ప్రచురితమైన ఆధారాలతో నిర్మించిన కొత్త సైట్. ఏదైనా పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి
తెలుగు చరిత్రTelugu History

మొదటి ముహమ్మద్ షా (బహమనీ)

రెండవ బహమనీ సుల్తాన్ (1358–1375), స్థాపకుని కొడుకు. ఆయన ఆస్థానాన్ని, సైన్యాన్ని, నాలుగు రాష్ట్రాలను వ్యవస్థీకరించి, వంశపు సొంత బంగారు నాణేన్ని ముద్రించి, వరంగల్, విజయనగరాలతో మొదటి పెద్ద యుద్ధాలు చేశాడు. ఫెరిష్తా కథనంలో వరంగల్ పాలకుడు గోల్కొండను ఆయనకు అప్పగించి, రత్నాల సింహాసనం తఖ్త్-ఇ-ఫిరోజా లేదా ఫిరోజా సింహాసనాన్ని ఇచ్చాడు. బుర్హాన్-ఇ మాసిర్ తెలింగాణ యుద్ధాన్ని ఒకే ఒక్క వాక్యంలో చెబుతుంది.

మొదటి ముహమ్మద్ షా బహమనీ వంశంలో రెండవ రాజు. ఆయన పాలన బహమనీలకు, వరంగల్ తెలుగు పాలకులకు మధ్య మొదటి బహిరంగ యుద్ధాన్ని తెచ్చింది. ఈ యుద్ధం గురించిన ఫెరిష్తా (Ferishta) కథనంలో, వరంగల్ గోల్కొండను అప్పగించి, రాజుకు రత్నాల సింహాసనం ఇచ్చింది. తూర్పు తెలంగాణలో బహమనీలు మొదట పట్టు ఎలా సాధించారనే దానికి ఈ కథనం ప్రామాణిక కథ అయింది. ఆ వంశపు ఇతర ప్రధాన చరిత్ర బుర్హాన్-ఇ మాసిర్ దాని గురించి దాదాపు ఏమీ చెప్పదు.12

కుటుంబం, సింహాసనానికి రావడం

మొదటి ముహమ్మద్ షా అల్లావుద్దీన్ బహమన్ షా పెద్ద కొడుకు.34 ఆయన తండ్రి ఆయనను తన వారసుడిగా చేసి, తన పూర్వ బిరుదు జఫర్ ఖాన్‌ను ఆయనకు ఇచ్చాడు.34 ఆయన తండ్రి ఆయనకు మంత్రి సైఫ్-ఉద్-దీన్ ఘోరీ కూతురితో పెళ్లి చేశాడని ఫెరిష్తా చెబుతారు.5 1358లో స్థాపకుడు చనిపోయినప్పుడు ఆయన పదవికి వచ్చాడు.6

ఆయన తన సైన్యం, ప్రజల అవసరాలను చూసుకోవడంతో, కానుకలు ఇవ్వడంతో మొదలుపెట్టాడని బుర్హాన్-ఇ మాసిర్ చెబుతుంది.78 తర్వాత ఆయన కొత్త భూములను జయించడానికి బయలుదేరాడు.78

ఆస్థానం, రాష్ట్రాలు

ఆస్థానాన్ని క్రమబద్ధం చేసిన ఘనతను ఫెరిష్తా ఆయనకు ఇస్తారు:910

  • ఆయన ప్రముఖులను నాలుగు హోదాలుగా విభజించాడు910
  • ఆయన నాలుగు వేల మందితో అంగరక్షక దళాన్ని ఏర్పరిచాడు910
  • రాజు ఆయుధాలు మోయడానికి రెండు వందల మంది యువ ప్రముఖుల దళాన్ని ఏర్పరిచాడు910
  • ఆయన ప్రతి రాష్ట్ర పాలకుడికి తరఫ్‌దార్ బిరుదు ఇచ్చాడు910

హెయిగ్ (Haig) ఆయన పాలన కాలపు ఎనిమిది మంది రాజ్య మంత్రులను, రాజ రక్షక దళాన్ని వర్ణిస్తారు.611 ఈ సంస్థలు ఆయన వారసుల రాజ్యం ఉన్నంత కాలం నిలిచాయని ఆయన చెబుతారు.611 అవి “దాని శిథిలాలపై లేచిన చిన్న రాజ్యాలలో దగ్గరగా అనుకరించబడ్డాయి”.611

1361లో రాజు తల్లి మక్కా యాత్ర నుంచి తిరిగి వచ్చిందని హెయిగ్ జోడిస్తారు.6 తన కొడుకును దక్కన్ రాజుగా గుర్తిస్తూ ఈజిప్టులోని ఖలీఫా నుంచి ఒక పట్టా (మంజూరు లేఖ)ను ఆమె తెచ్చింది.6

బంగారు నాణేలు, హిందూ వడ్డీ వ్యాపారులు

స్థాపకుడు బంగారు నాణేలు కొద్దిగా ముద్రించాడని, లేదా అసలు ముద్రించలేదని హెయిగ్ చెబుతారు.12 కానీ ముహమ్మద్ తన రాజ్యంలో హిందూ డబ్బు వాడకాన్ని వ్యతిరేకించి, పెద్ద మొత్తంలో బంగారు నాణేలు ముద్రించాడని ఆయన చెబుతారు.12

హిందూ వడ్డీ వ్యాపారులు తమ చేతికి వచ్చిన ప్రతి బహమనీ నాణేన్ని కరిగించారని ఫెరిష్తా చెబుతారు.13 వారు దీనిని “బీజానగర్, తెలింగాణ రాజాల ప్రేరణతో”, అంటే విజయనగర, తెలింగాణ పాలకుల ప్రోత్సాహంతో చేశారు.13 రాజు వారిలో చాలా మందిని చంపించాడు.13 ఆయన టంకశాల, బ్యాంకు వ్యవహారాన్ని ఢిల్లీ నుంచి వచ్చిన ఖత్రీలకు ఇచ్చాడు.13 హెయిగ్ వడ్డీ వ్యాపారుల మారణకాండను 1360 మే లేదా జూన్ నాటిదిగా చెబుతారు.12

నాణేల జాబితాలు హిజ్రీ 768 (హిజ్రీ అంటే సంవత్సరాలను లెక్కించే ఇస్లామిక్ పద్ధతి), 775 నాటి ఆయన బంగారు నాణేలను, 760 నుంచి 776 వరకు ఆయన వెండి నాణేలను నమోదు చేస్తాయి.1415 హిజ్రీ 768 నాటి బంగారు నాణేలను గుల్బర్గా కొత్త పేరైన అహ్సనాబాద్‌లో ముద్రించారు.1415

వరంగల్‌తో యుద్ధం

పాలన మొదట్లో విజయనగర, తెలింగాణ రాజాలు దివంగత రాజు తీసుకున్న భూములను తిరిగి ఇవ్వమని కోరారని ఫెరిష్తా చెబుతారు.16 ముహమ్మద్ సిద్ధమవుతూ పద్దెనిమిది నెలలు వారి రాయబారులను ఎదురుచూపులో ఉంచి, తర్వాత ఏనుగులను, ఖజానాను కోరాడు.16 కౌలాస్‌ను తిరిగి పొందడానికి తెలింగాణ రాజా తన కొడుకు వినాయక్ దేవ్‌ను పంపాడు.16 కానీ బహమనీ సేనాపతి బహదూర్ ఖాన్ ఆయనను ఓడించి, రాజా చేత పెద్ద మొత్తాన్ని, ఇరవై ఐదు ఏనుగులను చెల్లింపజేశాడు.16 హెయిగ్ ఆ రాజా పేరును కన్హయ్య (ముసునూరి కాపయ నాయకుడు చూడండి) అని, రాకుమారుడి పేరును వేనాయక్ దేవ అని ఇస్తారు.17

తన కోసం ఉద్దేశించిన గుర్రాలను వినాయక్ దేవ్ వెలుంపట్టణంలో స్వాధీనం చేసుకున్నాడని రాజు ఎలా విన్నాడో తర్వాత ఫెరిష్తా చెబుతారు.18 రాజు నాలుగు వేల మంది గుర్రపు సైనికులతో అక్కడికి వెళ్లి పట్టణాన్ని తీసుకున్నాడు.19 ఆయన రాకుమారుడి నాలుక కోయించి, ఆయన శరీరాన్ని ఒక యంత్రం నుంచి మంటలలోకి విసిరేయించాడు.19 వెనుదిరుగుతుండగా ఆయన చేతికి గాయమైంది. కౌలాస్‌లో ప్రధాన సైన్యం ఆయనను కలిసే ముందే ఆయన తన చిన్న దళంలో చాలా భాగాన్ని కోల్పోయాడు.181920 హెయిగ్ ఆ పట్టణాన్ని “సముద్ర తీరంలోని” వైలంపల్లం అని, ఆ దాడిని 1362 నాటిదిగా చెబుతారు.17

చివరి దండయాత్రలో రాజు బీదర్ సైన్యాలను గోల్కొండపైకి, బేరార్ సైన్యాలను వరంగల్‌పైకి పంపాడని ఫెరిష్తా చెబుతారు.1 ఆయన దాదాపు రెండు సంవత్సరాలు తెలింగాణలో ఉన్నాడు.21 రాజా మూడు వందల ఏనుగులు, రెండు వందల గుర్రాలు, ముప్పై మూడు లక్షల రూపాయలు ఇచ్చాడు.121 ఆయన “గోల్కొండ కొండ కోటను, దాని అనుబంధ ప్రాంతాలతో” “శాశ్వతంగా” (ఎప్పటికీ) అప్పగించాడు.121 గోల్కొండను సరిహద్దుగా నిర్ణయించే ఒప్పందాన్ని కూడా ఆయన అంగీకరించాడు.121

తర్వాత ఆయన రాయబారులు రత్నాలు పొదిగిన ఒక సింహాసనాన్ని సమర్పించారు.22 రాజా మొదట దానిని ముహమ్మద్ బిన్ తుగ్లక్‌కు కానుకగా తయారుచేయించాడు.22 దాని ఆకాశ నీలి ఎనామెల్ నుంచి రాజు దానికి తఖ్త్-ఇ-ఫిరోజా అని పేరు పెట్టాడు.22 మహమూద్ షా కాలంలో దానిని చూసిన వృద్ధుల నుంచి ఫెరిష్తా దాని గురించి విన్నారు.22 అది ఆరు మూరల పొడవు, బంగారం, రత్నాలతో కప్పిన నల్లమద్ది కలపతో చేసినదని వారు చెప్పారు.22

హెయిగ్ దానిని ఫిరోజా సింహాసనం అని, 1365 మార్చి 21న గుల్బర్గాలో రాజు మొదటిసారి దానిపై కూర్చున్నాడని చెబుతారు.23 Kistna Manual (కృష్ణా మాన్యువల్) దానిని నీలి సింహాసనం అంటుంది.24 గోల్కొండ, ముసునూరి నాయకులు చూడండి.

బుర్హాన్-ఇ మాసిర్ దీనిని వేరుగా చెబుతుంది. విజయనగరంపై విజయం తర్వాత రాజు “ఫ్లంపటన్ (?) వైపు వెళ్లి” ఆ దేశాన్ని జయించాడని అది చెబుతుంది.82 “తన పాలన చివరి రోజులలో” రాజు “తెలింగాణను జయించాలనే కోరికతో నిండిపోయాడు” అని అది జోడిస్తుంది.82 అప్పుడు “దేశం మొత్తం ఆయన ప్రభుత్వ ఏజెంట్ల స్వాధీనంలోకి వచ్చింది”.82 అది గోల్కొండ గురించి గానీ, సింహాసనం గురించి గానీ ఏమీ చెప్పదు. తేదీలు అనిశ్చితం:162526

  • బ్రిగ్స్ ఫెరిష్తా గుర్రాల వ్యవహారాన్ని గోల్కొండ అప్పగింత తర్వాత, హిజ్రీ 773 (1371)లో ఉంచుతుంది16
  • బిల్గ్రామీ అప్పగింతను 1362 నాటిదిగా చెబుతారు25
  • Imperial Gazetteer (సామ్రాజ్య గెజిటీర్) 1371లో వరంగల్‌తో యుద్ధాన్ని ఇస్తుంది26

విజయనగరం, గుల్బర్గా మసీదు

ఫెరిష్తా చెప్పినట్లు, రాజు తాగి ఉండగా ఒక సంగీతకారుల బృందానికి విజయనగర ఖజానాపై హుండీ ద్వారా చెల్లించమని ఆదేశించాడు.272829 ఈ ఆదేశం ఒక యుద్ధాన్ని మొదలుపెట్టింది. అందులో రాజా ముద్గల్‌ను తీసుకుని దాని సైన్యాన్ని ఊచకోత కోశాడు.272829 ప్రతీకారంగా లక్ష మంది హిందువులను చంపుతానని ముహమ్మద్ ప్రమాణం చేశాడు.272829

1367 మొదట్లో కౌతాళ దగ్గర జరిగిన యుద్ధాన్ని హెయిగ్ వర్ణిస్తారు.3031 దాని చివరలో భవిష్యత్తులో యుద్ధం చేయనివారిని (పోరాడనివారిని) వదిలేయడానికి రెండు పక్షాలూ ఒప్పుకున్నాయని ఆయన చెబుతారు.3031

ఆయన పాలనలో దాదాపు ఐదు లక్షల మంది చంపబడ్డారని ఫెరిష్తా చెప్పుకుంటారు.32 ఆయన అనువాదకుడు బ్రిగ్స్ (Briggs) ఈ “ఉల్లాసాన్ని” (సంతోషాన్ని) ఖండించారు.32 “ఉపదేశం, విద్య బలం వల్ల గొప్పవారి మనసులు కూడా ఎంత భ్రమలో పడతాయో” అది చూపిస్తుందని ఆయన అన్నారు.32

గుల్బర్గా పెద్ద మసీదులోని ఒక శాసనం దానిని ఆయన పాలనలో ఖజ్వీన్‌కు చెందిన షమ్స్ కొడుకు రఫీ కట్టించాడని నమోదు చేస్తుంది.33 అది హిజ్రీ 769 నాటిది. దానిని సంపాదకత్వం చేసిన హెయిగ్ దానిని 1367 సెప్టెంబర్ 1గా మారుస్తారు.33 రాజు ఆ సంవత్సరం మసీదును పూర్తి చేశాడని హెయిగ్ తన చరిత్రలో చెబుతారు.3334

మరణం, వారసత్వం

ఫెరిష్తా ఆయన మరణాన్ని పదిహేడు సంవత్సరాల పాలన తర్వాత హిజ్రీ 776 జిల్-ఖాదా 19, 1375 మార్చి 21 నాటిదిగా చెబుతారు.3532 బుర్హాన్-ఇ మాసిర్ పదిహేడు సంవత్సరాల ఏడు నెలల తర్వాత హిజ్రీ 775 (1373) అని ఇస్తుంది.2 హెయిగ్ “1377 వసంత కాలం లేదా వేసవి మొదలు” అని ఇస్తారు.34

ఆయన పెద్ద కొడుకు ముజాహిద్ ఆయన తర్వాత వచ్చాడు.236 బుర్హాన్-ఇ మాసిర్ ఫత్ ఖాన్ అనే చిన్న కొడుకు పేరు చెబుతుంది.236 1378లో దావూద్ ముజాహిద్‌ను హత్య చేశాడు. తర్వాత దావూద్ దాదాపు ఒక నెల పాలించాడు.37

