite-only; paraphrased. [All rights reserved (cited, not reproduced)]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: