తెలుగు చరిత్రTelugu History

మూడవ సింగమ నాయకుడు

మూడవ సింగమ నాయకుడు పదిహేనో శతాబ్దంలో రాచకొండను పాలించిన రేచర్ల వెలమ రాజు; కుటుంబ చరిత్రలు అతన్ని సర్వజ్ఞుడు (అన్నీ తెలిసినవాడు) అంటాయి. ఎపిగ్రాఫియా తెలంగాణికా అతన్ని 'సర్వగ రావు'గా 1430 నుంచి 1475 వరకు పేర్కొంటూ, రెండవ అనపోతుని కొడుకుగా చెబుతుంది. అతను దేవరకొండ, విజయనగరం, గజపతులతో పొత్తు పెట్టుకుని వరంగల్‌ను గెలిచాడని, కానీ బహమనీ సుల్తాన్ అతన్ని బెల్లంకొండకు తరమగా అక్కడే చనిపోయాడని 1964 జనాభా సర్వే చెబుతుంది. సర్వజ్ఞ సింగని శ్రీనాథ, పోతనలతో తెలుగు సంప్రదాయం ముడిపెడుతుంది; ఆ సింగడు ఎవరనే విషయంలో ఆధారాలు ఏకీభవించవు.

మూడవ సింగమ నాయకుడు పదిహేనో శతాబ్దంలో రాచకొండను పాలించిన చివరి రేచర్ల వెలమ రాజుల్లో ఒకడు.12 కుటుంబ చరిత్రలు అతన్ని సర్వజ్ఞుడు, అంటే “అన్నీ తెలిసినవాడు”, అని పిలుస్తాయి.32 అతని గురించి కచ్చితంగా తెలిసింది చాలా తక్కువ. ఈ పేజీ కోసం చదివిన ఆధారాల్లో అతని పాలనలోని శాసనం ఏదీ ఉదహరించలేదు; అతని కథ కుటుంబ చరిత్రలు, తర్వాతి సర్వేల మీదే ఆధారపడింది.124

కుటుంబం, కాలం

ఈ కుటుంబంలో సింగ అనే పేరున్న రాజులు ముగ్గురని ఎపిగ్రాఫియా తెలంగాణికా (2023) లెక్కిస్తుంది.5 రెండవ సింగడు మొదటి అనపోతుని కొడుకని, మూడవ సింగడు రెండవ అనపోతుని కొడుకని అది చెబుతుంది.5 అనపోత నాయకుడు, సింగభూపాలుడు చూడండి. దాని రాజుల జాబితా అతన్ని “మూడవ సింగమ నాయకుడు లేదా సర్వగ రావు” అని పేర్కొని, 1430 నుంచి 1475 వరకు కాలం ఇస్తుంది.1

ఇతర రచయితలు వేరే సంవత్సరాలు ఇస్తారు. 1940లో రాసిన ఎ. ఎస్. రామనాథ అయ్యర్ వెలుగోటి వంశచరిత్రను అనుసరించారు; ఆ చరిత్రకు సింగ అనే పేరున్న ముగ్గురు నాయకులు తెలుసు.3 ఆయన సంగ్రహం ప్రకారం మూడవ సింగడు 1425లో అధికారంలోకి వచ్చాడు, సర్వజ్ఞ బిరుదు ధరించాడు.3 నల్గొండ జిల్లా జనాభా సర్వే (1964) మూడవ సింగమ నాయకునికి 1425 నుంచి 1455 వరకు కాలం ఇస్తుంది.2

బహమనీలతో యుద్ధాలు

జనాభా సర్వే అతని పాలనను వర్ణిస్తుంది.2 దాని కథనంలో, రెండవ అనపోతుడు, కుమార మాధవుడు అప్పటికే బహమనీ సుల్తానులతో తెగదెంపులు చేసుకుని విజయనగరం పక్షం చేరారు.2 మూడవ సింగముడు దేవరకొండకు చెందిన లింగమ నాయకునితో, విజయనగర రాజులతో, ఒడిశాకు చెందిన కపిలేశ్వర గజపతితో పొత్తు పెట్టుకుని వరంగల్‌ను గెలిచాడు.2

కానీ బహమనీ సుల్తాన్ అహ్మద్ షా అతని ముందడుగును ఆపేశాడు.2 సింగముడు బెల్లంకొండ కోటకు పారిపోయి అక్కడే చనిపోయాడు.2 అతనితో రాచకొండ రేచర్ల వంశం అంతరించిందని సర్వే చెబుతుంది.2

ఈ ఏళ్లలోని రాచకొండ రాజుల పేర్లను పారసీ చరిత్రలు చెప్పవు.6 జె. ఎస్. కింగ్ అనువదించిన బుర్హాన్-ఇ మాసిర్ ప్రకారం, అహ్మద్ షా వరంగల్‌ను తీసుకున్న తర్వాత “దేవరకొండ, రాజకొండ రాయలు” కానుకలతో రాయబారులను పంపి కప్పం కట్టడానికి ఒప్పుకున్నారు.6

కవులు: శ్రీనాథుడు, పోతన

సర్వజ్ఞ సింగడు అనే రాజు చుట్టూ తెలుగు సంప్రదాయం ప్రసిద్ధ కవులను చేరుస్తుంది. శ్రీనాథునిదిగా చెప్పే ఒక చాటు పద్యాన్ని జె. రామయ్య గుర్తించారు.7 అందులో కవి “వెలమ వంశపు రావు సర్వజ్ఞ సింగమనీడు” ఆస్థానానికి వెళ్లానని చెబుతాడు.7 శ్రీనాథుడు “వెలమ పాలకుడు సర్వజ్ఞ సింగభూపాలుని” ఆస్థానానికి వెళ్లినప్పుడు చెప్పాడని అనే మరికొన్ని పద్యాలను ఎస్. కృష్ణస్వామి అయ్యంగార్ ముద్రించారు.8

తెలుగు భోగినీదండకము కూడా ఈ పేరుతో ముడిపడి ఉంది. హెచ్. హెచ్. విల్సన్ 1828 నాటి జాబితా దాన్ని “వెలమ తెగకు చెందిన సర్వజ్ఞ సింగమ లేదా సింహభూపుడు అనే రాకుమారునికీ భోగిని అనే యువతికీ మధ్య ప్రేమ” గురించిన కావ్యంగా చెబుతుంది.9 దాని రచయిత “భాగవత అనువాదకుడు” పోతురాజు, అంటే బమ్మెర పోతన, అని అది చెబుతుంది.9 తన భాగవతాన్ని సర్వజ్ఞ సింగమ భూపాలునికి అంకితం ఇవ్వనందుకు పోతన వేధింపులకు గురయ్యాడని పి. చెంచయ్య, ఎం. భుజంగరావు (1928) రాశారు.10 మరో చోట వారు ఆ రాజును “రావు సింగమ” అని పిలుస్తారు.11

1910 నాటి వెలుగోటి వంశచరిత్ర సర్వజ్ఞ బిరుదునూ పోతన కావ్యాన్నీ పదో తరానికి చెందిన తర్వాతి సింగనికి ఇస్తుంది.124 అతను విజయనగర రాజు ప్రౌఢ దేవరాయల సమకాలికుడని అది చెబుతుంది.124

ఆధారాలు భిన్నంగా చెప్పే విషయాలు

  • సర్వజ్ఞుడు ఏ సింగడు. రామనాథ అయ్యర్ సంగ్రహించిన వెలుగోటి వంశచరిత్ర ఆ బిరుదును మూడవ సింగనికి ఇస్తుంది.3 రెండవ సింగమ, మూడవ సింగమ ఇద్దరూ ఆ బిరుదు ధరించారని జనాభా సర్వే చెబుతుంది.2 ఎపిగ్రాఫియా తెలంగాణికా తన జాబితాలో మూడవ సింగనిని “సర్వగ రావు” అంటుంది; కానీ మరో చోట రెండవ సింగనిని “సర్వజ్ఞుడు” అంటుంది.113 సింగభూపాలుడు చూడండి.
  • పోతన పోషకుడు. రెండవ సింగముడు పోతనను సన్మానించాడని జనాభా సర్వే చెబుతుంది.2 1910 వంశచరిత్ర పోషకుడిని తర్వాతి సింగనిగా చెబుతుంది.4
  • అతని కాలం. ఎపిగ్రాఫియా తెలంగాణికా 1430 నుంచి 1475 వరకు ఇస్తుంది.1 జనాభా సర్వే 1425 నుంచి 1455 వరకు ఇస్తుంది.2 మూడవ సింగడు 1425లో అధికారంలోకి వచ్చాడని రామనాథ అయ్యర్ చెబుతారు.3

Footnotes

  1. Gajjala Vasanta Lakshmi (ed.), Epigraphia Telanganica, vol. 4 (2023), p. 11, list of rulers. Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  2. A. Chandra Sekhar (ed.), Census of India 1961, Vol. II, Part VII-B (20): Fairs and Festivals, Nalgonda District (1964), Section I (Nalgonda taluk), entry “Rajkonda” (PDF p. 23) (censusindia.gov.in (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9 ↩10 ↩11 ↩12 ↩13

  3. A. S. Ramanatha Ayyar, “Conjeeveram Inscription of Brahma-tantra-svatantra-Jiyar: Saka 1282”, Epigraphia Indica XXV (1939–40), p. 323 (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  4. Sadasiva Sastri, Velugotivari Vamsacaritramu (1910), introduction, pp. 64–65 (archive.org (opens in a new tab)). Telugu; paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  5. Gajjala Vasanta Lakshmi (ed.), Epigraphia Telanganica, vol. 4 (2023), p. 31. Cite-only; paraphrased. ↩ ↩2

  6. J. S. King, The History of the Bahmani Dynasty, founded on the Burhan-i Ma’asir (1900), p. 52 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  7. J. Ramayya, Three Inscriptions of the Reddis of Kondavidu, Epigraphia Indica XI (1911–12), p. 316 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  8. S. Krishnaswami Aiyangar, Sources of Vijayanagar History (1919), p. 61 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  9. H. H. Wilson, The Mackenzie Collection, Vol. I (1828), p. 321 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  10. P. Chenchiah and Raja M. Bhujanga Rao, A History of Telugu Literature (1928), p. 25 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  11. Chenchiah and Bhujanga Rao, A History of Telugu Literature (1928), p. 64 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  12. Vellala Sadasiva Sastri, Velugotivari Vamsacaritramu (1910), introduction, pp. 60–61 (archive.org (opens in a new tab)). Telugu; paraphrased. ↩ ↩2

  13. Gajjala Vasanta Lakshmi (ed.), Epigraphia Telanganica, vol. 4 (2023), p. 65. Cite-only; paraphrased. ↩

రాజవంశాలు

రేచర్ల వెలమలు

సుమారు క్రీ.శ. 1336–1475

కాకతీయుల పతనం తర్వాత ఎదిగిన, రేచర్ల వంశానికి, వెలమ (పద్మనాయక) సమాజానికి చెందిన తెలుగు యోధ నాయకుల కుటుంబం. సింగమ నాయకుని కుమారులు అనపోత, మాద సుమారు 1368లో ముసునూరి నాయకుడు కాపయ నాయకుని పడగొట్టారు. బహమనీలు, రెడ్లు, విజయనగరం, ఒడిశా గజపతుల మధ్య, రాచకొండ, దేవరకొండ కొండ కోటల నుండి వారు సుమారు ఒక శతాబ్దం తెలంగాణను పాలించారు. రాజు సింగభూపాలుడు సంస్కృత రసార్ణవసుధాకరం రాశాడు. సంప్రదాయ కథనాలు కవులు శ్రీనాథుని, పోతనను వారి ఆస్థానంతో ముడిపెడతాయి.

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (9)
  1. Gajjala Vasanta Lakshmi (ed.); Gautam Pingle (gen. ed.), Epigraphia Telanganica, Vol. 4: Post-Kakatiya Telangana, Dr MCR Human Resource Development Institute, Government of Telangana, 2023, pp. 11, 31, 65. Cite-only; paraphrased. [All rights reserved (cited, not reproduced)]
  2. A. Chandra Sekhar (Census of India), Census of India 1961, Vol. II: Andhra Pradesh, Part VII-B (20): Fairs and Festivals, Nalgonda District (opens in a new tab), Superintendent of Census Operations, Andhra Pradesh, 1964, Section I, 'Rajkonda'. Paraphrased. [Public domain in India]
  3. N. P. Chakravarti (ed.), Epigraphia Indica, Vol. XXV (1939–40) (opens in a new tab), Manager of Publications, Delhi, 1940, pp. 323. A. S. Ramanatha Ayyar. Paraphrased. [Public domain in India]
  4. Vellala Sadasiva Sastri, Velugotivari Vamsacaritramu leka Venkatagirirajula Vamsacaritramu (వెలుగోటివారి వంశచరిత్రము) (opens in a new tab), Madras (Chennapuri), 1910, introduction 60–65. Telugu; paraphrased. [Public domain]
  5. Sten Konow (ed.), Epigraphia Indica, Vol. XI (1911–12) (opens in a new tab), Office of the Superintendent of Government Printing, Calcutta (scan of the ASI 1981 facsimile reprint), 1912, pp. 316. J. Ramayya, Three inscriptions of the Reddis of Kondavidu (No. 33). [Public domain]
  6. S. Krishnaswami Aiyangar, Sources of Vijayanagar History (opens in a new tab), University of Madras, 1919, pp. 61. [Public domain]
  7. H. H. Wilson, The Mackenzie Collection: A Descriptive Catalogue of the Oriental Manuscripts of the South of India, Vol. I (opens in a new tab), Asiatic Press, Calcutta, 1828, pp. 321. [Public domain]
  8. P. Chenchiah and Raja M. Bhujanga Rao, A History of Telugu Literature (The Heritage of India Series) (opens in a new tab), Association Press (Y.M.C.A.), Calcutta / Oxford University Press, London, 1928, pp. 25, 64. [Public domain]
  9. J. S. King, The History of the Bahmani Dynasty, founded on the Burhan-i Ma'asir (opens in a new tab), Luzac and Co., London, 1900, pp. 52. [Public domain]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: