బిక్కవోలు · తెలుగు చరిత్ర

A small square stone shrine with a dark, weathered wall of large blocks and a plain doorway, topped by a stepped pyramidal tower of carved storeys; palm fronds at the left and a tree at the right. · M. Rama Rao, Eastern Calukyan Temples of Andhra Desa (Andhra Pradesh Government Archaeological Series No. 19, ed. Mohd. Abdul Waheed Khan, Director of Archaeology); photographer not credited (opens in a new tab) · Public domain in India

బిక్కవోలు గోదావరి డెల్టాలో రామచంద్రపురానికి తొమ్మిది మైళ్లు ఉత్తరాన ఉంది.¹ 1907 నాటి గోదావరి జిల్లా గెజిటీర్ దాని జనాభాను 7,994గా ఇచ్చింది. మంచి పని చేసే ఇద్దరు ముచ్చి కొయ్య చెక్కడం పనివాళ్లను కూడా అది గుర్తించింది.¹ 1964లో ఎం. రామారావు (M. Rama Rao) దీన్ని బస్సు, రైలు ద్వారా చేరగల, రాజమహేంద్రవరం–కాకినాడ రోడ్డుపై ఉన్న వర్ధిల్లుతున్న గ్రామంగా వర్ణించారు.²

తొలి చాళుక్యుల రాజధానా?

“మెకంజీ రాతప్రతులలో ఒకటి” ఈ గ్రామాన్ని వేంగి దేశాన్ని జయించిన తొలి చాళుక్యుల రాజధాని ఉన్న చోటుగా వర్ణించిందని 1882లో రాబర్ట్ సూయెల్ (Robert Sewell) నమోదు చేశారు. “అప్పుడు దాన్ని బిరుదాంక రాయపురం అని పిలిచేవారు”. అక్కడ విస్తృతమైన శిథిలాలు, చాలా పాడుబడిన ఆలయాలు ఉన్నాయని చెబుతారని ఆయన జోడించారు.³ తొలి తూర్పు చాళుక్య రాజులు రాజమహేంద్రవరానికి మారక ముందు ఈ గ్రామం వారి రాజధాని అనే మాటను గోదావరి గెజిటీర్ మళ్లీ చెప్పింది.¹ రాజమహేంద్రవరం, వేంగి (పెదవేగి) పేజీలు చూడండి.

ఈనాటి పేరు బిరుదాంకనవ్రోలు లేదా బిక్కనవ్రోలు అనే పేరు మారిన రూపం అని రామారావు వివరించారు.² ఆయన దాన్ని బిరుదాంక-భీమ అనే బిరుదు నుంచి వచ్చినదిగా చెప్పారు.² ఈ బిరుదు తూర్పు చాళుక్య రాజు గుణగ విజయాదిత్యుడి (మూడవ విజయాదిత్యుడి)దని (ఆయన కాలనిర్ణయంలో 848–891) ఆయన చెప్పారు.² అయితే శాసన పండితులు ఆ బిరుదును తర్వాతి ఒక రాజుకు ఇచ్చారు. ఎఫ్. కీల్‌హార్న్ (F. Kielhorn) దక్షిణాది శాసనాల జాబితా (1903) విమలాదిత్యుడిని “త్రిభువనాంకుశ, బిరుదాంక-భీమ, ముమ్మడి-భీమ, భూపమహేంద్ర” అనే బిరుదులతో పేర్కొంటుంది.⁴⁵ ఆయన రణస్తిపూండి దానపత్రం ఆధారంపై ఆధారపడ్డారు.⁴⁵ 1930–31 నాటి శాసన నివేదిక కూడా అదే విధంగా “ముమ్మడి-భీమ, బిరుదాంక-భీమ అనే ఇంటిపేరు కలిగిన తూర్పు చాళుక్య రాజు విమలాదిత్యుడి”ని పేర్కొంటుంది.⁶ విమలాదిత్యుని రణస్తిపూండి శాసనం పేజీ చూడండి.

ఆలయాలు, శాసనాలు

రామారావు ఆరు ఆలయాలను లెక్కించారు: గ్రామం మధ్యలో ఒక ఆవరణలో మూడు, దాని బయట పొలాలలో మూడు.⁷⁸² వాటన్నిటినీ ఆయన గుణగ విజయాదిత్యుడి పాలన కాలానికి చెందినవిగా నిర్ణయించారు.⁷⁸² బిక్కవోలు గోలింగేశ్వరాలయం, ఇతర ఆలయాలు పేజీ చూడండి.

గోవిందేశ్వరస్వామి ఆలయ గర్భగుడి ద్వారానికి ఉత్తరం వైపు ఉన్న ఒక పలకను సూయెల్ నమోదు చేశారు.³ దానిపై శక 1045 (1123; శక అనేది సంవత్సరాలను లెక్కించే ఒక భారతీయ పద్ధతి) నాటి, “విజయ రాజు పాలనలోని ఇరవై ఐదవ సంవత్సరంలో” ఇచ్చిన దానం ఉంది.³ 1919 నాటి రంగాచార్య ప్రాంతాల వారీ జాబితా సూయెల్ నుంచి ఈ నమోదును మళ్లీ ఇస్తుంది.⁹

నాగ పూజ

1907 నాటికి ఈ గ్రామం నాగ పూజ కేంద్రంగా బాగా ప్రసిద్ధి చెందింది.¹ మార్గశిర మాసంలో (డిసెంబర్–జనవరి) జరిగే నాగదేవత సుబ్బరాయుడి మూడు రోజుల ఉత్సవాన్ని గెజిటీర్ వర్ణిస్తుంది.¹ సెగగడ్డలు, చెవులు, కళ్ల నొప్పుల నుంచి ఉపశమనం కోసం, సంతానం కోసం ప్రజలు వచ్చేవారు.¹

పిల్లలు లేని స్త్రీలు నాగుల కోకలు అనే రంగురంగుల బట్ట కట్టుకుని, ఉపవాసంతో ఆలయంలో ఒక రాత్రి గడిపేవారు.¹ అన్ని కులాల వారూ వచ్చేవారు. పూర్వకాలంలో ఉత్సవ రోజులలో ఒక రోజు ఒక నాగుపాము బయటకు వచ్చి కనిపిస్తుందని నమ్మేవారు.¹

F. R. Hemingway, Madras District Gazetteers: Godavari (1907), p. 249, s.v. Bikkavolu (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸
Rama Rao, Eastern Calukyan Temples (1964), p. 3 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶
Robert Sewell, Lists of the Antiquarian Remains in the Presidency of Madras, Vol. I (1882), p. 25, s.v. Bikkavōlu (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩² ↩³
F. Kielhorn, “A List of the Inscriptions of Southern India”, appendix to Epigraphia Indica VII (1902–03), p. 96, No. 568 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩²
Kielhorn, “List of the Inscriptions of Southern India” (1903), p. 97 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩²
Annual Report on South-Indian Epigraphy for the Year ending 31st March 1931 (1932), p. 42 (archive.org (opens in a new tab)). ↩
M. Rama Rao, Eastern Calukyan Temples of Andhra Desa (1964), p. 1 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩²
Rama Rao, Eastern Calukyan Temples (1964), p. 2 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩²
V. Rangacharya, A Topographical List of the Inscriptions of the Madras Presidency, Vol. II (1919), p. 744, No. 358 (archive.org (opens in a new tab)). ↩