ఫెరిష్తా దావూద్‌ను దివంగత రాజు బాబాయి, బహమన్ షా కొడుకు అంటారు.38 బుర్హాన్-ఇ మాసిర్ మొదట దావూద్‌ను ముజాహిద్ “తమ్ముడు, లేదా ఒక చరిత్ర ప్రకారం దాయాది” అంటుంది.3940 తర్వాత అది ఆయనను “అత్యంత ప్రామాణిక కథనాల ప్రకారం” బహమన్ షా కొడుకు మహమూద్ ఖాన్ కొడుకు అంటుంది.3940 ఇక్కడ హెయిగ్ ఫెరిష్తాను ఇష్టపడ్డారు.36

Footnotes

  1. Ferishta, tr. Briggs, Vol. II (1829), p. 305 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  2. King, History of the Bahmani Dynasty (1900), p. 28 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7

  3. J. S. King, The History of the Bahmani Dynasty, founded on the Burhan-i Ma’asir (1900), p. 22 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  4. King, History of the Bahmani Dynasty (1900), p. 23 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  5. Muhammad Qasim Ferishta, tr. John Briggs, History of the Rise of the Mahomedan Power in India, Vol. II (1829), p. 293 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  6. Wolseley Haig (ed.), The Cambridge History of India, Vol. III (1928), p. 376 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6

  7. King, History of the Bahmani Dynasty (1900), p. 26 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  8. King, History of the Bahmani Dynasty (1900), p. 27 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  9. Ferishta, tr. Briggs, Vol. II (1829), p. 298 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  10. Ferishta, tr. Briggs, Vol. II (1829), p. 299 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  11. Haig, Cambridge History of India, Vol. III (1928), p. 377 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  12. Haig, Cambridge History of India, Vol. III (1928), p. 378 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  13. Ferishta, tr. Briggs, Vol. II (1829), pp. 300–301 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  14. O. Codrington, “On the Coins of the Bahmani Dynasty”, Numismatic Chronicle, 3rd series, XVIII (1898), pp. 263–264 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  15. H. Nelson Wright, Catalogue of the Coins in the Indian Museum, Calcutta, Vol. II (1907), p. 199 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  16. Ferishta, tr. Briggs, Vol. II (1829), p. 301 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6

  17. Haig, Cambridge History of India, Vol. III (1928), p. 379 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  18. Ferishta, tr. Briggs, Vol. II (1829), p. 302 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  19. Ferishta, tr. Briggs, Vol. II (1829), p. 303 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  20. Ferishta, tr. Briggs, Vol. II (1829), p. 304 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  21. Ferishta, tr. Briggs, Vol. II (1829), p. 306 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  22. Ferishta, tr. Briggs, Vol. II (1829), p. 307 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  23. Haig, Cambridge History of India, Vol. III (1928), p. 380 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  24. Gordon Mackenzie, A Manual of the Kistna District (1883), p. 16 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  25. Syed Ali Asgar Bilgrami, Landmarks of the Deccan (1927), p. 192 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  26. Imperial Gazetteer of India: Hyderabad State (1909), p. 12 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  27. Ferishta, tr. Briggs, Vol. II (1829), p. 308 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  28. Ferishta, tr. Briggs, Vol. II (1829), p. 309 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  29. Ferishta, tr. Briggs, Vol. II (1829), pp. 310–311 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  30. Haig, Cambridge History of India, Vol. III (1928), p. 381 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  31. Haig, Cambridge History of India, Vol. III (1928), p. 382 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  32. Ferishta, tr. Briggs, Vol. II (1829), p. 327 and note (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  33. T. W. Haig, “Inscriptions in Gulbarga”, Epigraphia Indo-Moslemica 1907–08 (1909), p. 2 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  34. Haig, Cambridge History of India, Vol. III (1928), p. 383 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  35. Ferishta, tr. Briggs, Vol. II (1829), p. 326 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  36. T. W. Haig, “Some Notes on the Bahmani Dynasty”, Journal of the Asiatic Society of Bengal LXXIII, Part I, extra number (1904), pp. 5–6 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  37. Haig, Cambridge History of India, Vol. III (1928), p. 384 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  38. Ferishta, tr. Briggs, Vol. II (1829), p. 341 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  39. King, History of the Bahmani Dynasty (1900), p. 29 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  40. King, History of the Bahmani Dynasty (1900), p. 31 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

చిత్రాలు

రాజవంశాలు

బహమనీలు

క్రీ.శ. 1347–1527

గుల్బర్గా నుండి, 1420ల నుండి బీదర్ నుండి పాలించిన దక్కన్ సుల్తానులు (1347–1527). వరంగల్ పాలకుడు పంపిన సైన్యంతో వారి స్థాపకుడు సింహాసనం గెలిచాడు. అతని వారసులు తెలుగు నాయకుల నుండి కౌలాస్, భువనగిరి, గోల్కొండలను తీసుకున్నారు. (వేర్వేరు కథనాల ప్రకారం 1422, 1424 లేదా 1425లో) వరంగల్‌ను దోచుకుని, పడమటి తెలంగాణను బీదర్ రాష్ట్రంగా పట్టుకున్నారు. వారు ముసునూరి, రేచర్ల నాయకులతో, రెడ్డి రాజులతో, విజయనగరంతో, ఒడిశా గజపతులతో పోరాడారు. 1470లలో రాజమహేంద్రవరం నుండి కొండపల్లి, కొండవీడు వరకు తీరాన్ని పట్టుకున్నారు. మహమూద్ గవాన్ తెలింగాణ రాష్ట్రాన్ని రాజమహేంద్రవరం, వరంగల్ మధ్య విభజించాడు. దాని చివరి గవర్నర్ సుల్తాన్ కులీ గోల్కొండ కుతుబ్ షాహీ రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు.

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (10)
  1. Muhammad Qasim Ferishta (tr. John Briggs), History of the Rise of the Mahomedan Power in India till the Year A.D. 1612, Vol. II (opens in a new tab), Longman, Rees, Orme, Brown and Green, London, 1829, pp. 293, 298–308, 326–327, 341. [Public domain]
  2. J. S. King, The History of the Bahmani Dynasty, founded on the Burhan-i Ma'asir (opens in a new tab), Luzac and Co., London, 1900, pp. 22–23, 26–29, 31. [Public domain]
  3. Wolseley Haig (ed.), The Cambridge History of India, Vol. III: Turks and Afghans (opens in a new tab), Cambridge University Press, Cambridge, 1928, pp. 376–380, 382–383. [Public domain]
  4. T. W. Haig, Some Notes on the Bahmani Dynasty (Journal of the Asiatic Society of Bengal, Vol. LXXIII, Part I, Extra Number) (opens in a new tab), Asiatic Society of Bengal, Calcutta, 1904, pp. 5. [Public domain]
  5. T. W. Haig; E. Denison Ross (ed.), Inscriptions in Hyderabad and Golconda, Epigraphia Indo-Moslemica 1907–08 (opens in a new tab), Government of India, 1909, pp. 2. [Public domain]
  6. Government of India, Imperial Gazetteer of India, Provincial Series: Hyderabad State (opens in a new tab), Superintendent of Government Printing, Calcutta, 1909, pp. 12. [Public domain]
  7. Syed Ali Asgar Bilgrami, Landmarks of the Deccan: A Comprehensive Guide to the Archaeological Remains of the City and Suburbs of Hyderabad (opens in a new tab), Government Central Press, Hyderabad-Deccan, 1927, pp. 192. [Public domain]
  8. Gordon Mackenzie, A Manual of the Kistna District in the Presidency of Madras (opens in a new tab), Government of Madras (Lawrence Asylum Press), 1883, pp. 16. [Public domain]
  9. H. Nelson Wright, Catalogue of the Coins in the Indian Museum, Calcutta, Vol. II: Part I, The Sultans of Delhi; Part II, Contemporary Dynasties in India (opens in a new tab), Clarendon Press, Oxford, for the Indian Museum, 1907, pp. 199. [Public domain]
  10. O. Codrington, On the Coins of the Bahmani Dynasty (Numismatic Chronicle, 3rd series, Vol. XVIII) (opens in a new tab), Royal Numismatic Society, London, 1898, pp. 263–264. [Public domain]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: